Қазақстандық мұғалімдер әлеуметтік желілерде қудалануда полиция қорлайтын видео авторларын іздестіруде

Петропавл мұғалімдері кибербуллинг туралы хабарлады: белгісіз біреулер олардың фотоларын балағат сөздер жазылған сипаттамалар және бейәдеп аудиожазбалар қосып жариялаған. Желі қолданушылары бұл қудалауға мектеп оқушыларының қатысы болуы мүмкін деп болжайды. Tengri Education редакциясы оқиғаның мән-жайын өңірлік полиция департаменті мен білім басқармасынан білді.

Петропавл мұғалімдері кибербуллинг туралы хабарлады: белгісіз біреулер олардың фотоларын балағат сөздер жазылған сипаттамалар және бейәдеп аудиожазбалар қосып жариялаған. Желі қолданушылары бұл қудалауға мектеп оқушыларының қатысы болуы мүмкін деп болжайды. Tengri Education редакциясы оқиғаның мән-жайын өңірлік полиция департаменті мен білім басқармасынан білді.

"Бұл жай ғана әзіл емес": зардап шеккендер не дейді?

Жағдай туралы алғашқылардың бірі болып зардап шеккен мұғалімдер бірінің ұлы Азат К. Threads әлеуметтік желісінде айтты.

"Петропавлда мектеп атынан жалған TikTok-аккаунт ашылып, онда жұмыс істейтін мұғалімдердің суреттері балағат әндермен, қорлайтын және адамгершілікке жатпайтын сипаттамалармен жарияланып жатыр. Ойланып қараңызшы: әр фотоның артында тірі адам, біреудің ата-анасы, біреудің баласы тұр, олардың ар-намысы қазір тапталып жатыр. Мұндай әрекеттер жай ғана әзіл немесе контент емес, бұл күнделікті өз жұмысын атқарып, бала оқытып жүрген жандардың намысын тікелей қорлау. Бұл адамдардың арасында менің анам да бар", - деп жазды ол жазбасында.

Ер адам құқық қорғау органдарына тиісті шара қолдануды және оқиғаға қатысы барлардың барлығын анықтауды сұрап үндеу жасады.

TikTok әлеуметтік желісінен скриншот "Мұндай қатыгездік қайдан шықты?": желі қолданушыларының реакциясы

Жазба астындағы пікірлерде қызу пікірталас басталды: көпшілігі педагогтерді қудалаудың артында оқушылардың өздері тұрғанына сенімді.

Қазақстандықтар контент авторлары мен олардың ата-аналарын жауапқа тартуды талап етіп жатыр.

"Мұның бәрін балалардың істеп жатқаны өте өкінішті, мұндай қатыгездік қайдан шықты? Міндетті түрде ата-аналарды жауапқа тартып, жасөспірімдерді жазалау керек!"; "Фотосуреттерді таратқаны үшін бұл балалардың ата-аналарын сотқа беру керек. Олай істемесе, олар түсінбейді. Бұл не деген буллинг, мұндай қатыгездік қайдан шықты? Ата-аналар балалары үшін жауапкершілікті өз мойнына алсын"; "Осы мектептің мұғалімдері жаппай Оқу-ағарту министрі мен ІІМ министрінің атына e-otinish арқылы арыз жазсын. Сонда ғана дереу шара қолданыла бастайды”. Полиция мен білім басқармасы не дейді?

Солтүстік Қазақстан облысы білім басқармасының өкілдері бұл жағдаймен полиция айналысып жатқанын айтты.

Ал облыстық полиция департаменті Tengrinews.kz-ке қорлайтын аккаунтты жасағандар іздестіріп жатқанын хабарлады.

"Полицияға Петропавл мектептері бірінің қызметкерлеріне қатысты көрінеу жалған мәліметтер тарату дерегі бойынша арыз түсті. Аталған дерек тіркелді. Әкімшілік іс қозғалып, оның аясында фейк контент авторын анықтау бойынша қажетті іс-шаралар кешені жүргізіліп жатыр", – деді СҚО ПД баспасөз хатшысы Әдемау Меңдібаева.

Іс ҚР ӘҚБтК-нің 73-3-бабы "Жала жабу" бойынша қозғалды. Интернет арқылы жалған мәліметтер таратудың салдары мынадай болуы мүмкін:

Жеке тұлғалар үшін: 180 АЕК (2026 жылы 778 500 теңге) мөлшерінде айыппұл немесе 20 тәулікке қамауға алу. Лауазымды тұлғалар үшін: 650 АЕК (2 811 250 теңге) мөлшерінде айыппұл немесе 25 тәулікке қамауға алу.

Мұғалімдермен болған жағдай СҚО мектептеріндегі жүйелі мәселенің бір бөлігі ғана. Өңірде "Позор", "Срам" сияқты анонимді Telegram-каналдар жұмысын жалғастырып жатыр, онда белгісіз біреулер оқушылардың өздеріне қатысты компроматтарды: төбелес видеоларын, ішімдік қолдану сәттерін, тіпті интимдік кадрларды жариялайды. Жазбалар астында жиі зорлық-зомбылыққа шақыратын үндеулер айтылады.

Telegram әлеуметтік желісінен скриншот

2025 жылдың ақпанында құқық қорғау органдары осындай ресурсты бұғаттаған болатын. Ол кезде жағдайға қатысты облыс прокурорының бірінші орынбасары Әбу-Әли Саттар пікір білдірген еді:

"Осындай чаттар туралы ақпарат түскеннен кейін олар бұғатталды. Арналардың иесі мен әкімшісі анықталған жоқ. Біздің міндетіміз бірінші кезекте чатты бұғаттау болды. Бірақ біз ұйымдастырушыларды іздеуді жалғастырып жатырмыз", - деп сендірген еді сол кезде Әбу-Әли Саттар.

Бұғаттауларға қарамастан, желіде ұқсас мазмұндағы жаңа арналар үнемі пайда болып тұрады. Өңір тұрғындары мұндай паблик авторларының жауапкершіліктен қашып, жасөспірімдерді қудалауды жалғастырып жатқанына шағымданады.