Өзін ауқаттылардың санатына жатқызу үшін табыс деңгейі қандай болуы керек қазақстандықтар жауап берді

Кедей де емес, бай да емес. Орташа өмір сүреміз

ҚР Ұлттық статистика бюросының 2026 жылғы тамыз айында жүргізген "Қазақстан Республикасындағы халықтың өмір сүру сапасы" атты сауалнамасының нәтижесіне сәйкес, ел тұрғындарының басым бөлігі өзін орташа тұрмысты адамдар қатарына жатқызады.

Респонденттердің 70,1%-ы өз отбасының материалдық жағдайын орташа деңгейде деп бағалаған. Ал 22,9%-ы өздерінің орташа деңгейден сәл жақсы өмір сүретінін айтқан.

Сонымен қатар зерттеуге қатысушылардың небәрі 1,8%-ы ғана материалдық жағдайын төмен немесе орташадан төмен деп бағалаған. Өздерін ауқатты санайтындар – 4,9%, ал материалдық жағдайы өте жоғары екенін айтқандар бар болғаны 0,3% болды.

Бір қызығы, 61 жастан асқан респонденттердің 75,8%-ы өзін орташа тұрмысты деп есептесе, 29-38 жас аралығындағылардың арасында бұл көрсеткіш 64,8% болды.

Ақша жетеді, бірақ көбірек болса тіптен жақсы

Сауалнамаға қатысқандардың тек 38,2%-ы ғана өзінің қаржылық жағдайына толық көңілі толатынын айтқан. Тағы 59,6%-ы қаржылық жағдайына ішінара ғана қанағаттанатынын жеткізген. Ал материалдық жағдайына мүлде көңілі толмайтындар – 0,5% ғана.

Өз отбасының экономикалық жағдайына да қазақстандықтар осындай баға берген. Оның 39,6%-ы толық қанағаттанса, 57,9%-ы тек ішінара ғана көңілі толатынын айтқан.

10 балдық шкала бойынша қазақстандықтар өздерінің қаржылық жағдайын орта есеппен 7,3 баллға бағалаған. Отбасының экономикалық жағдайы да дәл осындай 7,3 балл алған.

Жақсы өмір сүруге не кедергі?

Қазақстандықтардың пікірінше, әл-ауқаттың артуына ең үлкен кедергі – жұмыстың жоқтығы емес.

Материалдық жағдайын төмен немесе орташадан төмен деп бағалаған үй шаруашылықтарының 62,1%-ы негізгі себеп ретінде еңбекақының төмендігін атаған. Бұл – барлық жауаптардың ішіндегі ең жоғары көрсеткіш. Екінші орында төмен зейнетақы тұр – 33%. Ал 20,3% тұрақты әрі ақылы жұмысты өз тұрғылықты жерінен таба алмайтынын айтқан.

Респонденттердің 12,7%-ы қажетті біліктілік немесе жұмыс тәжірибесінің жоқтығын, ал 11,5%-ы білім деңгейінің жеткіліксіздігін себеп ретінде көрсеткен.

Сауалнамаға қатысқан әр он бірінші адам қаржылық қиындықтарының басты себебі ретінде несие мен қарыздың ауыртпалығын атаған.

Ендеше, бақытты өмір сүру үшін айына қанша табыс қажет?

Отбасының әрбір мүшесіне ай сайын қанша табыс қажет деген сұраққа қазақстандықтардың басым бөлігі 260 мыңнан 320 мың теңгеге дейінгі соманы таңдаған. Мұндай жауапты сауалнамаға қатысушылардың 28,5%-ы берген. Тағы 18,4%-ы өзін кедей сезінбеу үшін әр адамға айына 400 мыңнан 500 мың теңгеге дейін табыс қажет деп санайды. Ал 11,7%-ы 320 мыңнан 400 мың теңгеге дейінгі табысты жеткілікті деп есептесе, 7,2%-ы бір адамға 600 мың теңгеден жоғары табыс қажет деген пікір білдірген.

Бір қызығы, қаржылық талаптары ең жоғары топ – 18-28 жас аралығындағы жастар болды. Олардың шамамен әрбір бесіншісі (18,1%) өзін кедей сезінбеу үшін айына 600 мың теңгеден астам табыс қажет деп есептейді. Ал 61 жастан асқан адамдардың арасында мұндай пікірді небәрі 1,3% ғана білдірген.

Біз – оптимистпіз!

Зерттеуге қатысушылардың 40,3%-ы болашақта өздерінің тұрмысы жақсаратынына сенімді. Тағы 32,9%-ы бұған толық сенімді болмаса да, алдағы уақытта әл-ауқатының жақсаратынына үміттенеді. Респонденттердің 20,9%-ы қазіргі деңгейде қаламыз деп есептейді, ал 4,7%-ы материалдық жағдайының біршама нашарлауын күтеді.

Қорыта айтқанда, сауалнама нәтижесі қазақстандықтардың өздерінің қазіргі қаржылық жағдайын байыппен бағалайтынын көрсетті. Көпшілігі өзін кедей санамайды, бірақ қазіргі табыс деңгейі толық қаржылық сенімділікке жетуге жеткіліксіз деп есептейді. Халықтың пікірінше, әл-ауқатты арттырудың басты жолы – жалақының өсуі. Ал жайлы өмірдің басты өлшемі – күнделікті шығындар мен ірі сатып алуларға алаңдамай өмір сүруге мүмкіндік беретін табыс деңгейі.