Қазақстандағы Тікенектер белгісі айыппұл болмаса, оны жабыстырудың не қажеті бар

Әр маусымда күн суыта бастағанда жүргізушілер жазғы дөңгелектерін қысқысына ауыстырады. Кейбір автокөлік иелері қар мен мұзда қосымша ілінісуді қамтамасыз ететін шегелі (шипті) шиналарды таңдайды. Бірақ онымен бірге: "Артқы әйнекке "Шипы" белгісін жапсыру керек пе?" деген сұрақ туындайды.

Бірден айта кетейік: Қазақстанда мұндай белгінің болмағаны үшін айыппұл қарастырылмаған. 2017 жылға дейін ол міндетті болатын, алайда кейін ІІМ бұл норманы қайта қарап, қазіргі уақытта жүргізушілер бұл белгіні өз қалауы бойынша орната алады.

Tengri Auto тілшісі мұндай жағдайда "Шипы" белгісінің не үшін қажет екенін, оның практикалық пайдасы бар-жоғын және қыс маусымы аяқталғаннан кейін оны алып тастау керек пе деген сұрақтарға жауап іздеп көрді.

Анықтама: жүргізушінің қалауы бойынша "Шипы" - төбесі жоғары қараған, жиегі қызыл түсті ақ түсті тең қабырғалы үшбұрыш түрінде, оның ішіне қара түсті "Ш" әрпі жазылған (үшбұрыштың қабырғасы - кемінде екі жүз миллиметр, жиегінің ені - қабырғасының 1/10 бөлігі) - шегелі шиналары бар механикалық көлік құралдарының артына қойылады.

Шиналардағы шегелер

Алдымен, шегелі шинамен жүрудің автокөлік иелері жиі "липучка" деп атайтын фрикциялық шиналармен жүруден айырмашылығын түсініп алайық.

Тікенектердің басты артықшылығы мұзда және тапталған қарда көрінеді. Металл тікенектер дөңгелектің тайғақ бетке жақсырақ жабысуына көмектеседі, соның арқасында көлік нық жылдамдық алып, тезірек тоқтай алады. Әсіресе мұзды жолда айырмашылық айқын байқалады.

Дегенмен, шегелі шиналар әрқашан "липучкаға" қарағанда тиімдірек деп айту қисынсыз. Құрғақ және сулы асфальтта жағдай керісінше болуы мүмкін, ал соңғы тежелу қашықтығы шинаның нақты үлгісіне, температураға, жол жабынының күйіне және көліктің жылдамдығына байланысты болады.

Фото: Елена Никитенко

Тежелу жолы және арақашықтықты қалай есептеу керек?

Жол қозғалысы ережелері бойынша сарапшы, көлік жүргізу нұсқаушысы және автожурналист Евгений Каримовтың түсіндіруінше, тежелу жолы көптеген факторға: ауа температурасына, жол жабынының түріне байланысты.

Оның айтуынша, шегелі шиналардың ең айқын артықшылығы мұзда байқалады. Тапталған қарда сапалы фрикциялық шиналармен айырмашылық әдетте азаяды, ал жабынның басқа түрлерінде (үлпілдек қар немесе ботқа тәрізді қар сияқты) тікенектердің артықшылығы іс жүзінде жойылуы мүмкін. Мысалы, сулы асфальтта фрикциялық шиналар жиі тиімдірек тежеуді көрсетеді.

"Бірақ бұл жалпы заңдылық қана, өйткені нәтижеге көптеген фактор, соның ішінде шинаның нақты үлгісі мен өндірушісі әсер етеді. Салыстырмалы тестілерде арзан шегелі шиналар сапалы фрикциялық үлгілерден, соның ішінде еуропалық брендтерден айтарлықтай қалып қойған жағдайлар кездесті. Сондықтан тікенектің болуы қысқы жолда тиімдірек тежеуге кепілдік бермейді", - деп атап өтті ол.

Егер бір өндірушінің шиналарын алсақ, жағдай шамамен былай: мұзда - шегелі тиімді, ал қалған жабындарда таңдау жүргізушінің еркінде.

Маңызды жайт: шегелі щиналар +5-тен -15 градусқа дейінгі температурада өзекті болады. Бұдан жоғары немесе төмен температурада фрикциялық шиналар өзін жақсырақ көрсетуі мүмкін.

Каримов жүргізушілерге "Шипы" белгісі бар көлікті көргенде арақашықтықты арттыруға кеңес берді. Бұл әсіресе көктайғақта өте маңызды: мұзда шегелі шинасы бар көлік тезірек тоқтай алады.

Фото: Елена Никитенко

Қауіпсіз қашықтықты таңдағанда сарапшы қарапайым ережені ұстануды ұсынады: алдағы көлікке дейінгі метрмен есептелген қашықтық ағымдағы жылдамдықтың шамамен жартысын құрауы керек. Мысалы, сағатына 60 километр жылдамдықпен келе жатқанда, бұл шамамен 30 метр. Бұл ретте қолайсыз ауа райында қашықтықты арттырған абзал.

"Шипы" белгісінің практикалық мәні де осында. Жүргізуші артында келе жатқандарға: тайғақ жолда оның көлігі тиімдірек тежелуі мүмкін екенін ескертеді. Іс жүзінде жапсырма: "Қашықтықты сақта, мен тезірек тоқтай аламын" дегенді білдіреді.

Демек, небәрі 500 теңге тұратын міндетті емес белгі пайдалы қосымша ескерту болып, соқтығысу қаупін, сондай-ақ соның салдарынан болатын жөндеу шығындары мен сақтандыру компаниясымен байланысты әуре-сарсаңды азайтуы мүмкін.

Жапсырма қандай болуы керек?

Жапсырмаға қатысты нақты регламент бар: жиегі қызыл түсті ақ түсті тең қабырғалы үшбұрыш, оның ішіне қара түсті "Ш" әрпі жазылған. Үшбұрыштың қабырғасы - кемінде 200 миллиметр, жиегінің ені - қабырғасының 1/10 бөлігі.

"Шипы" жапсырмасы. adilet.zan.kz сайтынан скриншот.

Оны онлайн-дүкендерден алуға болады, сондай-ақ автожуу орындарының жанындағы дүңгіршектерде немесе жанармай құю станцияларында сатылады.

Бізді Google-дың негізгі дереккөздер тізіміне қосыңыз

Қосу