Қазақстандық Том Харди өз еркінен тыс өзге компаниялардың жарнамалық тұлғасына айналды

Қазақстандықтар жеке фотосуреттерінің рұқсатсыз коммерциялық мақсатта пайдаланылуына жиі тап болып жатады. Күні кеше Қазнетте әлеуметтік желі арқылы танымал болған қостанайлық тұрғынның жағдайы қызу талқыланды. Tengri Life әлеуметтік желідегі әзіл құқығыңызды қалай бұзуы мүмкін екенін және суретіңізді бизнес иеленіп кетсе, не істеу керектігін баяндайды.

Қазақстандықтар жеке фотосуреттерінің рұқсатсыз коммерциялық мақсатта пайдаланылуына жиі тап болып жатады. Күні кеше Қазнетте әлеуметтік желі арқылы танымал болған қостанайлық тұрғынның жағдайы қызу талқыланды. Tengri Life әлеуметтік желідегі әзіл құқығыңызды қалай бұзуы мүмкін екенін және суретіңізді бизнес иеленіп кетсе, не істеу керектігін баяндайды.

Неден басталды?

Бұл Қостанайдың 36 жастағы тұрғыны Телжан Ахметов танымал трендке қолдау көрсетіп, өзін әзіл ретінде жұлдызбен салыстыруынан басталды. Ол Threads желісінде өзінің фотосы мен Голливуд актері Том Хардидің ("Веном" және "Ессіз Макс" фильмдерінің жұлдызы) суретін біріктірген коллаж жариялаған.

"Ұқсаймын ба?", - деп жазды қазақстандық.

Скриншот: Threads

Бұл жазба миллиондаған қаралым мен көптеген пікір жинады. Танымалдық толқынында Телжан кенет атақ-даңқтың басқа қырына тап болды. Оның фотосуреттерін трендке қосылуды ұйғарған компаниялар белсенді түрде пайдалана бастады. Брендтер жарияланымында қостанайлық тұрғын компания қызметкерінен бастап, оның тұрақты клиентіне дейінгі түрлі рөлде пайда болды.

Скриншот: Threads

Телжанның айтуынша, кейбір брендтер онымен жарнама туралы ресми түрде келіскен. Дегенмен, компаниялар оның фотосуретін алдын ала келісімсіз пайдаланған жағдайлар да болған.

Скриншот: Threads

Жарнамада біреудің фотосын пайдалануға бола ма?

Мәселенің мән-жайын түсіну үшін біз Кристина Гринберг жеке заң компаниясының басшысына хабарласып, пікір алдық.

Заңгердің айтуынша, егер компания адамның нақты фотосуретін алып, оны жасанды интеллект көмегімен өңдеп, кескін иесінің келісімінсіз жарнамада, әлеуметтік желілерде немесе басқа коммерциялық материалдарда пайдаланса, азаматтың өз құқықтарын қорғауға негіз бар.

"Азаматтық кодекске сәйкес, азаматтың бейнесі материалдық емес игіліктерге жатады және қорғалуы тиіс. Адамның бейнесін пайдалануға, әдетте, оның келісімімен ғана жол беріледі", - деп түсіндірді Гринберг.

Бұл әсіресе жарнамалық материалдар мен тауарларды немесе қызметтерді ілгерілетуге қатысты. Мұндай жағдайларда аудиторияда бұл адам компаниямен ынтымақтасқан, оның қызметін қолдайды немесе брендпен байланысты деген түсінік қалыптасуы мүмкін.

Азамат нені талап ете алады?

Егер бейне рұқсатсыз пайдаланылса, адам мұндай пайдалануды тоқтатуды талап етуге құқылы.

Заңгер мұндай жағдайларда мыналарды талап етуге болатынын атап өтті:

жарияланымдар мен жарнамалық материалдарды жою; бейнені әрі қарай пайдалануды тоқтату; егер шындыққа жанаспайтын ақпарат таратылған болса, оны теріске шығару; моральдық зиянды өтеу; шығын болған жағдайда, орнын толтыру.

Бұл ретте фотосуреттің нейрожелімен өңделу фактісі де бейнені пайдалануды заңды етпейді.

"Фотосурет нейрожелі арқылы өзгертілгені маңызды емес. Егер адамның түрі танылатын болса және оны адамның өзі, оның туыстары, достары, әріптестері немесе белгісіз адамдар тобы сәйкестендіре алса, сот бұл нақ осы азаматтың бейнесі пайдаланылып жатқанын тануы мүмкін", - деп атап өтті Гринберг.

