Назарбаевты ұлым деп атаған: Дінмұхамед Қонаев туралы ел естімеген деректер

Биыл қазақ елінің көрнекті мемлекет қайраткері, Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің Бірінші хатшысы болған Дінмұхамед Ахметұлы Қонаевтың өмірден озғанына 32 жыл толды. Тарихы мен еңбегі тұтас дәуірді қамтитын тұлғаның өмір жолына үңілу – бүгінгі ұрпақтың парызы. Бір ғасырда бір туатын дара жетекшінің өмірі мен қызметіне қатысты бірнеше маңызды фактіге назар аударайық, деп жазады Arasha.kz.

Қонаевты көзі көргендер оның аса қарапайым, кішіпейіл адам болғанын жиі айтады. Лауазымды қызметте жүрсе де, жұмысқа көбіне жаяу қатынайтын.

***

Қонаев басқарған жылдары республика барлық салада ерекше серпіліс жасады. Нақтырақ айтсақ, өнеркәсіп өндірісі 8,9 есе өсті, ауыл шаруашылығы 6,2 есе артты, құрылыс саласы 68 есе ұлғайды, халық саны 2,5 есе көбейді. Бұл жетістіктер Қонаевтың ел дамуына қосқан ең ірі үлестерінің бірі болып саналады.

***

1967 жылы Дінмұхамед Ахметұлының бастамасымен Кіші Алматы өзенінің жоғарғы бөлігінде шұғыл түрде бөгет салынды. Ал 1973 жылы әйгілі Медеу плотинасы тұрғызылып, сел қаупіне қарсы қуатты қорғаныс жасалды. Бұл жобалар Алматының табиғи қауіпсіздігін күшейткен стратегиялық шешімдер болды.

***

Қонаевтың туған баласы болмағанымен, ол ел ішінде үлкен әулеттің ақылман үлкені саналды.

***

1981 жылы 70 жылдық мерейтойы қарсаңында ол Нұрсұлтан Назарбаевты "ұлым" деп атағаны туралы мәлімет бар. Бұл оның саяси мұрагерге деген көзқарасын аңғартқандай.

***

"Советский Казахстан" бағдарламасының шығарылымдары ай сайын партия бақылауынан өтетін. Бір жолы Қонаев телестудияға хабарласып: "Мені бір хабарда екі рет көрсетіп қойыпсыздар. Қысқартыңыздар, бір рет көрсетсе де жетеді", – деп артық насихатқа қарсы болғанын білдірген.

***

1962 жылы Павлодарға "Хрущевоград" атауын беруге ұсыныс жасалғанда, Қонаев бұған қатаң қарсылық білдіріп, өңірдің ежелгі атауын сақтап қалуға ықпал етті. Сол сияқты, Хрущевтің Қазақстан астанасын Ақмолаға көшіріп, атауын Целиноград деп өзгерту жоспарына да тойтарыс беріп, Алматының астана ретіндегі мәртебесін сақтап қалды.

***

1993 жылы 25 тамызда қазақ халқы өзінің абыз тұлғасын соңғы сапарға шығарып салды. Бұл күн ресми түрде қаралы мәртебе алмаса да, ел тарихында жұрты аза тұтқан ерекше күн болып қалды. Алматыдағы Опера және балет театрына он мыңдаған адам жиналып, қайраткерді ақтық сапарға шығарып салды.

Дереккөз: massaget.kz