2026 жылы жеткілікті шек мөлшері артады. Зейнетақы жинағын мерзімінен бұрын қалай алуға болады?

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап зейнетақы жинақтарын мерзімінен бұрын шешіп алуға болатын ең төменгі жеткіліктілік шегі орта есеппен 10 пайызға өседі. Алайда келер жылдан бастап зейнетақы жинағының бір бөлігін алған кезде жеке табыс салығы салынбайды.

Қазақстандықтар үшін қазіргі жеткілікті шек мөлшері тиімді болып тұр. Жыл соңына дейін зейнетақы жинағының бір бөлігін алу үшін не істеу қажет? Оны қандай мақсаттарға пайдалануға болады? Информбюро порталы осы және өзге де сұрақтарға жауап береді.

№1. Жеткілікті шек деген не?

Жеткілікті шек – Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорындағы (БЖЗҚ) зейнетақы жинағының минималды көлемі. Бұл сома зейнетке шыққанда алатын ай сайынғы зейнетақы ең төменгі мөлшерден кем болмауы үшін шотта міндетті түрде қалуға тиіс. Артық сома болса азамат белгілі бір мақсаттарға пайдалану үшін мерзімінен бұрын шешіп ала алады.

Жеткілікті шек мөлшері адамның жасына байланысты өзгереді, яғни жасы ұлғайған сайын сома да арта түседі.

№2. 2026 жылдан бастап жеткілікті шек қалай өзгереді?

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап жеткілікті шек мөлшері орта есеппен 10% өседі. Жеткілікті шек ең төменгі жалақы, зейнетақының ең төменгі мөлшері, ең төменгі күнкөріс деңгейі секілді әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерге және инфляцияға байланысты есептеледі. Қазір 30 жастағы адам 4 580 000 теңгеден асатын жинағынан ақша шешіп ала алса, келер жылдан бастап лимит 5 120 000 теңге болады. Яғни, зейнетақы жинағында қалуға тиіс ең төменгі сома бірден 540 мың теңгеге артады. 

2026 жылғы шек мөлшері:

20 жас – 3 720 000 теңге; 21 жас – 3 850 000 теңге; 22 жас – 3 990 000 теңге; 23 жас – 4 120 000 теңге; 24 жас – 4 260 000 теңге; 25 жас – 4 390 000 теңге; 26 жас – 4 530 000 теңге; 27 жас – 4 680 000 теңге; 28 жас – 4 820 000 теңге; 29 жас – 4 970 000 теңге; 30 жас – 5 120 000 теңге; 31 жас – 5 270 000 теңге; 32 жас – 5 420 000 теңге; 33 жас – 5 570 000 теңге; 34 жас – 5 730 000 теңге; 35 жас – 5 890 000 теңге; 36 жас – 6 050 000 теңге; 37 жас – 6 220 000 теңге; 38 жас – 6 380 000 теңге; 39 жас – 6 550 000 теңге; 40 жас – 6 720 000 теңге; 41 жас – 6 890 000 теңге; 42 жас – 7 070 000 теңге; 43 жас – 7 250 000 теңге; 44 жас – 7 430 000 теңге; 45 жас – 7 610 000 теңге; 46 жас – 7 800 000 теңге; 47 жас – 7 990 000 теңге; 48 жас – 8 180 000 теңге; 49 жас – 8 370 000 теңге; 50 жас – 8 570 000 теңге; 51 жас – 8 770 000 теңге; 52 жас – 8 970 000 теңге; 53 жас – 9 180 000 теңге; 54 жас – 9 390 000 теңге; 55 жас – 9 600 000 теңге; 56 жас – 9 810 000 теңге; 57 жас – 10 030 000 теңге; 58 жас – 10 250 000 теңге; 59 жас – 10 480 000 теңге; 60-62 жас – 10 700 000 теңге.

Кейбіреулер "жеткілікті шектен асқан соң өзіме қажет ақшаны аударып ала аламын" деп ойлайды. Бірақ сол шектен қалған соманы ғана алуға болатынын біле бермейді.

№3. Зейнетақы жинағын қандай мақсатта пайдалануға болады?

Жеткілікті шектен асқан қаржыны мына мақсатта пайдалануға болады:

Тұрғын үй немесе жер телімін сатып алуға; Үй салуға; Ипотеканы өтеуге немесе бастапқы жарна ретінде қолдануға; Емделуге немесе қаржыны инвестициялық сенімгерлік басқаруға беруге болады. Тұрғын үйді кейін сатып алу шартымен жалға алу (жалға алу ақысын төлеу).

Биыл қыркүйек айынан бастап стоматологиялық, ал желтоқсаннан бастап офтальмологиялық қызметтерге және пластикалық операциялар жасауға зейнетақы жинақтарын пайдалануға тыйым салынды.

№4. Қайда жүгіну қажет? Ең алдымен БЖЗҚ сайтынан немесе мобильді қосымшадан зейнетақы шотыңыздағы қаражатты қарап алыңыз. Егер жеткілікті шектен асса үстіндегі алуға болатын соманы жазып алыңыз; Арнайы шот ашыңыз; enpf-otbasy.kz сайтына кіріп өтініш толтырып, ЭЦҚ арқылы қол қойыңыз; Уәкілетті оператор өтінішті БЖЗҚ-ға қарауға жібереді; Зейнетақы қоры соманың болуын тексеріп, бес жұмыс күні ішінде қаражатты арнайы шотқа аударады; Қаражатты мақсатты жұмсағаныңызды растайтын құжаттарды 20 күн ішінде уәкілетті операторға ұсынуыңыз қажет. Құжаттар уақытында тапсырылмаса қаражат зейнетақы шотыңызға қайтарылады.

Зейнетақы жинақтарын тек уәкілетті операторлар – екінші деңгейдегі банктер арқылы пайдалануға болады:

Отбасы банк – тұрғын үй және емделу; Халық банк – тұрғын үй; Банк центр кредит – тұрғын үй; Altyn Bank – тұрғын үй; Freedom bank – тұрғын үй.

№5. Қай уақытқа дейін қазіргі шек бойынша алуға өтініш беру қажет?

Зейнетақыны қазіргі шектер бойынша алу үшін өтініштерді 2025 жылғы 31 желтоқсан сағат 18.00-ге дейін беру қажет:

29 желтоқсанға дейін берілген өтініштер осы жылы өңделеді; 30-31 желтоқсан күндері берілген өтініштер екі жұмыс күні ішінде қаралады.

Арнайы шот ашу не жабу, Отбасы банкке не екінші деңгейлі банктерге аудару секілді операциялар 2025 жылғы 31 желтоқсан сағат 16:00-ге дейін қолжетімді болады.

№6. Салықсыз алу үшін не істеу қажет?

Салық ұсталуын болдырмау үшін өтініш берілген кезде "жеке табыс салығын кейін төлеу" опциясын таңдау керек. Сол кезде 10 % салықты зейнетке шыққаннан кейін ғана төлейсіз. Ал "салықты дереу төлеу" дегенді таңдасаңыз, 10 % салық қазір ұсталып қалады. 

2026 жылдан бастап жеке табыс салығын төлеу толығымен жойылады, яғни 1 қаңтардан бастап өтініш берсеңіз жинақтың бір бөлігін алған кезде ешқандай салық төлемейсіз. Алайда ол кезде шек мөлшері қазіргіден көп болады. 2026 жылғы 1-4 қаңтар күндері жұмыс күні болмағандықтан 5 қаңтардан бастап өтініш беруге болады.