Депутаттар Индер көліне қорғау мәртебесін қайтаруды сұрады

«Ақ жол» фракциясының депутаттары Премьер-министр Олжас Бектеновке Атырау облысындағы тұзды Индер көлінің құқықтық мәртебесіне қатысты сауал жолдады. Бұған Индер ауданы тұрғындары мен қоғамдық белсенділердің өтініштері себеп болған.

Депутаттық сауалда Индер көлі тек Атырау облысының ғана емес, бүкіл Қазақстанның бірегей табиғи нысандарының бірі екені аталды. Сондықтан бұл нысанға қатысты кез келген шешім заңнама талаптарын, экологиялық қауіпсіздікті және азаматтардың конституциялық құқықтарын ескере отырып қабылдануы тиіс.

Депутаттар Үкіметтің 2024 жылғы 22 қарашадағы №997 қаулысымен Индер көлі республикалық маңызы бар мемлекеттік табиғи-қорық қоры нысандарының тізбесінен шығарылғанын еске салды.

Сауал авторларының пікірінше, бұл шешім жергілікті тұрғындар арасында көптеген сұрақтар туғызған.

Атап айтқанда, депутаттар көлді қорғалатын нысандар тізімінен шығаруға қандай ғылыми қорытындылар, экологиялық зерттеулер мен сараптамалық бағалаулар негіз болғаны халыққа беймәлім екенін көрсетіп отыр.

Сондай-ақ сауалда Индербор кенті әкімдігінің 2026 жылғы 27 наурыздағы ресми хатына сәйкес, көл мәртебесін өзгерту мәселесі бойынша жергілікті тұрғындардың қатысуымен қоғамдық тыңдаулар өткізілмегені айтылған.

Бұл ретте, депутаттар атап өткендей, мемлекеттік органдардың ақпараттарында қарама-қайшылықтар бар. Бір құжаттарда қоғамдық пікір телефон арқылы сауалнама жүргізу арқылы алынған делінсе, басқаларында қоғамдық тыңдаулар мүлдем өткізілмегені көрсетілген.

Бөлек мәселе жер қойнауын пайдалану лицензияларына қатысты болып отыр.

Депутаттардың мәліметінше, 2021–2022 жылдары «АралТұз» және «АралСода» компанияларына Индер көлі аумағында жер қойнауын пайдалануға лицензиялар берілген. Сауалда баса айтылғандай, бұл лицензиялар тұзды көл республикалық маңызы бар ерекше қорғалатын нысан мәртебесінде болған кезеңде ресімделген.

Депутаттар сондай-ақ 2021 жылы жергілікті кәсіпкерге көл аумағында жергілікті тұрғындар үшін қажетті сауықтыру-туристік нысанын салуға рұқсат берілмегеніне назар аударды. Ол кезде бас тарту себебі ерекше қорғалатын табиғи аумақ режимімен түсіндірілген.

Сауал авторларының пікірінше, бір жағдайда қызметке тыйым салынып, екінші жағдайда пайдалы қазбаларды барлауға лицензиялар берілетін мұндай жағдай заңнаманың біркелкі қолданылуына қатысты сұрақтар туындатады.

«Ақ жол» фракциясы Үкіметтен №997 қаулының заңнама талаптарына сәйкестігі туралы ресми түсініктеме беруді, сондай-ақ шешім қабылдау кезінде пайдаланылған ғылыми, экологиялық және құқықтық негіздерді жариялауды сұрайды.

Бұдан бөлек, депутаттар «АралТұз» АҚ пен «АралСода» ЖШС үшін лицензиялардың қандай құқықтық негізде ресімделгенін түсіндіруді және олардың заңға сәйкестігіне құқықтық баға беруді сұрап отыр.

Азаматтардың экологиялық құқықтарының бұзылуы немесе заңнаманың өзге де бұзылуы анықталған жағдайда, депутаттар тиісті шаралар қолдануды ұсынады.

Сондай-ақ олар Индер көлін республикалық маңызы бар мемлекеттік табиғи-қорық қоры нысандарының тізбесіне қайта қосу мәселесін қарастыруды сұрайды.

Еске сала кетейік, мамыр айында Индер ауданында тұзды көлді игеру жобалары бойынша шиеленісті қоғамдық тыңдаулар өткен болатын.

Кеше, 16:04