2027 жылдан бастап Қазақстанда несие алу қиындайды

Қазақстанда 2027 жылдың 1 қаңтарынан бастап азаматтарға несие беру талаптары күшейтіледі.
Ұлттық банк халықтың шамадан тыс қарызға батуының алдын алу үшін жаңа шектеулер енгізбек.

Енді банктер қарыз берер кезде азаматтың кірісі мен жалпы берешегінің арақатынасын қатаң тексереді. Бұл үшін КБК кіріске қатысты борыш коэффициенті қолданылады.

Жаңа ережеге сәйкес, адамның барлық несиесінің жалпы көлемі оның бір жылдық табысынан 8 еседен аспауы тиіс. Бұл есепке бұрыннан бар қарыздар да, жаңадан рәсімделетін несиелер де кіреді.

Мысалы, егер азамат айына 300 мың теңге табыс тапса, оның жылдық кірісі 3,6 млн теңге болады. Демек, рұқсат етілетін ең жоғары қарыз көлемі 28,8 млн теңгеден аспауы қажет. Егер азаматтың мойнында ипотека мен автонесие секілді қарыздар осы шекке жақындаса, банк оған қосымша бөліп төлеу немесе жаңа несие бермеуі мүмкін.

Сонымен қатар соңғы уақытта тұтынушылық несиеге қойылатын талаптар да күшейген. Егер қарыз алушы соңғы 12 ай ішінде несиесін 90 күннен артық кешіктіріп төлесе, оның несие қабілетін бағалау көрсеткіші төмендетіледі. Бұл жаңа қарыз алу мүмкіндігін айтарлықтай шектейді.

Сарапшылардың пікірінше, жаңа талаптар азаматтардың қаржылық жүктемесін азайтып, банктік тәуекелдерді төмендетуге бағытталған. Алайда бұл өзгерістер несиеге тәуелді халық үшін қарыз рәсімдеуді едәуір қиындатуы мүмкін.