Назарбаев салған сүрлеуге кетіп барамыз: Реформа емес, ребрендинг

Реформа емес ребрендинг қой. Парламент - Құрылтайға, мемкеңесші - вице-президентке, ал Ассамблея - Халық Кеңесіне айналады. Одан саяси жүйенің мазмұны өзгермейді, сол баяғы вертикаль, АП-ның фильтрімен өтетін депутаттар мен белсенділер, дискуссияның имитациясы, және шынайы саястты орнын басқан медиа-технологиялар. Бұл туралы әлеуметтанушы, Paperlab зерттеу орталығының директоры Серік Бейсембаев айтты, деп хабарлайды Arasha.kz.

Сарапшының айтуынша, парламенттің басты проблемасы - оның екі палаталы болуында емес, оның өзінің басты функциясын, яғни қоғамды репрезентация жасау міндетін атқара алмауында. 

«Біздің сауалнамаға сәйкес азаматтардың 64%-ы елде олардың мүддесін білдіретін партия жоқ, ал 57% елдегі сайлаулардың нәтижесі алдын-ала белгілі, дауыс берушілер ештеме шешпейді деп есептейді. Толық пропорционал жүйеге көшкен соң, парламент пен азаматтар арасындағы алшақтық одан әрі артады. Бұл репрезентация дағдарысын ушықтырып, қоғам саяси өмірден мүлде оқшаулайды.
Репрезентация не үшін маңызды? Парламент атқарушы биліктің "нотариусы" емес, шынымен елдің мүддесіне жұмыс істеу үшін, оның құзыреті азаматтардың сеніміне негізделуі тиіс. Тек сонда депутат жоғары жаққа жалтақтамай, ыңғайсыз сұрақтарды қоя алады. Ал жаңа дизайн депутаттық корпусты одан әрі тәуелді, қолбала етеді»,  -дейді сарапшы. 

Серік Бейсембаев сондай-ақ "конституциялық реформаның" әлсіз негіздемесі анық байқалып тұрғанын жеткізді. 

«Көзі ашық әр адам "мұның бәрі не үшін" деген сұрақ қояды. Шешім қабылдауды жылдамдату немесе тиімділікті арттыру - өте мардымсыз аргумент. Қажет заңдарды шығару жөнінен жарыс болса, біздің парламент бірінші орын алатын еді.  
Осылайша елде күрмеуі қиын қаншама әлеуметтік-экономикалық мәселе қордаланып жатқанда, саяси жүйе күрделенудің орнына қарабайырланып барады. Күрделі қоғамды басқару үшін күрделі әрі икемді институттар (checks and balances) қажет, ал біз керісінше, барлығын «бір қолға» жинап, баяғы Назарбаевтың салған сүрлеу жолымен кетіп барамыз», - деді сарапшы.