Qazaq24.com
Qazaq24.com
close
up
RU
Menu

Қазақстанда көліктің әдемі нөмірлер тізімі кеңейді

Элунду Лазар: Алтын Орда мәдениетаралық диалог пен мәдени әртүрліліктің тарихи үлгісі

Неймар Бразилияның Әлем чемпионатындағы құрамына енді

Премьер министр жаңа халықаралық бағыттарды ашу жұмысын жеделдетуді тапсырды

Димаш Құдайбергеннің Көкжиектен асқан үн жобасы 2 миллиардтан астам қаралым жинады

Қазақстанда болашақтың қытайлық аэротаксиі сыналды желіде видео қызу талқылануда

Талдықорғанда футбол матчынан кейін жанжал шығып, 20 жастағы студент қаза тапты

Трамп АҚШ тың Иранға шабуылын екі үш күнге шегергенін мәлімдеді

ChatGPT банк шоттарын тексеру функциясын іске қосты

Зейнатақы қорынан ақша шешіп алу қиынға соғады

Қазақстандықтарды Құрбан айт пен Ораза айт мерекесін ұлттық нақышта атап өтуге шақырды

Қарағанды облысында тауға шыққан ерлі зайыпты құтқарушылардың көмегіне жүгінуге мәжбүр болды

Құрбан айт: ҚМДБ айт намазының кестесін жариялады

Ұзақ үзілістен кейінгі оралу: Елдос Сметов Гран при турниріне қатысады

Қарағандыда қайғылы оқиға: Жасөспірім 8 жастағы қызды мотоциклмен қағып өлтірді

Жаңа курорт және тағы бір Қытай қаласы қазақстандықтар қайда ұша алады

“Ешқандай тарихшы күмән келтірмейді“ Тоқаев Алтын Орданың рөлі туралы айтты

Тегеран соғыс өршіген жағдайда Вашингтонға жаңа тосынсыйлармен сес көрсетті

Еуропаның ірі қалаларына тікелей әуе рейстері ашылады премьер тапсырма берді

ДДСҰ Эболаға байланысты халықаралық дабыл жариялады: бұл нені білдіреді және елдер қалай әрекет етуі керек

Енді ауа райы болжамы сурперкомпьютер арқылы есептеледі

Енді ауа райы болжамы сурперкомпьютер арқылы есептеледі

Egemen.KZ дереккөзінен алынған мәліметтерге сүйене отырып, Qazaq24.com түсініктеме жасады..

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті жанындағы Суперкомпьютер орталығында «Қазгидромет» Қазақстан аумағы үшін жоғары дәлдіктегі сандық ауа райы болжамы моделін іске қосты. Бұл қадам елдің гидрометеорологиялық қауіпсіздігін күшейтіп, қауіпті табиғи құбылыстарды ертерек ескертуге жол ашады, деп жазады Egemen.kz.

Фото: Ғылым және жоғары білім министрлігінің баспасөз қазметі

Ауа райын болжау қазіргі заманғы Weather Research and Forecasting (WRF) моделі арқылы жүзеге асады. Есептеулер ҚазҰУ-дың Farabi Supercomputer Center орталығында жүргізіледі. Бұл – Орталық Азиядағы ең қуатты есептеу кешендерінің бірі.

WRF моделі 2 шақырымдық кеңістіктік бөлшектеу дәлдігін қамтамасыз етеді. Яғни әрбір болжам 2 шақырым аумаққа дейінгі нақты деректерге сүйеніп жасалады. Мұндай мүмкіндік әсіресе күрделі рельефі бар өңірлер үшін аса маңызды.

Министрлік қолдаған жоба

Жоба Экология және табиғи ресурстар министрлігінің қолдауымен жүзеге асты. Суперкомпьютер іске қосылғаннан кейін «Қазгидромет» пен ҚазҰУ арасында жүйелі ынтымақтастық орнатылды.

