Қазақстанда Каспий теңізін зерттейтін ғылыми институттың жұмысы қарқын ала түсті

Қазақстан Республикасының Президенті Қ.Қ. Тоқаевтың тапсырмасы бойынша «Каспий теңізінің Қазақ ғылыми-зерттеу институты» коммерциялық емес акционерлік қоғамы (Каспий теңізінің ҒЗИ) құрылды, – деп хабарлайды Aikyn.kz сайты.

Институт қызметінің негізгі мақсаты – табиғи ресурстарды сақтау мен молықтыруға, сондай-ақ Каспий маңы мемлекеттерінің ғылыми-зерттеу ұйымдары арасындағы ғылыми ынтымақтастықты дамытуға бағытталған Каспий теңізінің қазақстандық секторында ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу.

Каспий теңізі ғылыми-зерттеу институты 2025 жылдың қыркүйегінде қызметіне кірісті.

Өткен кезеңде институт ғылыми ынтымақтастық пен зерттеу қызметін дамыту бойынша бірқатар іс-шаралар өткізді. Атап айтқанда, Каспий теңізі ҒЗИ Каспий маңы елдерінің университеттері мен ғылыми-зерттеу орталықтарының қауымдастығына кірді.

Каспий маңы мемлекеттерінің бейінді мемлекеттік органдарымен және ғылыми-зерттеу ұйымдарымен өзара іс-қимыл жолға қойылған. Әзірбайжанның мемлекеттік мекемелерімен және ғылыми ұйымдарымен, соның ішінде экология және табиғи ресурстар министрлігімен, Ауыл шаруашылығы министрлігімен, Ұлттық гидрометеорологиялық қызметпен және Ұлттық Ғылым Академиясының География институтымен жұмыс кездесулері өткізілді.

Сондай-ақ, Астрахань қаласында Ресей Федерациясының ғылыми және білім беру мекемелерімен кездесулер өтті, олардың арасында Каспий теңіз ғылыми-зерттеу орталығы, ВНИРО Еділ-Каспий филиалы (КаспНИРХ), П.Ширшов атындағы океанология институты және Астрахан мемлекеттік техникалық университеті бар.

Мәскеу қаласында ғылыми өзара іс-қимыл мен бірлескен зерттеулерді дамытуға бағытталған Каспий теңізі ҒЗИ, Н.Зубов атындағы мемлекеттік океанографиялық институт және П.Ширшов атындағы океанология институты арасында өзара түсіністік туралы Меморандумға қол қойылды.

Далалық зерттеулер шеңберінде институт МАЭК, Сарытас шығанағы және Қайдақ шығанағы аудандарында Каспий теңізінің құрғаған түбін мониторингтеу үшін үш шығу жүргізді.

Сонымен қатар, ғылыми жарияланымдарды дайындау, оның ішінде Каспий теңізі деңгейінің ауытқуының Жайық өзені атырауының гидрологиялық режиміне әсері мәселелері, сондай-ақ Қиғаш өзені мысалында Каспий теңізінің қазақстандық секторының теңіз ортасының мониторингі жүйесін қалыптастыру мәселелері бойынша жұмыстар жүргізілуде.

Ағымдағы жылы Каспий теңізі ҒЗИ Каспий теңізінің қазақстандық секторының жағалау аймағында ғылыми зерттеулер жүргізумен қатар, тікелей теңіз акваториясында кешенді мониторинг жүргізуді жоспарлап отыр. Зерттеу деректері теңіз ортасының гидрометеорологиялық, гидрохимиялық және гидробиологиялық параметрлерін жүйелі бақылауларды қамтиды.

Кешенді мониторингті іске асыру Каспий теңізінің экожүйесінде болып жатқан өзгерістерді бағалау және ықтимал экологиялық тәуекелдерді уақтылы анықтау үшін объективті ғылыми базаны қалыптастыруға мүмкіндік береді.