Инсультпен ауыратын жастар көбейген

Инсульт жасарып барады. Дәрігерлер осылай деп дабыл қағуда.

Бұрын бұл ауру 55 жастан асқандарда жиі кездессе, қазір 20-25 жастағылар да инсультке шалдығатын болған. Мамандар бұған қозғалыстың аздығы мен денсаулыққа салғырт қарау себеп дейді. Дүниежүзілік инсультпен күрес күнінде Инсульт проблемалары жөніндегі республикалық үйлестіру орталығы арнайы акция өткізіп, сырқаттың алдын алу жолдарын түсіндірді.

Владимир Корп жақында инсульттен аман қалды. 52 жастағы ер азаматқа үш күн бұрын операция жасалған. Миына қан құйылғанда ол Ақмола облысындағы ауруханаға түскен. Бірақ жағдай күрделі болғандықтан Астанадағы Республикалық шұғыл медициналы үйлестіру орталығына ауыстырылып, осы жерде хирургиялық ем алды. 

Владимир Корп, Ақмола облысының тұрғыны:

- Кейінгі уақытта тез шаршайтын болдым. Түнде ұйықтай алмай, басым ауыратын. Содан бір күні жағдайып нашарлап, аяқ астынан Атбасардағы ауруханаға түстім. Инсульт болғанын сол жерде анықтады. Екі күн жатып, ем-дом жасады. Сосын Көкшетауға бардым, ол жақта 3 күн жаттым.  Кейін жағдайым кішкене жақсарғанда осы шұғыл медицинаны үйлестіру орталығына операция жасатуға жіберді. Қазір бәрі жақсы, денсаулығым ақырындап оңалып келеді. Дәрігерлерге рахмет.

Жалпы инсульттың екі түрі бар. Ишемиялық және геморрагиялық. Геморрагиялық инсультте адамның миына қан құйылады. Ал ишимиялық инсульт түрлі тромбтардың салдарынан туындайды дейді дәрігерлер. Инсульт көп жағдайда мүгедектікке әкелетін  ауру. Сондықтан сырқаттың салдары ауыр болмас үшін оның алғашқы белгілерін білген абзал. 

Әйгерім Сауранбаева, дәрігер невролог:

- Кенеттен себепсіз бастың ауыруы соған көңіл бөлу керек. Егер сөйлеу қабілеті бұзылған кезде. Түсіндіре алмай, ойын жеткізе алмай, кідіріп қалса және себепсіз әлсіздік пайда болады. Көбіне бір жақ, оң немесе сол жағы ұйып, әлсіз болып қалуы мүмкін. Және қолын көтере алмай қалады науқастар. Көзге түсетін ол беттің қисаюы соған көңіл бөлу керек.  

Осындай белгілерді байқасаңыз сырқаттанған адамға жедел-жәрдем шақырып,  дереу инстульт орталығына жеткізу керек. Өйткені инсульт кезінде әр минут маңызды. Дәрігерлердің айтуынша, науқасқа 4 сағатта ем жасалса, оның болашақта мүгедек болып қалу қаупі төмендейді.

Жанель Бакирова, республикалық инсульт проблемалары жөніндегі үйлестіру орталығы басшысының м. а.:

- Инсульттың емін неғұрлұм ерте бастасақ, пациенттің қалыпты өмірге оралу мүмкіндігі соғұрлым жоғары болады. Яғни мүгедектіктің алдын алу үшін миға қан құйылғанда дер кезінде ем берілуі тиіс.  Бізде инсульт алған науқастарға көмек бойынша бірыңғай кеңес беру орталығы бар. Онда эксперттік санаттағы дәрігерлер консультация жасайды. Жылына 1,5 мыңға жуық адамға кеңес беріледі. Қажет болған жағдайда, науқастың денсаулығы жарап тұрса, астанаға алып келіп, осы орталықта ем жасалады.  

Республикалық инсульт проблемалары жөніндегі үйлестіру орталығына жыл басынан бері 183 адам инстультпен түскен. Өкінішке орай, дәрігерлер бұл аурудың «жасарып» бара жатқанын алға тартады.  

Әйгерім Сауранбаева, дәрігер невролог:

- Қазір инсульт жасарып жатыр. Ол деген аз қозғалыс. Поликлиникаға барып науқастар алдын ала өтпейді ғой осмотрлар. Жылдық осмотрлар бар солардың бәрін олар өтейді. Сосын геморрагический инсульт, бас миына қан құйылуы көп жағдайда туылған қан тамырларының анамалиясынан пайда болады. Оның алдын алу үшін МРТ жасау керек, болмаса КТ ангиография жасау керек. Уақытылы соның бәрін өтіп,дұрыс жүгінсе дәрігерге оның алдын алуға болады. 55-тен кейін көбіне қан ми аурулары 2 есе болады. Қазіргі шақта 20 мен 25 жас аралығынад көп кездеседі бас миына қан құйылу ауралары. 

Инсультке жеткізбеу үшін жан-жақты шаралар қажет. Дәрігерлер қарапайым профилактикалық тексерістен бастап, қан қысымын өлшеп,  қант пен холестерин мөлшерін бақылауға шақырады. Дене шынықтырумен айналысып, артық салмақпен күрес те осы арудан сақтануға көмектеседі.

Ғазиза Мұхамеджанова, Мерей Талап