Үкіметте салық реформасын енгізу барысы және бизнесті қолдау шаралары талқыланды

Талқылаудың негізгі бағыты шағын және микро бизнес үшін ең сезімтал мәселелер, оның ішінде «таза парақтан» салықтық реттеу тетіктері болды.

Ең алдымен өтпелі кезеңдегі салықтық әкімшілендіруге нақты түзетулер қарастырылды. Атап өтілгендей, «таза парақ» түзетулері бойынша шағын және микро бизнес 2026 жылдың 1 қаңтарына дейін салықтық және камералық тексерулерден, сондай-ақ әкімшілік жауапкершіліктен босатылады. Дегенмен, бұған дейін Мемлекеттік кірістер комитеті ресми арналар арқылы хабарлаған бірқатар ерекшеліктер қарастырылған.

— 2025 жылғы 17 желтоқсанда Үкімет өтпелі кезеңге салықтық әкімшілендіруді түзету туралы шешім қабылдады. Аталған шешімді жүзеге асыру мақсатында осы жылдың 1 сәуіріне дейін салық берешегін төлеуге жататын өсімпұлдар мен айыппұлдарды есептен шығару қағидалары әзірленді, кәсіпкерлік субъектілерін тарату және тоқтату рәсімдері қайта қаралды, сондай-ақ шағын және микро бизнеске қатысты кеңселік аудит жүргізу тәсілдеріне өзгерістер енгізілді. «Ашық нормативтік құқықтық актілер» порталында тиісті нормативтік құқықтық актілердің жобалары орналастырылды және ақпан айының басында қабылданады деп жоспарланып отыр, — деп атап өтті Мемлекеттік кірістер комитеті төрағасының орынбасары Жәнібек Нұржанов.

2026 жылға дейін ҚҚС бойынша есепке қоюға байланысты бұзушылықтар бойынша әкімшілік істер қозғалмайтыны, ал бұрын мемлекеттік кірістер органдары шығарған істер тоқтатылатыны айтылды. Бұл шаралар бизнестің салықтық әкімшілендірудің жаңа шарттарына барынша қолайлы өтуін қамтамасыз етуге бағытталған.

Отырыс қорытындысы бойынша Мемлекеттік кірістер комитеті мен «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасы кәсіпкерлердің қатысуымен нормативтік стандарттарды «таза парақтан» бастап қолдану тәжірибесін түсіндіру мақсатында кеңейтілген кеңес өткізуге келісті.

Өткен аптада Мемлекеттік кірістер комитетіне call-орталығы мен Salykbot Telegram боты арқылы 19 400, Ұлттық экономика министрлігіне 50, «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасына 14 өтініш келіп түскен. Сұрақтардың негізгі легі Мемлекеттік кірістер комитетінің арналары арқылы келіп түседі. Кәсіпкерлерді көбінесе салық режимін таңдау, салық төлеушінің шотында жұмыс істеу, электронды шот-фактураларды шығару, ағымдағы процедуралық мәселелер қызықтырады. Мұндай өтініштер бойынша түсініктемелер дереу беріледі. Жүйелі жүргізілген ақпараттық-түсіндіру жұмыстарының нәтижесінде Мемлекеттік кірістер комитетінің call-орталығының жүктемесі төмендеді: бұрын күніне 5500-ге жуық қоңырау түссе, қазіргі уақытта бұл шамамен күніне 4700-ге жуықтады.

Ұлттық экономика министрлігі мен «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасында жүйелі мәселелер жинақталған. Олардың қатарында ұзақмерзімді келісімшарттар бойынша ҚҚС мөлшерлемелерін қолдану, МИБ-ке салық салу, мүгедектерді жұмысқа алатын ұйымдарға салық салу шарттары, медицина саласында әртүрлі ҚҚС ставкалары мен жеңілдіктерді қолдану, сондай-ақ, өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін қызмет түрлерінің тізбесін кеңейту жатады.

Осындай үндеулердің бір мысалын «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасы төрағасының орынбасары Тимур Жәркенов келтірді. Мәселе медицина саласындағы ҚҚС бойынша жеңілдіктерді жоюға қатысты. Салық кодексіне сәйкес, дәрілік заттарды өткізу және импорттау бойынша ҚҚС босату тек тегін медициналық көмек көрсету мен міндетті медициналық сақтандыру мемлекеттік қоры, сондай-ақ әлеуметтік маңызы бар және орфандық ауруларды емдеу үшін ғана сақталады. Бұл ретте коммерциялық сегментте сатылатын дәрілік заттарға, медициналық мақсаттағы бұйымдарға, сондай-ақ оларды өндіруге арналған материалдар мен компоненттерге 2026 жылдан бастап 5% және одан әрі 10% ставка бойынша ҚҚС салынады. Бұл, бизнес өкілдерінің пікірінше, соңғы тұтынушылар үшін шығындардың өсуіне әкелуі мүмкін.

Сонымен қатар белгіленген шекті бағалар бойынша коммерциялық сегментте дәрілік заттар мен медициналық мақсаттағы бұйымдар тапшылығының тәуекелдері, сондай-ақ фармацевтикалық субстанциялар, дәрі-дәрмектер мен медициналық мақсаттағы бұйымдар өндіруге арналған жабдықтарды өткізу және импорттау бойынша айналымдарға 16% базалық мөлшерлеме бойынша ҚҚС салынатыны қосымша атап өтілді.

Серік Жұманғарин салық органдарының ақпараттық жүйелерін пайдалану бойынша ауқымды түсіндіру жұмыстарын жүргізу қажеттілігі туралы мәселеге арнайы тоқталды. Цифрлық қызметтердің белсенді дамуы кезінде барлық пайдаланушының өзгерістерге бейімделуге уақыты бола бермейтіні атап өтілді. Осыған байланысты нақты оқыту алгоритмін, оның ішінде цифрлық көмекшілерді пайдалану, сондай-ақ бизнеспен тұрақты кері байланысты қамтамасыз ету қажет.

Жүйелік сұрақтар пулын қалыптастыру жұмыстары осы аптада жалғасады. Жобалық кеңсе деңгейінде шешім қабылдауды талап ететін мәселелер дүйсенбіге жоспарланған келесі отырыста қарауға шығарылады. 

Айта кетелік әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының баға индексі өскен жоқ.