Qazaq24.com
Qazaq24.com
close
up
RU
Menu

Маңғыстау полигондағы сарбаздың қазасына қатысты Бас прокуратура мәлімдеме жасады

Алматыда алғаш рет әлемдегі ең ірі IT көрмелердің бірі өтеді

Қай өңірлерде су тасқыны қаупі бар

Шаңғы қоссайысы: Шыңғыс Ракпаров 2026 жылғы Олимпиада ойындарында өнер көрсетуін аяқтады

Әйгілі Болероның өзге қыры: Астана Балет театрында Bolero X премьерасы өтеді

Женевада Ресей, АҚШ және Украина арасындағы үшжақты келіссөздер тікелей эфир

Ұлыбританияда жасөспірімдерге әлеуметтік желілерге тыйым салынады

Бадам өзенінде қырылған балық мемлекетке 2,3 млн залал келтірген

Қазақстанда ұлттық кремний кластерін дамытуға бағытталған стратегиялық жоба іске қосылды

Олимпиада ойындарындағы шаңғы қоссайысы: Шыңғыс Ракпаров үлкен тұғырда сынға түсті

Португалияда азық түлік бағасы соңғы төрт жылдағы ең жоғары деңгейге жетті

ҚМГ мен Лукойл арасындағы келіссөздер жалғасуда

Аида Балаева мәдениет және ақпарат салаларын жаңғыртудың басым бағыттарын белгіледі

БҚО да кәріз суы неліктен қоқыс алаңына төгіліп жатыр әкімдік жауап берді

Рамазан айы 2026: сәресі мен ауызашарда оқитын дұғалар (видео)

Рамазан 2026: Ораза кестесі, сәресі және ауызашар дұғалары

Атырауда төрт мыңнан астам адам көлік салығын төлемеген

Петропавлда мас күйде сірке суын ішкен екі адам реанимацияда жатыр

Қай өңірде құрылыс қарқыны артты

Исатай ауданында жұқпалы ауруға қатысты ірі қара малды тысқа шығаруға тыйым салынды​​

Енді ауа райы болжамы сурперкомпьютер арқылы есептеледі

Енді ауа райы болжамы сурперкомпьютер арқылы есептеледі

Egemen.KZ дереккөзінен алынған мәліметтерге сүйене отырып, Qazaq24.com түсініктеме жасады..

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті жанындағы Суперкомпьютер орталығында «Қазгидромет» Қазақстан аумағы үшін жоғары дәлдіктегі сандық ауа райы болжамы моделін іске қосты. Бұл қадам елдің гидрометеорологиялық қауіпсіздігін күшейтіп, қауіпті табиғи құбылыстарды ертерек ескертуге жол ашады, деп жазады Egemen.kz.

Фото: Ғылым және жоғары білім министрлігінің баспасөз қазметі

Ауа райын болжау қазіргі заманғы Weather Research and Forecasting (WRF) моделі арқылы жүзеге асады. Есептеулер ҚазҰУ-дың Farabi Supercomputer Center орталығында жүргізіледі. Бұл – Орталық Азиядағы ең қуатты есептеу кешендерінің бірі.

WRF моделі 2 шақырымдық кеңістіктік бөлшектеу дәлдігін қамтамасыз етеді. Яғни әрбір болжам 2 шақырым аумаққа дейінгі нақты деректерге сүйеніп жасалады. Мұндай мүмкіндік әсіресе күрделі рельефі бар өңірлер үшін аса маңызды.

Министрлік қолдаған жоба

Жоба Экология және табиғи ресурстар министрлігінің қолдауымен жүзеге асты. Суперкомпьютер іске қосылғаннан кейін «Қазгидромет» пен ҚазҰУ арасында жүйелі ынтымақтастық орнатылды.

Farabi Supercomputer Center директоры Әмірхан Темірбаевтың айтуынша, бұл – бірнеше айға созылған күнделікті еңбектің нәтижесі. Орталық мамандары есептеу түйіндерін баптап, сервер конфигурациясын оңтайландырып, модельді автоматты режимде іске қосу тетігін жолға қойған. Ал «Қазгидромет» мамандары WRF моделін жергілікті жағдайға бейімдеп, параметрлерін калибрлеп, болжам сапасын тексеріп, деректерді талдады.

WRF моделі енді күн сайын автоматты түрде іске қосылып, Қазақстан аумағы бойынша жоғары дәлдіктегі болжам ұсынады.

Болжамдар нақтылана түспек: «Қазгидромет» суперкомпьютерді пайдалана бастады

Қауіпті құбылыстарға ерте ескерту

Жаңа жүйе әсіресе Алматы қаласы мен елдің оңтүстік-шығысындағы таулы аудандарда қауіпті табиғи құбылыстарды болжау сапасын арттырады. Бұл – сел, нөсер, қатты жел секілді тосын құбылыстардың алдын алу тұрғысында маңызды құрал.

Мамандардың айтуынша, атмосфералық үдерістерді дәл есептеу үшін миллиондаған операция қажет. Мұндай көлемді есептеуді қарапайым сервер атқара алмайды. Сондықтан суперкомпьютер – тек ғылыми жоба емес, ұлттық деңгейдегі стратегиялық инфрақұрылым.

Алдағы уақытта бұл есептеу қуаттары ауа райынан бөлек, су тасқыны, лай көшкіні, климат өзгерісі, ауа сапасы және қалалардың сандық модельдерін жасауға пайдаланылмақ.

Суперкомпьютердің мүмкіндігі мол

Жуырда «Қазгидрометтің» ресми сайтында «Сандық ауа райы болжамы» атты жаңа бөлім ашылады. Онда пайдаланушылар модель нәтижелерімен және Қазақстан аумағы бойынша жасалған болжам карталарымен таныса алады.