Егер фотоны жасанды интеллект жасаса ше?

Адамның нақты фотосуреті тікелей пайдаланылмай, бейне толығымен жасанды интеллект көмегімен жасалған жағдай әлдеқайда күрделірек болады.

Мұндай жағдайда тек сыртқы ұқсастықтың болуы заңбұзушылық туралы автоматты түрде айтуға жеткіліксіз.

"Егер компания нақты адамның фотосуреттерін пайдаланбай, бейнені толығымен жасанды интеллект көмегімен жасаса, онда сыртқы келбеттегі жекелеген белгілердің сәйкес келуі заңбұзушылықты білдірмейді", - деді заңгер.

Дегенмен, бизнес үшін бәрібір тәуекел туындауы мүмкін.

Мысалы, егер бейнеде адамның бет-әлпетіне тән белгілер, танылатын шаш үлгісі, ым-ишарасы, киім үлгісі немесе басқа да ерекшеліктері болса және соның кесірінен айналадағылар бұл суретті нақты бір адам деп қабылдай бастаса.

Ондай кезде бейненің танылуы негізгі мәселеге айналады.

Бейнеде нақ сіз танылатыныңызды қалай дәлелдеуге болады?

Кристина Гринбергтің айтуынша, мұндай дауларда бейненің аудитория тарапынан қалай қабылданатыны үлкен маңызға ие.

Сот сараптамалық қорытындыны, мамандар пікірін, әлеуметтік желілердегі пайдаланушылар пікірін және куәгерлердің айғақтарын қоса алғанда, түрлі дәлелдемені ескеруі мүмкін.

"Сот үшін сараптама нәтижелері, мамандар пікірі, әлеуметтік желілердегі пайдаланушылардың пікірі, куәгерлердің айғақтары және аудиторияның бейнені нақты бір адам ретінде қабылдайтынын растайтын басқа да дәлелдер маңызды болуы мүмкін", - деп түсіндірді сарапшы.

Сондықтан нақты бір адамға ұқсастығы туралы көптеген пікірталас тудырған жарияланымдар маңызды дәлелдемелік база элементі бола алады.

Нені есте сақтау маңызды?

Қостанайлық тұрғынның оқиғасы трендтің қалай тез әлеуметтік желілерден асып, маркетингтік науқандардың бір бөлігіне айналатынын көрсетеді. Бұл ретте адамның желідегі танымалдығы оның бейнесін коммерциялық мақсатта пайдалануға келісім бергенін білдірмейді.

Заңгердің айтуынша, егер нейрожелі нақты адамның фотосуретін пайдаланса немесе айналасындағылар нақты бір адам деп қабылдайтындай ұқсас бейне жасаса, мұндай кескінді азаматтың келісімінсіз коммерциялық мақсатта пайдалану азаматтық-құқықтық жауапкершілікке әкеп соғуы мүмкін.

"Әрбір жағдайда басты мәселе - адамның танылу дәрежесі және жасалған бейне мен нақты азамат арасындағы байланысты дәлелдеу мүмкіндігі. Мұндай даулар бойынша сот практикасы енді ғана қалыптасып жатыр, бірақ ұқсас жағдайларда азаматтардың құқықтарын қорғау перспективасі бар", - деп түйіндеді Гринберг.

Сарапшы мұндай даулар бойынша сот практикасы әлі қалыптасу үстінде, алайда азаматтардың құқықтарын қорғау мүмкіндіктері қазірдің өзінде бар деп атап өтті. Сондықтан мамандар фотосурет немесе танымал бейне адамның келісімінсіз коммерциялық мақсатта пайдаланылған жағдайларды елеусіз қалдырмауға, қажет болса заңгерлік кеңеске жүгінуге және мұндай пайдаланудың барлық фактісін тіркеуге кеңес береді.

Тағы оқыңыз: “Қабырғаға жасырылған жұмыртқа“. Егер құрылысшылар кек алмақ болса, не істеу керек?

Кристина Гринберг - азаматтық, тұрғын үй, отбасылық, әкімшілік және корпоративтік құқыққа маманданған заңгер. Қазіргі заманғы гуманитарлық академияны (MUH) бітірген. Қызметін 2009 жылдан бері жүргізіп келеді. Алматыдағы жеке заң компаниясының жетекшісі. Азаматтар мен бизнеске құқықтық көмек көрсетеді, сот дауларын сүйемелдейді және құқықтық қорытындылар дайындайды.

Google News арқылы жаңалықтарымызды қадағалаңыз

Жазылу