Farabi Supercomputer Center директоры Әмірхан Темірбаевтың айтуынша, бұл – бірнеше айға созылған күнделікті еңбектің нәтижесі. Орталық мамандары есептеу түйіндерін баптап, сервер конфигурациясын оңтайландырып, модельді автоматты режимде іске қосу тетігін жолға қойған. Ал «Қазгидромет» мамандары WRF моделін жергілікті жағдайға бейімдеп, параметрлерін калибрлеп, болжам сапасын тексеріп, деректерді талдады.

WRF моделі енді күн сайын автоматты түрде іске қосылып, Қазақстан аумағы бойынша жоғары дәлдіктегі болжам ұсынады.

Болжамдар нақтылана түспек: «Қазгидромет» суперкомпьютерді пайдалана бастады

Қауіпті құбылыстарға ерте ескерту

Жаңа жүйе әсіресе Алматы қаласы мен елдің оңтүстік-шығысындағы таулы аудандарда қауіпті табиғи құбылыстарды болжау сапасын арттырады. Бұл – сел, нөсер, қатты жел секілді тосын құбылыстардың алдын алу тұрғысында маңызды құрал.

Мамандардың айтуынша, атмосфералық үдерістерді дәл есептеу үшін миллиондаған операция қажет. Мұндай көлемді есептеуді қарапайым сервер атқара алмайды. Сондықтан суперкомпьютер – тек ғылыми жоба емес, ұлттық деңгейдегі стратегиялық инфрақұрылым.

Алдағы уақытта бұл есептеу қуаттары ауа райынан бөлек, су тасқыны, лай көшкіні, климат өзгерісі, ауа сапасы және қалалардың сандық модельдерін жасауға пайдаланылмақ.

Суперкомпьютердің мүмкіндігі мол

Жуырда «Қазгидрометтің» ресми сайтында «Сандық ауа райы болжамы» атты жаңа бөлім ашылады. Онда пайдаланушылар модель нәтижелерімен және Қазақстан аумағы бойынша жасалған болжам карталарымен таныса алады.

Сөйтіп, жоғары технология мен ғылым жетістігін ұштастырған бұл бастама елдің гидрометеорологиялық қауіпсіздігін нығайтып, ерте ескерту жүйесін жаңа деңгейге жоғарылатады.

Синоптиктер бірқатар өңірде ауа райына байланысты ескерту жариялады

Соңғы жаңалықтар

Ақтөбелік жастар Конституцияның жаңа жобасына қолдау білдірді

Ата заң • Бүгін, 10:50

Енді ауа райы болжамы сурперкомпьютер арқылы есептеледі

Қоғам • Бүгін, 10:42

Отардағы сарбаз оқиғасы: Әскери бөлімнің 4 лауазымды тұлғасы қызметінен босатылды

Қоғам • Бүгін, 10:35

Қостанай облысында 100 орындық жаңа мектеп ашылды

Білім • Бүгін, 10:23

Гидротехниктер жаңа Конституция бойынша референдум өткізуді қолдады

Қоғам • Бүгін, 10:10

8 наурыз мерекесіне орай пойыздарға қосымша вагондар қосылды

Қоғам • Бүгін, 10:03

Валюта бағамы: Бүгін доллар қанша теңгеден саудаланып жатыр?

Қоғам • Бүгін, 09:51

Шорт-трекші Денис Никиша Олимпиадада 7-орынға тұрақтады

Қысқы спорт • Бүгін, 09:48

Синоптиктер бірқатар өңірде ауа райына байланысты ескерту жариялады

Ауа райы • Бүгін, 09:34

Қысқы Олимпиада: Бүгін мәнерлеп сырғанаушы Софья Самоделкина жүлдеге таласады

Қысқы спорт • Бүгін, 09:24

Ораза кезінде қандай тағамдарды шектеу керек?

