Елде 4 газ өңдеу зауыты бой көтереді

Елде 4 газ өңдеу зауыты іске қосылады. Бұл алдағы бесжылдықтың еншісіндегі жоба.

Алғашқысы қазір Атырау облысында салынып жатыр. Қашағандағы газ өңдеу зауыттарының бірі сәтін салса алдағы жылы ашылады. Жалпы қазір елде газды қайта өңдейтін 5 кәсіпорын жұмыс істеп тұр. 

Алдағы 25 жылда жаһандық энергетикалық баланста табиғи газдың маңызы арта түседі. Былтыр Қазақстан көгілдір отынды өндіру бойынша әлемдік рейтингте 25-ші орынға тұрақтады. Жалпы көлемі 30 млрд текше метрге жуық газ өндірілді. Табиғи отынды қаз-қалпында қолдануға болмайды. Оны өңдеу керек. Осылайша, 2026-2030 жылдар аралығында қолданыстағы газ өңдеу зауыттарының қатары толығады.

Тимур Әбдірешов, ҚР Энергетика министрлігінің баспасөз хатшысы:

- 4 жоба анықталған. 3 локация бар. Ең алғашқысы - Қашаған ГӨЗ-і, қазіргі таңда зауыттың жартысы салынған. Бұл зауытта 1 млрд текше метр газ өңдеу жоспарланған. Бұл жерде Қашағанда тағы бір зауыт салу жоспарланған, оның көлемі 2,5 млрд текше метр болады.

Ал көлемі жағынан ең ауқымдысы Қарашығанақ кен орнының шикізат базасында салынады. Ол 4 млрд текше метрді қайта өңдеуге қауқарлы. Энергетика министрлігінің мәліметіне сүйенсек, 2030 жылға дейін Қарашығанақта 31 млрд текше метр шикі газ өндіріледі. Оның 21 млрд-ы кері айдалады. Ал 9 млрд текше метрдейі Орынборға қайта өңдеуге жіберіледі. Сарапшы Нұрлан Жұмағұлов біздегі жаңа зауыт сол кері айдалған табиғи газды өңдемек. 

Нұрлан Жұмағұлов, Мұнай-газ жөніндегі сарапшы:

- Қарашығанақтағы газ факторы өсе береді. Уақыт өте келе ол жерде конденсаттан гөрі, көгілдір отынның қоры көп болады. Менің есебімше, жаңа ГӨЗ елге қыруар кіріс әкелуі керек. Жылына 1 млрд доллар көлемінде таза салық түсуі тиіс. Қарашығанақтағы зауытты ҚМГ емес, толықтай мемлекеттің қатысуымен жасақталатын жаңа құрылым қаржыландырса, ақшаны бірден Ұлттық қорға бағыттап отыруға болады. Осылайша, ортадағы делдалдарды азайтып, Президент айтқандай, Ұлттық қор активін 100 млрд долларға дейін арттыруға болар еді.

Иә, жоба да, жоспар да ауқымды. Әзірге Қашаған кен орнында бой көтеретін зауыт хақында сөз етейік. 1 млрд текше метр газ өңдеуге әлеуеті бар нысан құрылысында  шамамен 2 000 маман еңбек етеді. 340  техника тартылған. Қазіргі уақытта мұржалары орнатылып та қойды.

Тимур Әбдірешов, ҚР Энергетика министрлігінің баспасөз хатшысы:

- Қашаған ГӨЗ-і жоба бойынша келесі жылы іске қосылмақшы. Қалған жобалар бойынша әлі де жалғасуда жұмыс. Бұл 4 жоба да басымдыққа ие. Өйткені осы жобалардың іске асуы біздің елімізде өзіміздің газбен қамтамасыз етуге, халықты қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. 

Қашаған, Қарашығанақ, Жаңаөзенде салынатын зауыттардың маңызы зор. Бастысы, бұл жобалар еліміздің энергетикалық қауіпсіздігін арттыруға, шикізатты терең өңдеуге және ішкі газ нарығын дамытуда басымдыққа ие.

Қашаған кен орнында 2 зауыт:

жылына 1 млрд м³

жылына 2,5 млрд м³

Қарашығанақ кен орнында

Жылына 4 млрд  м³

Жаңаөзен қаласында

жылына 900 млн  м³

Авторлары: Мерей Мұратханқызы, Абдулхамит Бөлекпаев