Ормуз бұғазындағы іркіліс: жаһандық сұйытылған газ жеткізілімі 1,5 млн тоннаға азайды

Әлемдік сұйытылған табиғи газ нарығы Қатар мен Біріккен Араб Әмірліктеріндегі өндірістік қуаттардың тоқтауына байланысты аптасына шамамен 1,5 млн тонна көлемінде шығынға ұшырап отыр. Бұл екі ел — әлемдегі ең ірі  сұйытылған табиғи газ жеткізушілердің қатарында.

Егер Ормуз бұғазындағы жеткізілімдегі іркілістер жалғаса берсе, ұсынысқа түсетін қысым одан әрі күшейіп, нарықтағы бағаның өсуіне әкелуі мүмкін.

Таяу Шығыстағы қақтығыстың ушығуы АҚШ пен Израиль тарапынан Иранға жасалған соққылар және Иранның жауап әрекеттері сондай-ақ Ормуз бұғазындағы кеме қатынасының бұзылуы жаһандық сұйытылған табиғи газ нарығында тарихтағы ең ірі ұсыныстарының бірін туындатты.

Шотландияда орналасқан Wood Mackenzie зерттеу-консалтинг компаниясының дерегінше, дағдарыс басталғалы бері апта сайын шамамен 1,5 млн тонна (2,2 млрд текше метр) сұйытылған табиғи газ әлемдік нарыққа жеткізілмей отыр.

Қақтығыстың алғашқы аптасында Иранның жауап соққылары салдарынан Қатардағы Ras Laffan зауытында өндіріс тоқтаған. Оның жылдық қуаты — 80 млн тонна сұйытылған табиғи газ.

Сондай-ақ БАӘ-дегі Дас аралындағы 4,6 млн тонналық нысандар да жұмысты тоқтатты.

Әлемдегі ірі жеткізушілердің бірі QatarEnergy форс-мажор жариялап, өндірісті уақытша тоқтатқан.

19 күндік қақтығыс ішінде әлемдік нарыққа шамамен 4 млн тонна сұйытылған табиғи газ жеткізілмегені есептелген. Бұл әсіресе Қатар мен БАӘ секілді негізгі өндіруші елдердің Ормуз бұғазы арқылы тасымалын тоқтатуымен байланысты.

АҚШ пен Израильдің соғыстың аяқталу мерзіміне қатысты қарама-қайшы мәлімдемелері, Иран мен қарсы тараптардың жалғасып жатқан соққылары және энергетикалық инфрақұрылымға жасалып жатқан шабуылдар жағдайды одан әрі күрделендіріп, жеткізілімге қатысты болжам жасауды қиындатып отыр.

Дағдарыс ұзаққа созылған жағдайда Қатарға өндірісті толық қалпына келтіру үшін бірнеше апта қажет болуы мүмкін. Елдің жаһандық сұйытылған табиғи газ өндірісіндегі үлесі шамамен 20%.

Бұл жағдай Еуропа мен Азиядағы газ нарығына айтарлықтай әсер етіп отыр. Еуропадағы табиғи газ бағасы соғысқа дейінгі деңгеймен салыстырғанда әлі де жоғары.

Нидерландтағы TTF хабында сәуір айына арналған фьючерстер 27 ақпанда 31 еуро/МВтсағ деңгейінде болған. Қақтығыстың екінші аптасында баға 56,4 еуроға дейін көтеріліп, қазір шамамен 52 еуро деңгейінде сақталып отыр.

ICIS компаниясының жаһандық газ жөніндегі бас сарапшысы Алекс Шиу Қатар мен БАӘ-нің бірлескен өндірістік қуаты шамамен 85 млн тонна екенін атап өтті. Оның айтуынша, бұл көлем уақытша тоқтап қалса, айтарлықтай тапшылық қалыптасады.

Сарапшылар Жапония мен Оңтүстік Кореяның спот нарықтан сұйытылған табиғи газ сатып алуды күшейтуі мүмкін екенін айтады. Ал Қытай мен Үндістан сұранысты қысқартуға баруы ықтимал.

Еуропа болса, негізінен АҚШ жеткізілімдері арқылы тапшылықтың орнын толтыруға тырысады. Қоймалардағы қор деңгейі төмен болғанымен, сәуірден бастап толықтыру процесі жеделдеуі мүмкін.

2022 жылдан кейін сұйытылған табиғи газ өндіруші елдердің нарықтағы ықпалы айтарлықтай күшейген. Сарапшылар қазіргі дағдарыс АҚШ-тың өндірістік қуатын одан әрі арттыруға түрткі болуы мүмкін екенін айтады. 

Айта кетелік Таяу Шығыстағы қақтығыс салдарынан газ бағасы күрт өскені туралы жазған едік.