Денсаулық • Бүгін, 09:13

Көпбалалы отбасыларға қамқорлық

Қоғам • Бүгін, 09:05

Балық өсіру – бәсі жоғары шаруашылық

Кәсіпкер • Бүгін, 09:00

Экономикалық аймақ іске кірісті

Экономика • Бүгін, 08:55

Уайым

Қоғам • Бүгін, 08:50

Барлық жаңалықтар

Маңызды жаңалықтар мен жаңартуларды өткізіп алмау үшін Qazaq24.com сайтын қадағалаңыз.
seeКөрілімдер:72
embedДереккөз:https://egemen.kz
archiveБұл хабарлама дереккөзден мұрағатталған 19 Ақпан 2026 11:01
0 Пікірлер
Кіру, пікір қалдыру үшін...
Жарияланымға бірінші жауап беріңіз...
topЕң көп оқылғандар
Қазір ең көп талқыланатын оқиғалар

Қазақстанда көліктің әдемі нөмірлер тізімі кеңейді

19 Мамыр 2026 11:01see115

Элунду Лазар: Алтын Орда мәдениетаралық диалог пен мәдени әртүрліліктің тарихи үлгісі

19 Мамыр 2026 16:50see115

Неймар Бразилияның Әлем чемпионатындағы құрамына енді

19 Мамыр 2026 08:31see114

Премьер министр жаңа халықаралық бағыттарды ашу жұмысын жеделдетуді тапсырды

19 Мамыр 2026 13:00see113

Димаш Құдайбергеннің Көкжиектен асқан үн жобасы 2 миллиардтан астам қаралым жинады

20 Мамыр 2026 11:06see113

Қазақстанда болашақтың қытайлық аэротаксиі сыналды желіде видео қызу талқылануда

19 Мамыр 2026 12:21see113

Талдықорғанда футбол матчынан кейін жанжал шығып, 20 жастағы студент қаза тапты

19 Мамыр 2026 18:16see112

Трамп АҚШ тың Иранға шабуылын екі үш күнге шегергенін мәлімдеді

19 Мамыр 2026 08:35see111

ChatGPT банк шоттарын тексеру функциясын іске қосты

20 Мамыр 2026 11:19see111

Зейнатақы қорынан ақша шешіп алу қиынға соғады

19 Мамыр 2026 23:16see111

Қазақстандықтарды Құрбан айт пен Ораза айт мерекесін ұлттық нақышта атап өтуге шақырды

19 Мамыр 2026 10:08see111

Қарағанды облысында тауға шыққан ерлі зайыпты құтқарушылардың көмегіне жүгінуге мәжбүр болды

20 Мамыр 2026 21:38see111

Құрбан айт: ҚМДБ айт намазының кестесін жариялады

19 Мамыр 2026 16:49see110

Ұзақ үзілістен кейінгі оралу: Елдос Сметов Гран при турниріне қатысады

20 Мамыр 2026 19:59see109

Қарағандыда қайғылы оқиға: Жасөспірім 8 жастағы қызды мотоциклмен қағып өлтірді

19 Мамыр 2026 10:07see108

Жаңа курорт және тағы бір Қытай қаласы қазақстандықтар қайда ұша алады

19 Мамыр 2026 12:42see108

“Ешқандай тарихшы күмән келтірмейді“ Тоқаев Алтын Орданың рөлі туралы айтты

19 Мамыр 2026 16:43see108

Тегеран соғыс өршіген жағдайда Вашингтонға жаңа тосынсыйлармен сес көрсетті

20 Мамыр 2026 08:28see106

Еуропаның ірі қалаларына тікелей әуе рейстері ашылады премьер тапсырма берді

19 Мамыр 2026 13:02see105

ДДСҰ Эболаға байланысты халықаралық дабыл жариялады: бұл нені білдіреді және елдер қалай әрекет етуі керек

19 Мамыр 2026 11:31see104
newsСоңғы жаңалықтар
Күннің ең жаңа және өзекті оқиғалары