Түркияда 88 жылда 2 млн гектар жер жанып кетті

Орман өртінен зиян шегіп отырған елдердің бірі – Түркия. Кейінде бұл ел спутниктік бақылау жүйелері мен жасанды интеллект арқылы өрттің алдын алу шараларын күшейтті. Биыл соның арқасында 1 мың 200-ден астам өрттің алдын алған. Бірақ оттан құтылған жоқ.

Әсия Нұрлыбаева, тілші:

- Түркияда орман өрті 1937 жылдан бері ресми түрде есепке алынады. Өйткені сол жылы алғаш рет орман және ауыл шаруашылығы басқармасы құрылған. Содан бері 126 мыңнан астам өрт тіркеліп, 2 млн-ға жуық гектар орман алқабы жанып кеткен. Бұл 88 жылда жылына орта есеппен 21  мың гектар жердің отқа оранғанын көрсетеді.

Ал биыл жыл басынан 7 мыңға жуық орман өрті тіркеліп, 80 мың гектар жер жарамсыз қалған. Бұл – кейінгі 10 жылдағы ең жоғары екінші көрсеткіш. 2021 жылы 140 мыңға жуық орман алқабы жойылған еді. Түркияның Ауыл шаруашылығы және орман министрлігінің дерегі осындай. 

Олардың айтуынша, Измир, Маниса, Хатай, Бурса, Билечик және Анталия өңірлерінде табиғат апаты жиі тіркеледі.

Тілсіз жауға негізінен екі түрлі фактор себеп. Аптап ыстық, жауын-шашынның азаюы, желдің күшеюі сияқты табиғи себеп пен орман маңында от жағу, қоқыс тастау және электр желісіндегі ақаулар сияқты адами фактор өртке түрткі болып отыр. Жергілікті Ауыл шаруашылығы және орман министрлігінің дерегіне сәйкес орман өртінің 88%-ы адам қолымен жасалады.

Табиғат апатының алдын алу үшін Түркия үкіметі кең ауқымды шаралар кешенін қабылдады. Биыл тілсіз жауға қарсы әрекет етуге ондаған техника, мыңдаған маман жұмылдырылды. Сондай-ақ апатты алдын ала анықтау үшін жасанды интеллект пен спутниктік бақылау жүйелері енгізілді. Мұнан бөлек, жауапты басқарма 2025–2030 жылдарға арналған “Өртке қарсы ұлттық стратегия” қабылдады. Жоба аясында тәуекел аймақтарын картаға түсіру, жаңа өрт сөндіру базасын құру және халықты ақпараттандыру бағдарламасы іске қосылды.

Апат айтып келмейді. Орман өрті Түркия үшін экологиялық әрі экономикалық тұрғыдан үлкен сынаққа айналды. Мамандар: «Табиғатты қорғау мен өрттің алдын алу ісінде қоғамның жауапкершілігін арттыру қажет», - дейді.

Авторлары: Әсия Нұрлыбаева, Ж.Сүйіндіков