Қазақстанда кәсіпкерлік субсидия кімге берілмейді

Субсидиялау жергілікті немесе республикалық бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырылады. Атап айтқанда, республикалық бюджеттен субсидиялауға бөлінген қаражат құқықты орган арқылы қаржылық агенттікке арнайы келісімшарт негізінде арнайы есепшотқа аударылады. Ал жергілікті бюджеттен субсидиялауға қаражат аймақтық координатор арқылы қаржылық агенттікке арнайы келісімшарт негізінде аударылады.

Қаржылық институт қаржылық агенттікке субсидия сомаларын аудару үшін ағымдағы есепшот ашады. Егер қаржылық институт заңды тұлғалардың банк шоттарын ашу және жүргізу құқығына ие болмаса, қаржылық агенттікпен келісу арқылы банк-төлем агент анықталып, сол банкте ағымдағы шот ашылады.

Құқықты орган республикалық бюджет есебінен қаржылық агенттікке арнайы келісімшарт негізінде қызмет көрсету үшін ақы төлейді.

Субсидиялау келесі кәсіпкерлерге қолданылмайды:

— Акциздік тауарларды/өнімдерді шығаруға бағытталған жобалар, моторлы көлік құралдарын шығаруды және дәрілік зат ретінде тіркелген медициналық мақсаттағы спирт құрамды өнімдерді (бальзамдардан басқа) шығаруды көздейтін жобаларды қоспағанда;

— Жобалары тау-кен өндірісі және карьерлерді игеру саласына арналғандар;

— Акцияларының 50 пайыздан астамы немесе жарғылық капиталының үлестері тікелей немесе жанама түрде мемлекетке, ұлттық басқарушы холдингке, ұлттық холдингке немесе ұлттық компанияға тиесілі кәсіпорындар;

— Жеке мекеме ретінде тіркелген кәсіпкерлік формасы бар субъектілер;

— Несие арқылы алынған активті тұлғаға сату, сыйға тарту, сенімгерлік басқаруға беру, жалға беру немесе өтеусіз пайдалануға беру іс-әрекеттерін жүзеге асырған не жүзеге асыруды жоспарлап отырған, сондай-ақ осы тұлғаға қосылу немесе онымен бірігу нысанында кәсіпкерлік субъектісінің кәсіпорнын қайта ұйымдастыруды жүзеге асырып жатқан не болашақта жүзеге асыруды жоспарлап отырған жағдайда (осы тармақшада көрсетілген жобалар бойынша мониторинг барысында мұндай жағдайлар анықталған кезде субсидиялау тоқтатылады және бұрын төленген субсидиялар қайтарылуға жатады).

— Кәсіпкерлік қызметін тоқтатқан немесе уақытша тоқтатқан кәсіпкерлер (кәсіпкерлік субъектінің мәртебесі eSalyk порталы арқылы тексеріледі);

— Бірінші деңгей ақпараттық жүйесі арқылы анықталған шектеуші критерийлері бар кәсіпкерлер.

Мемлекеттік қолдаудың бақылау жүйесі екі деңгейден тұрады:

Бірінші деңгей — эталондық электрондық тіркеу деректерін қамтитын және екінші деңгейдегі ақпараттық жүйелермен интеграцияланған регистраторлық ақпараттық жүйе. Бұл деңгейде постформаттық-логикалық бақылау жүргізіліп, кәсіпкерлердің шектеуші критерийлерге сәйкессіздігі тексеріледі. Екінші деңгей — кәсіпкерлердің мемлекеттік қолдау шаралары бойынша өтініштерін қабылдайтын салалық мемлекеттік немесе жекеменшік ақпараттық жүйелер. Бұл жүйелерде форматтық-логикалық бақылау жүргізіліп, өңделген өтініштер бірінші деңгей жүйесіне жолданады.

Сонымен қатар кәсіпкерлер регистраторға өздерінің жеке деректерін жинауға, өңдеуге, сақтауға және пайдалануға келісім береді.

Кәсіпкер екінші деңгей жүйесі арқылы өтініш берген кезде, бірінші деңгей жүйесіне шектеуші критерийлердің бар-жоғын тексеру үшін сұрау жіберіледі. Бірінші деңгей жүйесі тексеру нәтижесін қалыптастырады.

Шектеуші критерийлердің жоқтығы расталған жағдайда ғана өтініш одан әрі қарауға жіберіледі. Өтініш бойынша мәліметтер мен оның өңделу мәртебесі бірінші деңгей жүйесіне беріледі.

Қаулы 2026 жылғы 27 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі.

Айта кетейік, Түркістан облысында 271 млн теңге субсидия қаржысын жымқырғандар сотталды.

Сонымен қатар Мәжілістің жалпы отырысында депутат Нұртай Сабильянов кәсіпкерлік субъектісі қызметін тоқтатқан жағдайда мемлекеттен алған қолдауды толық көлемде қайтаруға міндеттеу керек деп айтқан еді.