Партияларға жауапкершілік жүктеледі

Партиялық-саяси құрылым­дардан заң шығарушы билікке көшу үдерісінің маңызын айқындап алуымыз керек. Геосаяси және ішкі жағдайларды ескере отырып, басты мақсатымыз – мемлекеттілігімізге төнуі мүмкін барлық тәуекелді барынша азайту.

Сурет: inform.kz

Ашығын айту керек, қоғам бірмандатты округтерден сайланған депутаттардан зор үміт күткен еді. Бірақ бұл сенім толық ақталды деуге келмейді. Иә, Парламентке елге танымал тұлғалар өтті. Алайда оларда мықты ұйымдық қол­дау мен институционалдық әлеует болмағандықтан, қоғам күткен нәтиже­лерді толық көрсете алмады.

Депутаттардың қызметіне жүр­гізіл­ген қарапайым контенттік талдау партиялық тізіммен сайлан­ған өкілдер­дің жұмысы ана­ғұр­лым тиімді екенін аңғартады. Сон­дықтан қоғамға ұлттық саяси пар­тиялардың институционалдық артық­шылығын түсіндіру маңызды. Өйт­кені елді біріктіру мен қоғамды топтастыру сияқты ауқымды міндеттерді орындау – дәл осы партиялардың міндеті. Біреуге ұнар, біреуге ұнамас, бірақ әзірге бұл бағытқа балама ұсынылмағаны анық.

Айтылып отырған мәселе – бір жүйені екіншісімен түбегейлі ауыс­тыру емес, даму үлгілерін жетіл­діру туралы. Егер елде жалпыұлт­тық институттар қалыптаспаса, олардың орнын бейресми, тіпті конституцияға қайшы құрылым­дар басуы мүмкін. Мұндай жағдайда архаикалық, жүйесіз әрі мемлекет­тіліктің негізіне қауіп төндіретін құбылыстардың пайда болу қаупі жоғары. Бұл – мемлекет пен қоғам үшін маңызды сын-қатер.

Мысал ретінде кеше ғана өткен Семей қаласының алғашқы тарихи сайлауын айтуға болады. Осы тәжірибе көрсеткендей, еліміз енді тұрақты түрде сайлау өткізіп отыратын мемлекетке айналды. Бұл – демократиялық үдеріс­тің жаңа кезеңі. Ендігі жерде саяси пар­тиялар өз кандидаттарына қолд­ау білдіру үшін жергілікті плат­фор­­ма қалыптастырып, үгіт­ші­лер мен бақылаушылар, сай­­лау комис­сияларының мү­ше­­лері, заңгерлер, спич­ра­йтерлер, саясат­танушылар мен әлеумет­танушы­лардан құралған кәсіби командалар құруға тиіс.

Мысалы, Семей қаласының өзінде ғана әрбір партияда кемінде 300–400 белсенді жақтаушысы, білікті мамандары және тұрақты қаржыландыруы болуы қажет. Мұндай әлеуетті бірман­датты кандидаттар қамтамасыз ете ала ма? Күмәнім бар. Ал енді осыны елдік ауқымда елестетіп көрейікші.

Сондықтан демократияны дамыту, саяси бәсекелестікті күшейту, ұлт­тық деңгейде жаңа идеялар қалып­тас­тыру ісі – ең алдымен жалпыұлттық саяси партиялардың негізгі міндеті болуға тиіс.

Айдос САРЫМ,

Мәжіліс депутаты