Сөйтіп, жоғары технология мен ғылым жетістігін ұштастырған бұл бастама елдің гидрометеорологиялық қауіпсіздігін нығайтып, ерте ескерту жүйесін жаңа деңгейге жоғарылатады.

Синоптиктер бірқатар өңірде ауа райына байланысты ескерту жариялады

Соңғы жаңалықтар

Ақтөбелік жастар Конституцияның жаңа жобасына қолдау білдірді

Ата заң • Бүгін, 10:50

Енді ауа райы болжамы сурперкомпьютер арқылы есептеледі

Қоғам • Бүгін, 10:42

Отардағы сарбаз оқиғасы: Әскери бөлімнің 4 лауазымды тұлғасы қызметінен босатылды

Қоғам • Бүгін, 10:35

Қостанай облысында 100 орындық жаңа мектеп ашылды

Білім • Бүгін, 10:23

Гидротехниктер жаңа Конституция бойынша референдум өткізуді қолдады

Қоғам • Бүгін, 10:10

8 наурыз мерекесіне орай пойыздарға қосымша вагондар қосылды

Қоғам • Бүгін, 10:03

Валюта бағамы: Бүгін доллар қанша теңгеден саудаланып жатыр?

Қоғам • Бүгін, 09:51

Шорт-трекші Денис Никиша Олимпиадада 7-орынға тұрақтады

Қысқы спорт • Бүгін, 09:48

Синоптиктер бірқатар өңірде ауа райына байланысты ескерту жариялады

Ауа райы • Бүгін, 09:34

Қысқы Олимпиада: Бүгін мәнерлеп сырғанаушы Софья Самоделкина жүлдеге таласады

Қысқы спорт • Бүгін, 09:24

Ораза кезінде қандай тағамдарды шектеу керек?

Денсаулық • Бүгін, 09:13

Көпбалалы отбасыларға қамқорлық

Қоғам • Бүгін, 09:05

Балық өсіру – бәсі жоғары шаруашылық

Кәсіпкер • Бүгін, 09:00

Экономикалық аймақ іске кірісті

Экономика • Бүгін, 08:55

Уайым

Қоғам • Бүгін, 08:50

Барлық жаңалықтар

Маңызды жаңалықтар мен жаңартуларды өткізіп алмау үшін Qazaq24.com сайтын қадағалаңыз.
seeКөрілімдер:33
embedДереккөз:https://egemen.kz
archiveБұл хабарлама дереккөзден мұрағатталған 19 Ақпан 2026 11:01
0 Пікірлер
Кіру, пікір қалдыру үшін...
Жарияланымға бірінші жауап беріңіз...
topЕң көп оқылғандар
Қазір ең көп талқыланатын оқиғалар

Маңғыстау полигондағы сарбаздың қазасына қатысты Бас прокуратура мәлімдеме жасады

17 Ақпан 2026 16:07see145

Алматыда алғаш рет әлемдегі ең ірі IT көрмелердің бірі өтеді

17 Ақпан 2026 20:28see122

Қай өңірлерде су тасқыны қаупі бар

17 Ақпан 2026 17:57see122

Шаңғы қоссайысы: Шыңғыс Ракпаров 2026 жылғы Олимпиада ойындарында өнер көрсетуін аяқтады

17 Ақпан 2026 23:17see122

Әйгілі Болероның өзге қыры: Астана Балет театрында Bolero X премьерасы өтеді

17 Ақпан 2026 19:07see122

Женевада Ресей, АҚШ және Украина арасындағы үшжақты келіссөздер тікелей эфир

17 Ақпан 2026 16:01see121

Ұлыбританияда жасөспірімдерге әлеуметтік желілерге тыйым салынады

17 Ақпан 2026 16:44see119

Бадам өзенінде қырылған балық мемлекетке 2,3 млн залал келтірген

17 Ақпан 2026 16:08see117

Қазақстанда ұлттық кремний кластерін дамытуға бағытталған стратегиялық жоба іске қосылды

17 Ақпан 2026 18:36see117

Олимпиада ойындарындағы шаңғы қоссайысы: Шыңғыс Ракпаров үлкен тұғырда сынға түсті

17 Ақпан 2026 17:10see116

Португалияда азық түлік бағасы соңғы төрт жылдағы ең жоғары деңгейге жетті

18 Ақпан 2026 01:23see113

ҚМГ мен Лукойл арасындағы келіссөздер жалғасуда

17 Ақпан 2026 20:02see112

Аида Балаева мәдениет және ақпарат салаларын жаңғыртудың басым бағыттарын белгіледі

17 Ақпан 2026 20:43see112

БҚО да кәріз суы неліктен қоқыс алаңына төгіліп жатыр әкімдік жауап берді

17 Ақпан 2026 18:24see112

Рамазан айы 2026: сәресі мен ауызашарда оқитын дұғалар (видео)

18 Ақпан 2026 01:27see111

Рамазан 2026: Ораза кестесі, сәресі және ауызашар дұғалары

17 Ақпан 2026 16:07see111

Атырауда төрт мыңнан астам адам көлік салығын төлемеген

17 Ақпан 2026 17:21see111

Петропавлда мас күйде сірке суын ішкен екі адам реанимацияда жатыр

18 Ақпан 2026 10:30see108

Қай өңірде құрылыс қарқыны артты

18 Ақпан 2026 01:24see108

Исатай ауданында жұқпалы ауруға қатысты ірі қара малды тысқа шығаруға тыйым салынды​​

18 Ақпан 2026 20:24see108
newsСоңғы жаңалықтар
Күннің ең жаңа және өзекті оқиғалары