Қазақстан Орталық Азиядағы жетекші инвестициялық бағыт

Биылғы жарты жылда елге 10 млрд доллардан астам инвестиция тартылды.

Жыл аяғына дейін тағы 15 млрд доллар қаржы құйылады. Бүгінде Қазақстан Орталық Азиядағы жетекші инвестициялық бағыт мәртебесін сақтап отыр. Біріккен ұлттар ұйымының дерегіне сай, Солтүстік Кавказ және Орталық Азия елдеріне тартылған инвестицияның 60% біздің елге тиесілі. Шетелдік инвесторлар қай салаға қомақты қаржы құюға даяр?

Ауыл шаруашылығы. Әлеуеті жоғары бұл сала шетелдік инвесторларды қызықтырып отыр. Ақмола облысында астықты терең өңдеу кешенін салу жобасы – биыл қол жеткізілген табысты келісімдердің бірі. Зауыт лимон қышқылын, биоэтанол мен азықтық концентраттарды өндіреді. Стратегиялық жоба 2030 жылға дейін іске асырылады. Оның аясында аймақта экологиялық таза энергия өндіретін жылу электр орталығы да салынады. Оған инвесторлар бас-аяғы 1,5 млрд доллар қаржы құяды.

Ғабидолла Оспанқұлов, ҚР Сыртқы істер министрлігі инвестиция комитетінің төрағасы:

- Бізде салықтық және кедендік преференцияларымыз бар. Біз жер салығынан, корпоративтік салығынан, мүлік салығынан босатамыз. 8-10 жылға босатамыз. Кедендік жеңілдіктер береміз. Біз тегін жер бере аламыз, инвестиционный контракт арқылы. Осы пакетті есептесек, бұл инвесторларға өте тиімді. Келіп бізден зауыт ашса, ол жұмыс орындар құрылады және сол зауыттың айналасында шағын және орта бизнес дамиды.

Ал Абай облысында 4 ірі жоба іске қосылады. Бірлескен кәсіпорын құруға Түркия инвесторлары ниет танытты. Таяуда тараптар облыс басшылығымен нақты келісім орнатты.

Ербол Садыр, Абай облысы әкімінің бірінші орынбасары:

- Оның біріншісі - алтын өндіру бойынша Түркияның компаниясымен. Бұл жерде 485 млн доллар инвестиция келеді. Шетелдік инвестиция. Екінші ірі кәсіпорнымыз - Самал компаниясымен. Бұл жерде улы химиялық зауыт құрылысы. Бұл жерде 320 млн доллар көлемінде инвестиция жоспарланып отыр. Одан кейін ауыл шаурашылығын дамыту бойынша 20 мың гектар жерге тамшылатып суару жүйесі бойынша үлкен жоба жоспарланып отыр  және сонымен қатар аяқ киім тігетін фабрика ашу жөнінде жоба қарастырылып отыр.

Жамбыл облысында жүгері өңдеу саласына инвестиция тартылды. Жасалған келісім оңтүстік өңірдің агроөнеркәсіп кешенін дамытуға серпін беріп, жергілікті өндірушілерге тұрақты табыс әкеледі деп күтіліп отыр. Осындай инвестициялық келісімшарттардың бірқатары тау-кен, химия өнеркәсібі салаларында да жүзеге аспақ. Инвесторлар қатарында елімізбен ондаған жыл бойы серіктестік орнатқан компаниялар бар.

Вячеслав Мальцев, инвестор:

- Біздің компания Қазақстанда 25 жылдан аса жұмыс істейді. Экономикаларыңызға 300 млн доллардан аса инвестициялап, өндіріс көлемін 3 есе арттырдық. Қазір алкогольсіз сусын нарығына табысты кіріп жатырмыз. Сонымен қатар қайта өңдеу, жасыл технология салаларына инвестиция салып жатырмыз. Біз серіктестік орнатқан жергілікті тауар өндірушілерді дамыту бағытына да барынша көңіл бөліп келеміз.

Қазақстанның географиялық артықшылығы бар. Мысалы, 1,5 млрд тұтынушысы бар Азия нарығына шығуға жол ашық. Шетелдік компанияларды логистикалық мүмкіндіктермен қатар түрлі жеңілдіктер қызықтырады. Кейінгі жылдары энергетика, жаңартылатын қуат көздері, ІТ салалары ның тартымдылығы артқан.

Ренат Бектұров, «Астана» Халықаралық қаржы орталығының басқарушысы:

- Мысалы, МФЦА-ны айтатын болсақ, биылдың өзінде мыңнан аса компания тіркеліп отыр. Былтыр 1300 тіркелген. Ол кезде біз жаңа рекорд деп ойлағанбыз. Ең басты қызығушылық білдіретін салалар, транспорт және логистика, оның ішінде қоймаларды салу деген сияқты. Өйткені қазіргі геосаяси жағдайда тауар тасымалдаудың жаңа жолдарын іздеу бұл бүкіл әлемдік мәселе. Екіншіден, инвесторларға энергетика саласы өте қызық.

Алдағы 4 жылда елге 150 млрд доллар инвестиция тарту көзделген. Қазір бұл жоспар 60%-ға орындалды. Былтыр шетелдік алпауыттармен құны 7 млрд долларға жететін 31 құжатқа қойылса, биылғы келіссөздердің нәтижесінде құны 7,5 млрд доллардан асатын 49 коммерциялық құжатқа қол қойылды.

Авторы: Рухани Әбдірахман