АҚШ та тұрғындардың бір бөлігі азық түліктен тарығып отыр

Әлемдегі ең ірі держава саналатын АҚШ-та тұрғындардың бір бөлігі азық-түліктен тарығып отыр. Шатдаун ұзай берсе кей отбасылар аш қалуы әбден мүмкін. Өйткені бір айдан бері бюджет бекіген жоқ. 

Штаттардың тең жартысы Трамп әкімшілігін сотқа берді. Басты себеп – федералдық азық-түлік көмегінің тоқтатылуы. Бұл шешімді Ауыл шаруашылығы министрлігі қабылдаған. Енді онсыз да жағдайы мәз емес 40 миллионға жуық аз қамтылған америкалықтың халі одан әрі нашарлай түспек. 

Қазіргі АҚШ-тың күйі – осы. Еріктілер көшенің қақ ортасында ас-су таратып жүр. Аз да болса азық-түлікке қол жеткізу үшін ұзын-сонар кезек. Вашингтон тұрғыны Тори Колинз көлік министрлігінің қызметкері. Үкімет жұмысын тоқтатқан соң, ақысыз демалысқа жіберілген. Азын-аулақ жинаған қаражаты ұзаққа жетпейтінін айтып алаңдаулы. 

Тори Коллинз, ақысыз демалысқа жіберілген қызметкер:

- Жұмыс та, айлық та жоқ. Жағдайымыз мүшкіл. Оның үстіне азық-түлік көмегі тоқтатылып жатыр. Мен бұған қарсымын. Конгресс тездетіп өзара келіссөз жүргізіп, мәселені біржақты қылуға тиіс. 

АҚШ-тың әр сегізінші тұрғыны әлеуметтік көмекке мұқтаж. Төрт адамнан тұратын бір отбасы айына 715 доллар көлемінде жәрдемақы алады. Бұл істі қаржыландыру негізінен федералды бюджеттің есебінен жүргізіледі. Алайда бұдан былай аз қамтылғандарға азық-түлік талондары берілмейді. Ал Штаттар коалициясы Трамп әкімшілігін резервтегі қордан қаражат бөлуге міндеттемек. Дегенмен Ауыл шаруашылығы министрлігі қор қаражатына қол салмайтынын мәлімдеді. Өйткені ондағы қаржы табиғи апаттар сынды төтенше жағдайлар үшін қажет. Сотқа жүгінген 25 штат коалициясы бұл шешімді заңсыз деп есептейді. 

Гэвин Ньюсом, Калифорния губернаторы:

- Дональд Трамп әлемді шарлап, өзінің біліксіздігінің нәтижесінде болған экономикалық шығынды өтеуге тырысып жүр. Миллиондаған америкалықты азық-түліктен айырып жатыр. Келесі айда тұрғындар аштыққа шалдығады. Бұл нағыз қатігездік, адамгершілікке жат қылық. Ол үшін ел тұрғындарының жағдайы маңызды емес.

Барған сайын ушығып жатқан жағдайды реттеп, бюджетті бекітудің орнына республикашылар мен демократтар үкімет жұмысының тоқтауына бірін-бірі айыптап, мін тағып әлек. Бір айдан бері ешқайсы тығырықтан шығар жол ұсынбады. Партиялықтардың текетерісін ескерсек, биылғы шатдаунның шеті де, шегі де әзірге көрінбейді. Қараша айында да жалғасуы мүмкін. 

Майк Джонсон, АҚШ конгрессінің өкілі, республикашы:

- Демократтар бар болғаны келесі жылы өтетін сайлауда өздерінің саяси ұстанымдарын жоғалтып алудан қорқады. Тіпті бір кездері демократтарға дауыс берген тұрғындардың өзі саяси ойынды тоқтатып, Үкіметтің жұмысын жалғастыруды сұрап жатыр. Федералды қызметкерлердің кәсіподағы демократтарды республикашыларға қосылып, бюджет туралы заң жобасын қабылдауға шақырды. 

Хаким Джеффрис, АҚШ конгрессінің өкілі, демократ:

- Демократтар республикашылармен кез келген жерде, кез келген уақытта келіссөз жүргізуге дайын. Алайда заң жобасы күллі халықтың қажеттіліктерін қамтып, денсаулық сақтау жүйесіндегі мәселелерді шешуге тиіс. 

АҚШ-та 1-қарашадан бастап азық-түлік талондарының берілуі де тоқтатылады. Бірнеше штат бұған қаржыны әзірге өзіміз бере тұрамыз деп уәде етті. Алайда Үкімет бұл шығынды өтемейтінін алдын ала ескертті. Айта кету керек, қазіргі шатдаун ұзақтығы бойынша АҚШ тарихында екінші орынға шықты. 2019 жылы Үкімет жұмысын ішінара 35 күнге тоқтатқан еді.

Авторы: Мөлдір Жақан