Отаншылдығымызды айқындайтын құрмет

Сурет: baq.kz

Заң талаптарын дұрыс қол­дану, бір жағынан, аза­мат­­тардың құқықтарын қор­ғауға мүмкіндік берсе, екінші жа­ғынан, қоғамдағы құқықтық тәр­тіп пен тұрақтылықты қамта­масыз етеді.

Кез келген заңның тиімділігі оның қабыл­дануымен ғана өлшен­­бейді. Ең бастысы – сол заң­ның өмірде қалай қолданы­латыны. Егер заң талаптары іс жүзінде дұрыс орындалмаса, оның халыққа да, экономикаға да берер пайдасы аз болады. Сондықтан заң нормалары нақты әрі түсінікті болуы керек және оларды қолдану бары­сында Конс­титуцияның талаптары қатаң сақталуға тиіс. Ең бастысы – заңды жүзеге асыру кезінде адамның құқықтары мен бос­тандықтарына нұқсан келмеуі қажет.

Қазақ қоғамының құқықтық тарихының өзіндік ерекшеліктері бар. Мәселен, қазақ даласында өлім жаза­сы­ның қолданылмауы – тарихи тұр­ғыдан алғанда маңызды құқық­­тық құбылыстардың бірі. Мұның өзі халқымыздың құқық­тық дәстүрінде адам өмірі мен ар-намысына деген құрметтің айрықша орын алғанын көрсетеді.Сондықтан дала демократия­­сы, ұлттық құқықтық дәстүрлер, мемлекет пен азаматтық қоғамның өзара байланысы – бүгінгі құқық­тық жүйені дамыту кезінде ескеруге тиіс маңызды мәселелер. Бұл ретте тарихи тәжірибе мен заманауи құқықтық қағидаттарды сабақтастыра білуіміз қажет.

Патриотизм ұғымына да бүгін­де жаңаша көзқарас қалып­тасып келеді. Қазіргі жағдайда жауап­кер­шілікті патриотизмнің маңызы артып отыр. Отанды сүю – тек сөзбен емес, заңды құрметтеу, өз құқықтарың мен міндеттеріңді білу, қоғам алдындағы жауап­кер­­шілікті сезіну арқылы да көрі­неді. Ал еліміздің тәуелсіздігі мен мем­ле­­кеттік егемендігін сақ­тау – бар­ша­мыз үшін басты құн­ды­лық­тар­дың бірі.

Осы тұрғыдан алғанда, Конс­ти­­­туция нормаларын халық­­­қа түсін­­­дірумен қатар, олар­­дың күн­делікті өмірде тиімді қол­­­данылуына жағдай жасау – заңгер­лер­дің, мемлекеттік орган­дар­дың және тұтастай қоғам­ның ортақ міндеті. Ата заңның баян­ды болуы, оның халыққа жақын әрі өміршең құқықтық негізге айналуы – заң нормаларының сапасына ғана емес, оны жүзеге асыратын құқықтық мәдениет пен жауап­­кер­ші­лікке де байланысты.

Марат БӘШІМОВ,

Халықаралық заңгерлер қауымдастығының бас директоры