Таиланд пен Камбоджадан ел қашып жатыр

Таиланд әскері Камбоджа аумағына кіріп, даулы Прасаткхана ғибадатханасын басып алды.

Өйткені көршісі шекараға әскерін таяп қойған. Сондықтан жауға қарсы тұру үшін одан бұрын тойтарыс беруге көштік, дейді.

Кеше Таиландтың әскери ұшақтары Камбоджа аумағын бомбалады. Себеп: бұл әрекетке Камбоджа өзі мәжбүрледі дейді.  

Биліктің ресми мәлімдемесіне қарағанда, қарсы жақ шекарада бірінші болып оқ атқан. 1 тай жауынгерін мерт қылған. Тағы үшеуі жараланыпты. Таиланд шабуыл жасағысы келмейтінін, алайда елдің біртұтастығын сақтау үшін қару қолданудан бас тартпайтынын жеткізді.

Никорндей Баланкура, Таиланд Сыртқы істер министрлігінің ресми өкілі: 

- Бейбіт келісімді бұзған Камбоджа. Қазанда Куала-Лумпурда қабылданған Бірлескен Декларацияның күшін жойған да солар. Камбоджа ұстанымын өзгертпесе, Таиланд әскери опеарцияны тоқтатпайды.

Ал Камбоджа билігі Таиландтың бұл әрекетін басқыншылыққа теліп отыр. Осындай арандатушылық әрекетке қарамастан бейбіт келісімді бұзған жоқпыз деп мәлімдеді. Халықаралық қауымдастықтан Бангкокқа қарсы қатаң шара қолдануға шақырды. Өйткені шекарадағы елді-мекендерге шабуыл жасалған. Үйлер өртеніп,  жазықсыз 4 бейбіт тұрғынның өмірі қиылған.  

Мали Сочеата, Камбоджа қорғаныс министрлігінің ресми өкілі:

- Таиландтың қиян-кескі ұрысты тоқтатпауы көрші елдің жерін күшпен тартып алғысы келетінін анық көрсетеді. Олар шекара сызығын күшпен өзгертуге тырысып жатыр.

Шиеленістен Таиланд 5 бірдей провинцияда 650 мектепті уақытша жапты. Кей өңірлерде оқуды онлайнға көшіру мәселесі қаралып жатыр. Ал қазанда бейбіт келісім күшіне енген соң тыныш өмір сүреміз деген халықтың үміті ақталмады. Дүйсенбі таңсәріде бомбалардың гүрсілінен оянған шекарадағы елді мекен тұрғындары үшін бұл үрей туғызғаны анық.

Атыс-шабыстың әзір тоқтай қояр түрі көрінбейді. Сондықтан шекарадағы халық бункерлерде жасырынып, бас сауғалауға мәжбүр. Үйлерін тастап, үдере көшіп жатқандар да бар.  1 ғасыр бұрын Франция отарынан босап шыққан Таиланд пен Камбоджаның шекара шебі әлі күнге дейін ресми бектілмеген. Сол себепті аракідік жанжал туындайды.

Биыл қазанда Президент Трамп тараптарды татуластырып, қақтығысты біржола тоқтаттым деп жар салған еді. Тараптар Ақ үй басшысының қатысуымен Малайзияда бейбіт келісімге қол қойды.

Президент Трамп бұл мәмілені тарихи жетістікке балаған. Камбоджа текетіресті реттеуге атсалысқаны үшін Ақ үй басшысын Нобель сыйлығына ұсынған еді.     

Грег Полинг, АҚШ-тағы стратегиялық зерттеулер орталығының Оңтүстік-Шығыс Азия бағдарламасының директоры:

- АҚШ Президенті Трамп екі ел басшыларына қайта телефон шалуы мүмкін. Бірақ, екі жақ даулы аймақтарға қатысты ортақ мәмілеге келмей, оқ атпау туралы келісім мәселені шешпейді. Таиландта қаңтарда сайлау өтуі тиіс.  Қазіргі ел басшысы оппозиция өкілдерінің "АҚШ-қа бағынып қойды" деген сынынан қорқады.  

Алайда Трамп жариялаған тыныштық тек қағаз бетінде қалған сияқты. Әр ел өз мүддесі жолында ұрыстан бас тартатын емес. Ал жағдайды реттеуге халықаралық ұйымдар қауқарсыз, АҚШ-та реттей алмай отыр.