Түркия Еуропа өндірісінің стратегиялық құрамдас бөлігіне айналуы мүмкін

Еуропалық комиссияның мәліметінше, өнеркәсіпті жеделдету Заңы Еуропа Одағында өндірістік базаны күшейтіп, жаһандық бәсекелестік пен геосаяси шиеленіс жағдайында сыртқы жеткізушілерге тәуелділікті азайтуды көздейді.

Инициативаның мақсаты — 2035 жылға қарай ЕО экономикасында өңдеуші өнеркәсіптің үлесін 14,3%-дан 20%-ға дейін арттыру. Заң жобасы энергия көп қажет ететін салаларды, соның ішінде болат, цемент, алюминий, химия өнеркәсібін, сондай-ақ автокөлік секторын және «нөлдік эмиссия» (net-zero) технологияларын қамтиды.

Заңның негізгі құралдарының бірі — мемлекеттік сатып алу жүйесін пайдаланып еуропалық өндірісті қолдау. Кейбір тауарларға «ЕО-да жасалған» талаптарын енгізу жоспарланған. Айта кету керек, Еуропа елдеріндегі мемлекеттік сатып алудың жалпы көлемі шамамен 2 трлн еуроны құрайды, бұл ЕО ЖІӨ-нің 14%-ына тең.

Стратегиялық салаларда нақты талаптар ұсынылған:

Күн панельдерінің негізгі компоненттері үш жыл ішінде Еуропада өндірілген болуы тиіс;

Мемлекеттік тендер арқылы сатып алынған электромобильдер ЕО аумағында құрастырылып, олардың компоненттерінің кемінде 70%-ы Еуропада жасалуы керек (аккумуляторлардан басқа);

Болат пен алюминий үшін мемлекеттік сатып алу мақсатында өнімнің 25%-ы еуропалық шығу тегіне ие және төмен көміртекті із қалдыруы тиіс.

Сонымен қатар, заң жобасында стратегиялық салаларға шетелдік инвестицияларды қатаң бақылау қарастырылған — егер үшінші ел әлемдік өндіріс қуатының 40%-дан астамын бақылайтын болса және инвестиция 100 млн еуродан асса.

Құжатта Түркияға ерекше назар аударылған. Кеден одағының арқасында ел Еуропаның өндірістік экожүйесінің маңызды бөлігі ретінде қарастырылады. Заң жобасы «ЕО-да жасалған» критерийін потенциалды түрде Түркия кәсіпорындарына да қолдануға құқықтық негіз жасайды.

Еске салайық, бұған дейін 2025 жылы Түркия Еуропада жел электр станцияларын іске қосу көлемі бойынша екінші орынға шыққанын жазған едік.