Президент әкімшілігінің шешімін сот тоқтатып қойды

Associated Press, The Washington Post және The Guardian материалдарына талдау жасаған Aikyn.kz АҚШ-тағы аралық сайлау қарсаңында пошта арқылы дауыс беру төңірегіндегі сот дауының күшею себебін түсіндіреді.

Массачусетс штатының федералдық судьясы Индира Талвани АҚШ Пошта қызметіне (USPS) Трамп әкімшілігі ұсынған жаңа талаптарды қарашадағы сайлауға дейін енгізуге тыйым салатын сот шешімін күшінде қалдырды. Бұған дейін енгізілген уақытша шектеудің орнына енді сот тыйымы қолданылып отыр.

Даудың негізінде президент Трамптың 2026 жылғы 31 наурыздағы атқарушы жарлығы жатыр. Оның 3-бөлімі USPS-ке федералдық сайлауларда пошта арқылы жіберілетін бюллетеньдерге жаңа талаптар әзірлеуді тапсырған. Соның ішінде бюллетень салынатын конверттердің арнайы дизайны, бірегей штрих-кодтар мен штаттардың пошта арқылы дауыс беретін азаматтар туралы тізімді арнайы федералдық порталға жіберуі қарастырылған. Талаптарға сәйкес келмейтін бюллетеньдерді USPS қабылдамауға тиіс еді.

Соттың пікірінше, сайлауға аз уақыт қалғанда бұндай жүйені енгізу штаттардың сайлау инфрақұрылымына айтарлықтай өзгеріс енгізуді талап етеді. Жаңа ереже сайлаушылардың дауыс беру құқығын да шектеуі мүмкін. Сот материалдарында АҚШ Конституциясы бойынша сайлауды ұйымдастыру өкілеттігі ең алдымен штаттар мен Конгреске тиесілі екені атап көрсетілген.

Әкімшілік болса, ұсынылған өзгерістерді сайлау қауіпсіздігін күшейтетін шағын техникалық талаптар деп сипаттайды. Сот отырысында үкімет өкілі жүйеге қатысу штаттар үшін ерікті екенін айтқанымен, USPS жаңа жүйеге қосылуға келіскен бірде-бір штатты атай алмаған. Оның үстіне, федералдық портал осы аптада әлі толық іске қосылмаған, ал көптеген штат бюллетеньдер мен конверттерді алдын ала басып қойған.Мәселенің өзектілігін сайлау күнтізбесі күшейтіп отыр. 4 қыркүйекте Солтүстік Каролина 2026 жылғы аралық сайлауға пошта бюллетеньдерін жаппай тарата бастаған алғашқы штат болды. Басқа штаттар да жақын арада осы процеске қосылады.

Бұл іс Жоғарғы сотқа да жеткен. Тамыз айының соңында Жоғарғы сот Талванидің бұрынғы шешімін процедуралық себеппен тоқтатқан.

Сол кезде USPS түпкілікті ережелерін әлі жарияламағандықтан, сот дауды қарауға ерте деген қорытындыға келген. Ережелер жарияланғаннан кейін штаттар мен сайлау құқығын қорғаушы ұйымдар сотқа қайта жүгінді.

Трамп әкімшілігі енді сот тыйымын алып тастау үшін Жоғарғы сотқа шұғыл өтініш түсірді. Қарашадағы сайлауға дейін пошта арқылы дауыс беру ережелеріне қатысты құқықтық тартыстың қалай аяқталатыны әлі де белгісіз.