Мемреттеудің салқыны: жанармай бекеттерінде тапшылық туындауы ықтимал

Қазақстанда мемлекеттік реттеу салдарынан алдағы жылы АИ-92 бензин мен дизель отыны бойынша тапшылық туындауы мүмкін, деп хабарлайды Egemen.kz Energy Monitor арнасына сілтеме жасап.

Фото: Ашық дереккөз

Energy Monitor арнасының хабарлауынша, экспорттық және ішкі нарықтағы жанармай бағасының арасындағы айырмашылық тоннасына 100 мың теңгеден асады (ЭСП, ПҚӨС , экспорт шығындары және трейдерлерге жеңілдіктерді есепке ала отырып).

Елімізде жыл сайын 18 миллион тоннадан астам мұнай өңделеді. Алайда мұнай өндіруші компаниялар жыл сайын 1,8 трлн теңге ($3,3 млрд) көлемінде қосымша табыс ала алмай отыр. Бұл соманы Қазақстан азаматтарының санына бөлсек, әр тұрғынға 90 мың теңге ($165) тиетінін көрсетеді. Айта кетерлігі, бұл «жасырын табиғи рента» қазіргі кезде балаларға тағайындалатын Ұлттық қордан бөлінетін кэшбектен ($110) көп.

Сарапшылар атап өткендей, дефициттің негізгі себептері:

Қазақстанның үш МӨЗ зауыттары өз максималды қуатында жұмыс істейді, ал әлемде мұндай толық жүктеме сирек кездеседі; Халық саны мен азаматтардың тұтыну деңгейі өсуде; Автокөлік сатып алу, жанармайға сұраныс, авиа және туристік сектордағы өсу байқалады; Жыл сайын бензин мен дизельдің экспортын шектейміз, алайда ішкі бағалардың арзан болуы көрші елдерге ағып кетуге мүмкіндік береді.

Сарапшылар егер мемлекеттік реттеу жалғаса берсе, алдағы жылы жанармай бекеттерінде ұзын-сонар кезек пен тапшылықтың қалыптасуы мүмкін екенін ескертеді.