Мәйіттік донорлықты құптайтындар көбейді

Абай облысында 114 адам бүйрек, 4 адам бауыр трансплантациясына мұқтаж.

Алайда еліміз бойынша донор тапшы. Сондықтан мәйіттік донор мәселесі жиі көтеріліп жүр. Дәрігерлердің айтуынша, өңірде өзгенің өмірін құтқаруға ықтияр азаматтардың қатары көбейді. еGov мобильді қосымшасы арқылы 3 мыңға жуық тұрғын өмірден өткеннен кейін, мәйіттік донор болуға келісімін берген.

40 жастағы Алексей Воронцов бала кезінен созылмалы гломерулонефрит дертімен күресіп келеді. 2023 жылы денсаулығы нашарлап ауыр халде реанимацияға түседі. Оған созылмалы бүйрек жетіспеушілігі диагнозы қойылған. Қазір аптасына 2-3 рет гемодиализбен қанын тазалайды. Әр процедура 3,5 сағатқа созылады.  Ол бүйрек трансплантациясын күтіп жүр.

Алексей Воронцов, қала тұрғыны:

- Мұндай жағдайды өз басынан өткермеген адам қарсы болуы мүмкін. Ал мен бұл тақырыппен бетпе-бет келгендіктен әрине қолдаймын. Өйткені мұның қаншалықты қажет екенін бастан өткерген адам ғана түсінеді.

Семейде жалғыз бүйрек орталығы жұмыс істейді. Қазір гемодиализ бөлімінде 309 науқас ем қабылдап жатыр. Дәрігерлердің айтуынша жыл өткен сайын гемодиализге мұқтаж адам саны артып келеді. Мәселен, 2023 жылы бұл көрсеткіш 249 адам болса, бүгінде  300-ден асты.

Венера Оралтаева, Бүйрек орталығының нефрология бөлімінің меңгерушісі:

- Ақсуат, Аягөз, Үржар және Көкпекті аудандарында филиалдарымыз жұмыс істейді. Облыс бойынша 80 гемодиализ аппараты бар. Науқастарды диализге қабылдаған сәттен бастап, біз бүйрек трансплантациясын қарастырамыз. Себебі, адамның өмір бойы гемодиализге тәуелді болмауы маңызды. Қазір күту тізімінде 109 адам бар.

Астана, Алматы және Шымкентте трансплантация орталығы бар. Операцияға мұқтаж жандар кезегін күтеді. Дәрігерлер науқастың бас миының қызметі тоқтағанын растаған жағдайда ғана, мәйіттік донорлық туралы айтуға болады. Яғни биологиялық өлім тіркелгеннен кейін жүзеге асады.

Ғалия Әлібаева, Трансплантация бойынша өңірлік үйлестіруші:

- Бір адамның қайтыс болуы жаңа өмірдің бастауы болуы мүмкін. Өйткені бір донор жеті адамның өмірін сақтап қала алады. Қазіргі таңда 4 мыңнан астам адам трансплантация бойына кезекте тұр. Олардың 120-дан астамы балалар. Абай облысында 114 адам бүйрекке, 4-еуі бауырға мұқтаж.

Дін өкілдері де қайтыс болғаннан кейін, басқа адамға өмір сыйлау сауапты іс екенін айтады. Бірақ оның да бірнеше шарты бар.

Құттыбек Түменбай, Абай Құнанбайұлы атындағы орталық мешіттің наиб имамы:

- Қайтыс болайын деп жатқан кезде ақыл есі сау бола тұра өсиет етіп жататын болса, «менің осы мүшемді басқа адамдарға рұқсатымды беремін» деген секілді шарттар болуы қажет. Осы кезде ол жүзеге асады. Бұл ұрпақ тарататын мүше болмауы керек. Тірі адамда да, өлі адамда да.

Дегенмен кез келген адам донор бола бермейді. Қант диабеті, жүректің ишемиялық аурулары бар немесе онкологияға шалдыққан науқастар жарамайды. Қазір елімізде 130 мыңнан астам адам донорлыққа ниет білдірген, олардың шамамен 3 мыңы Абай облысының тұрғындары.

Бүгінде еліміз бойынша 4 мыңға жуық адам трансплантацияға мұқтаж. Донорлық орган олардың толыққанды өмір сүруіне мүмкіндік береді. Қайтыс болғаннан кейін донор болуға ниет білдіру үшін eGov мобильді қосымшасы арқылы өтініш беру қажет. Бірақ дәрігерлердің айтуынша, заңға сәйкес, шешімді қайтыс болған адамның жақындары қабылдайды.

Авторлары: Рүстем Қайратұлы, Медет Өмірханов