Транзиттік тасымал Экономиканың күретамырына айналады

Egemen.KZ парақшасынан алынған деректерге сүйене отырып, Qazaq24.com хабарлама жасады..

Ақтөбеде шетелдік инвесторлар, ірі бизнес өкілдері, орталық мемлекеттік органдар, халықаралық ұйымдар мен қаржы институттарының сарапшылары қатысуымен «AQTOBE INVESTMENT FORUM –2025» жиыны өтті, деп хабарлайды Egemen.kz.

Австрия, Армения, Әзербайжан, Беларусь, Малайзия, Үндістан, Хорватия, Эстония мемлекеттерінің елшілері, Американдық сауда палатасының Қазақстандағы атқарушы директоры Джефф Эрлих, Ресейдің өңірлік мемлекеттік органдарының ресми өкілдері, ҚХР-ның Ақтөбедегі Бас консулы қатысып, еліміздің бірнеше өңірлерінен қатысушылар бас қосты. Халықаралық форумда Ақтөбе облысының инвестициялық әлеуеті таныстырылып, 17 меморандум мен келісімге қол қойылды. Экономикалық және инвестициялық ынтымақтастық, өзара сауда, бірлескен өнеркәсіптік және инфрақұрылымдық жобаларды дамыту, ауыл шаруашылығындағы терең өңдейтін кәсіпорындар құру мәселесі талқыланды. Назар аударарлық мәселе – Ақтөбе әуежайының жанынан құрылған халықаралық еркін экономикалық аймақтың атқарушы компаниясы Үрімжідегі «Ганьцюаньбао» еркін экономикалық аймағымен келісім жасасты. Басқаша айтқанда, елімізде әуе жүк тасымалынан екінші орын алатын Ақтөбе әуежайы логистикалық хабқа айналады. Гесоаяси ахуал күрт өзгерген қазіргі кезеңде жаһандық экономика бағдары да қайта құрыла бастады. Халықаралық тауар тасымалы құрлықтық Қазақстанда да логистиканың жаңа мүмкіндіктерін көрсетіп, шекаралас облыстарда транзиттік тауар хабтары ашылып жатыр. Алайда біздің тасжолдар, теміржолдар мен әуе жолы тасымал көлемінің ұлғаюына шыдас бере ме? Көліктердің жарамдылығы, тасымал жүйесін ұйымдастыру деңгейі қандай? Үлкен сұрақ.

Осы жағынан өндірістік нысандары басым Ақтөбе облысында да цемент зауыты, мұнай-химия, металлургия, химия, дәрі-дәрмек өндірісі, агрокешендер құру бағытында ірі жобалар қолға алынып жатыр. Логистикалық хабтар құру – өнім өткізудің тікелей платформасы. «Аймақ экономикасына инвестиция салуды жоспарлаған инвесторға жан-жақты қолдау мен көмек көрсетеміз. Ақтөбе облысында 19 мыңнан астам кәсіпорын жұмыс істейді. Ал, құрылып жатқан арнайы экономикалық аймақта өңдеуші өнеркәсіп, көлік-логистика бойынша барлық бағыттағы инвестициялық жобаларды жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Тек биылдың өзінде жалпы құны 110 миллиард теңгеден асатын сегіз жоба жүзеге асырылды», деді өңір басшысы Асхат Шахаров.

Инвесторларды прокуратураның келісімінсіз тексере алмайды

Жаһандық экономика нақты өндіріс саласындағы инновациялық және әлеуметтік маңызды жобаларға, тың ғылыми әзірлемелерге, жаңа технологияларды енгізу бастамаларына зәру. Сол себепті технологиялық орталықтар, өнеркәсіптік хабтар, қаржы институттары, өңдеуші кәсіпорындар мен экспорттық әлеуеті бар агроөнеркәсіптік кешендегі ынтымақтастық бағыттары кеңінен сөз болды.

Мәжіліс төрағасының орынбасары Дания Еспаева қолданысқа енгізілетін Салық Кодексіндегі инвесторларды қорғауға қатысты өзгерістерге тоқталды. «Алдағы уақытта инвесторларға қатысты кез келген шектеу шаралары прокуратураның келісімінсіз жүзеге аспайды. Бірде бір мемлекеттік органның прокуратураның рұқсатынсыз инвесторларды тексеруге, әкімшілік жауапкершіліке тартуға, шектеу шараларын қолдануға құзыреті болмайды.

Екінші маңызды жайт – ел Үкіметі ұлттық цифрлық инвестициялық патформаны жетілдіруге күш салып жатыр. Оның ішіне инвестициялық келісім-шарттарды толық автоматтандыру да кірмекші. Түпкі нәтиже – инвестициялық жобаларға қатысты уақытша әкімшілік кедергілерді азайтып, ашықтық пен жеделділікті қамтамасыз ету. Ең алдымен өңдеу өнеркәсібі мен агроөнеркәсіптік кешендегі инвестициялық жобаларға арналған «жасыл дәліз» қолданысқа енгізіледі.

Осы шаралар еліміздің инвестициялық саясат бағытының ашықтығын айқындап, тұрақты құқықтық орта қалыптастырады және тез шешімдер қабылдауға мүмкіндік береді. Елімізге келген әр инвестор өзінің қорғалатынына сенімді болады», деді Дания Еспаева.

