Қазақстанда жоғары салымдар дәуірі жалғасуда

Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қорының (ҚДКБҚ) мәліметінше, әрбір екінші деңгейлі банк пайыздық саясатын өз бетінше қалыптастырады. Бұл ретте олар клиент тарту қажеттілігі мен депозиттерді қызмет көрсету шығындарының арасындағы тепе-теңдікті сақтауға тырысады. Негізгі бағдар ретінде Ұлттық банктің базалық мөлшерлемесі алынады. Ол 2025 жылғы 10 қазаннан бері жоғары деңгейде – 18,0% шамасында сақталып отыр.

Егер 2025 жылдың қазан–желтоқсан айларында депозиттер бойынша сыйақы мөлшерлемелері жаппай өскен болса, 2026 жылғы қаңтарда тек жекелеген түзетулер ғана байқалды. Бұл нарық табыстылықтың белгілі бір "шегіне" жеткенін аңғартады.

Ең кең таралған өнім – мерзімсіз салымдар. Олар қаражатты еркін шешіп алуға және толықтыруға мүмкіндік береді. Мұндай депозиттерді жүйеге қатысушы 21 банктің 18-і ұсынады.

Бұл сегментте банктердің стратегиясы айқын бөлінеді:ірі қаржы ұйымдары ұстамды саясат ұстанып, 15,0–15,5% аралығында мөлшерлеме ұсынады. Ал нарықтағы үлесін арттырғысы келетін шағын банктер жоғарырақ пайыз төлеуге дайын. Бұл сегменттегі ең жоғары мөлшерлеме 16,9%-ға жетті (шағын банктердің бірінің ұсынысы).

Қаңтар айында бұл бағытта айтарлықтай өзгеріс болған жоқ: тек орта деңгейлі бір банк мөлшерлемені 0,4 пайыздық тармаққа арттырып, 15,8%-ға жеткізді.

Мерзімді салымдар – өтімділік пен табыстылықтың арасындағы ымыралы нұсқа. Бұл сегментте (7 банк ұсыныс жасайды) айтарлықтай бәсеке байқалады.

3 ай мерзімге арналған депозиттер бойынша ең жоғары мөлшерлеме 20,0%. Мұндай табыстылықты екі ірі банк ұсынып отыр. Айта кетерлігі, нарық көшбасшыларының ұстанымы әртүрлі болды: біреуі қаңтарда мөлшерлемені бірден 3,3 пайыздық тармаққа көтерсе, екіншісі керісінше 20,0%-дан 19,5%-ға төмендетті. Бұл банктердің сыйақы төлеу шығындарын мұқият басқара бастағанын көрсетеді.

Ең жоғары пайда: жинақ депозиттері

Қаражатын белгілі бір мерзімге "қатып" қоюға дайын салымшылар үшін жинақ депозиттері ең табысты нұсқа болып қала береді. Бұл – мерзімінен бұрын шешіп алуға болмайтын, шешкен жағдайда сыйақыдан айырылатын салымдар.

Толықтыру құқығымен: Мөлшерлеме 3 айға дейінгі мерзімде 20,0%-ға жетеді. Мұндай ұсынысты үш банк береді. Қаңтарда бұл сегментте негізінен шағын банктер белсенді болды: бір шағын банк мөлшерлемені 2 пайыздық тармаққа көтерді, ал екі орта банк жарты жылдық салымдар бойынша шарттарды сәл түзетті (17,8–18,7%).

Толықтыру құқығынсыз: Дәл осы санатта нарықтың абсолюттік рекорды тіркелді. Бір банк 6 айға 20,5% жылдық мөлшерлеме ұсынды.

Бұл сегментте жұмыс істейтін банктердің жартысы (негізінен орта және шағын банктер) мөлшерлемені 20,0% деңгейінде ұстап отыр. Мұндай жоғары пайыздар банктер үшін бұл салымдардың ең тұрақты қаржыландыру көзі болуымен түсіндіріледі: клиенттер мұндай депозиттерді сирек бұзады, ал бұл банктерге өтімділікті сенімді жоспарлауға мүмкіндік береді.

Бұл ретте, сарапшылар салым таңдағанда тек жоғары пайызға ғана емес, банктің қаржылық тұрақтылығына және келісімшарт шарттарына (толықтыру мүмкіндігі, автоматты ұзарту) назар аударуға кеңес береді.