Еңбек нарығында қандай мамандықтар жойылуы мүмкін сарапшы пікірі

— Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, биыл жұмыссыз ретінде тіркелгендер саны 448 мың адамды құрайды. Былтырғымен салыстырсақ, биыл 0,1 көрсеткішке төмендеген. Жұмыссыздық деңгейі Халықаралық еңбек ұйымының ережесі, статистика бойынша есептеледі. Еліміздің еңбек нарығында тұрақтылық сақталып отыр, — деді спикер.

Сонымен қатар маман еңбек нарығындағы ахуал тек жалпы статистикамен шектелмейтінін атап өтті. Оның сөзінше, жұмыссыздықтың қалыптасуына бірқатар фактор әсер етеді. Соның бірі — бос жұмыс орындары мен жұмыс іздеушілер саны шамалас болғанымен, олардың сұранысы мен ұсынысы толық сәйкес келе бермейді.

Мәселен, биыл наурыз айында Enbek платформасында 102,6 мың бос жұмыс орны жарияланса, жұмыс іздеушілер тарапынан жолданған түйіндеме саны 107,1 мыңға жеткен. Көрсеткіш еңбек нарығында кадр бар болғанымен, олардың біліктілігі, орналасқан жері немесе таңдаған бағыты ұсынылған жұмыс орындарымен әрдайым қабыса бермейтінін көрсетеді.

— Экономика, цифрландыру, кадрларды даярлауға қатысты мәселелердің барлығы осыған әсер етеді. Миграциялық диспропорцияның маңызы зор. Үлкен қалаларға көшу үдерісі де соның қатарында, — деді Мұхтар Төлеу.

Осыған байланысты елде белгілі бір салаларда маман тапшылығы сақталып отыр. Әсіресе өндіріс, цифрландыру, қаржы және креативті экономика бағыттарында білікті кадрларға сұраныс жоғары. Мұндай жағдайда азаматтарды еңбекке тарту, жаңа дағдыларға бейімдеу және қайта даярлау шараларының маңызы арта түседі.

Бұл ретте мемлекеттік қолдау тетіктері де жүйелі түрде іске асырылып жатыр. Соның бірі — азаматтарды жұмысқа бағыттап, еңбек нарығына бейімдейтін «Мансап» орталықтары.

— Орталыққа жүгінген азаматтарға бағыт-бағдар беріледі, мамандық бойынша жұмыс орындары ұсынылады. Егер табылмаса, жұмыссыз ретінде тіркейміз. Жастарға «Жастар практикасы» бағдарламасы бар. Зейнеткерлерге «Күміс жас» деген жоба қарастырылған. Тегін даярлау курстары да бар. Ол сұранысқа сай мамандықтарды оқытады. Әрі қарай азаматтың жұмыспен қамтылуына жағдай жасалады, — деді ол.

Маман азаматтарды интернет кеңістігінде таралатын күмәнді делдалдардың қызметіне алданып қалмауға шақырды. Оның айтуынша, жұмысқа орналастыруға қатысты мемлекеттік қызметтердің барлығы тегін ұсынылады.

— Мемлекет тарапынан барлығы тегін. Осыны ескеріп, орталыққа бару қажет. Бұл мекемелердің мақсаты да халықты еңбекке ынталандыру, — дейді ол.

Спикер алдағы уақытта еңбек нарығына технологиялық өзгерістер әсер етуі мүмкін екенін айтты. Осыған орай еңбек нарығы жаңа талаптарға бейімделіп, мамандардан тың дағдыларды талап етеді.

— Жойылу қаупінде мәтін терушілер, операторлардың қызметі тоқтауы мүмкін, — деді спикер.

Еске салайық, жақында Премьер-министр Олжас Бектенов Батыс Қазақстан, Атырау, Ақтөбе, Қарағанды облыстарында ерекше мұқтаждығы бар балалар өзіне тиесілі орта білімді дұрыс ала алмай отырғанын сынады.