Елшілер Trans-Caspian халықаралық көлік дәлізіне назар аударды

Австрияның Қазақстандағы Төтенше және өкілетті елшісі Андреа Бахер 2024 жылы Австрия мен Қазақстан арасындағы тауар айналымы рекордтық деңгейге жетіп, 2,8 млрд евроны құрағанын, биылғы жылдың 9 айында осы көрсеткіштің 11%-ға өскенін атап өтті. Оған Австрия мемлекетінің Қазақстанмен тығыз байланыс орнатқан 400-ден астам компаниясы көп үлес қосқан. Елші ханым Еуропа мен Орталық Азияны қосатын Trans-Caspian халықаралық көлік дәлізінің инфрақұрылымдық жобасына қатысуға ықыласты екендіктерін де жасырмады. «Австрия экономикасы экспортқа бағытталған. Еліміздегі 10 евроның алтауы тауарлар мен қызмет көрсету экспортынан келеді» дей отырып, «Trans-Caspian» тасымал дәлізінде контейнерлік көлік пен паром жолдарын дамытуға құрал-жабдықтар жеткізу мен машина жасау бойынша қатысуға дайын екендіктерін айтты. Австрияның дауысы тұтас ЕуроОдақтың дауысы деуге болады.

Осы жылы контейнерлік тасымалдар мен паромдар арқылы «Trans-Caspian» бағытын нығайту, цифрлық кабельдер жобасын құру бағытында қозғалыс жанданып, елдер арасындағы автокөлік жолдары, теміржол, әуедегі жүк тасымалын дамытуға, логистикадағы цифрландыру мен коммуникацияны жетілдіруге күш салына бастады. Еуропа мен Азияның арасындағы тауар қозғалысына жол ашқан Қытайдың «Бір белдеу – бір жол» стратегиясы бүгінгі күннің көзімен қарағанда өміршең бола бастады. Өйткені, Қытай Еуропа бағытындағы тауар тасымалында Қазақстанның аумағын тиімді пайдаланбақшы. Форумда сөз алған ҚХР-ның Ақтөбедегі Бас Консулы Го Юй Қазақстан Қытайдың «Бір белдеу – бір жол» жобасына ең бірінші болып келгендігін атады. Ол Қазақстан мен Қытай арасында байланыс жақсы дамығандығын, қытай компанияларының Қазақстанда ұзақ жылдан бері жұмыс істеп келе жатқанын, соңғы жылдары мұнай мен газ өндірісінен өзге салаларға басымдық беріп жатқанын атап өтті. «Соның бәр дәлелі, жақында біздің елші мырза Астанадағы Супер компьютердің ашылу рәсіміне қатысты», дей отырып, қазақстандық мамандарды оқытуға үлес қосып отырғандығын атап өтті. «Соңғы жылдары Ақтөбедегі біздің консулдық бөлімшемізден 300 маман Қытайда түрлі семинарларға қатысып, біліктілік жетілдіру курстарында оқып келді», деді Го Юй.

Жиында сөз алған Қазақстандағы американдық сауда палатасының басшысы Джефф Эрлих американдық компаниялардың мүдделерін қорғайтын қаржы ұйымының бағыттары туралы айтып өтті. «Біздің ұйымның жанындағы кеңес инвестициялық климатқа байланысты қандай да бір кедергілер туғанда мәселе көтеріп, келіссөздерге арқа сүйейді. АҚШ азаматы ретінде қазіргі жағдайға байланысты мынаны айтқым келеді. Әлемдік саясатта «белгі» және «дауыс» деген түсінік бар. Вашингтон белгі мен дыбыс берді. Бұл жерде Орталық Азияның бес Президентінің Вашингтонда Трамп мырзамен кездесуін, сіздің Президентпен Ақ Үйде екіжақты кездесу өткізуін атап өтуге болады. Бұл белгі Вашингтонның Қазақстанға, тұтас Орталық Азияға бір бағытпен –бизнес бағытымен қарап отырғанын аңғартады. Қазір АҚШ-та бір вектор бар: ол –бизнес бағыты» дей отырып, тәжірибелі дипломат әлемдік сауда жолына шығуы үшін Қазақстанның «Trans-Caspian» дәлізін пайдалануға мүмкіндігі жоғары екендігін атап өтті. Сонда-ақ Джефф Эрлих қандай да бір елдің инвесторларға жақсы климат қалыптастыруында ішкі тұрақтылығы, заңдардың тез өзгермеуі маңызды деп атап өтті. Өйткені, инвестор тұрақтылықты ұнатады. Абырой қашанда жоғары тұруға тиіс. Ал, сол елдегі инвестициялық ахуалды көп жағдайда инвесторлар бір-бірінен сұрап, бағалайды. Заңды өзгерте беруге болмайды», деп атап өтті.

«Бір белдеу –бір жол» бағытына «Trans-Caspian» тасымалы жол ашады. Осы бағытта тауар қозғалысы жылма-жыл еселеніп келеді. Құрылық арқылы шығыстан жеткен тауар Ақтау портынан Әзербайжан арқылы Грузияға, әрі қарай Батумидан Қара теңіз арқылы Стамбулға жетіп, әрі қарай кетеді. Екінші бағыты – құрлықтық Түркия арқылы Жерорта теңізіне жетіп, әрі қарай Таяу Шығысқа кетеді. 2024-2025 жылдар аралығында «Орта дәліз» тасымалы 2021-жылға қарағанда 5-6 есе ұлғайған. 202 жылы контейнер поездардың саны Қытайдан «Trans-Caspian» бағытында 33 есе артқан. Алдағы жылы транзит пен контейнер тасымалы да күрт артпақшы. Осы орайда біздің Үкімет логистикалық хабты дамытуда, транзиттік тасымалды ұлғайтуда білікті заңгерлер мен экономистердің қатысуымен ұлттық бағдарлама әзірлеуге тиіс. Әйтпесе, мемлекеттік орталық органдардың инвесторлар ісіне араласуын шектеу, біржақты шешім болып қалады деген күдік бар.

Ақтөбе облысы.

Соңғы жаңалықтар