Интернеттің өшірілуі Иран экономикасына күніне 20 млн доллардан аса шығын келтіреді

Entekhab жаңалықтар сайтының хабарлауынша, Ирандағы Компьютер инженерлері мен IT секторының кәсіби ұйымының төрағасы Әли Хекимджевади 2025 жылғы 28 желтоқсанда басталған наразылықтардан кейін үкімет енгізген интернетті өшірудің экономикалық салдарына қатысты пікір білдірген.

— Интернеттің өшірілуі елге күніне 2–3 мың миллиард туман көлемінде экономикалық зиян келтіріп жатыр, — деді ол.

Хекимджевади интернеттің өшірілуінен ең көп зардап шеккендер — цифрлық кәсіпорындар мен ақпараттық қызмет көрсететін компаниялар екенін атап өтті. Оның айтуынша, табысының едәуір бөлігі жаһандық интернетке үздіксіз қолжетімділікке тәуелді бұл кәсіпорындар қазіргі жағдайда қызметінің күрт төмендеуіне ұшыраған, ал кейбірі мүлде тоқтап қалған.

Ол бұл есептеулерде тек «тікелей» шығындар ғана қамтылғанын атап өтіп,  сенімнің жоғалуы, халықаралық рейтингтердің төмендеуі, инвестициялардың кетуі сияқты «жанама» шығындар факторлар есепке алынбағанын айтты.

Кәсіпкерлер интернетке қол жеткізуде үлкен қиындықтарға тап болып отыр

Fararu жаңалықтар сайтының мәліметінше, Иран Сауда палатасының жазбаша мәлімдемесінде саудагерлер мен кәсіпкерлердің интернетке қол жеткізуде әлі де күрделі мәселелерге тап болып отырғаны айтылған.

— Иран Сауда палатасында бірнеше жүйе орнатылған, алайда олар мұндай көп саудагер үшін жеткіліксіз әрі қолайсыз. Шетелдегі серіктестер мен клиенттермен байланыс орнату өте қиынға соқты, ал сауданың бір бөлігі іс жүзінде тоқтап қалды, — делінген мәлімдемеде.

Өткен айда Иранда басталған наразылықтардан кейін, зорлық-зомбылықтың күшеюі мен полицияның қатаң әрекеттері салдарынан 8 қаңтарда интернетке қолжетімділік өшірілді.

Интернет шамамен 18 күн бойы жұмыс істемеген елде жалпы тікелей экономикалық шығын 370 миллион доллардан асады деп бағаланған.

Иранда 1 АҚШ доллары шамамен 145 мың туманға тең.

Ирандағы наразылықтар

2025 жылғы 28 желтоқсанда Иранда ұлттық валютаның шетел валюталарына қатысты тез құнсыздануы мен экономикалық мәселелердің ушығуына байланысты Тегеранның Үлкен базарында саудагерлердің жетекшілігімен наразылықтар басталып, ол бүкіл елге тарады.

8 қаңтарда Тегеранда наразылықтардың күшеюі кезінде болған оқиғалардан кейін ел басшылығы интернетке қолжетімділікті бұғаттады.

Иран билігі осы оқиғалар барысында қаза тапқандар мен жараланғандардың жалпы саны туралы әлі ресми мәлімдеме жасаған жоқ. Алайда АҚШ-та орналасқан Иран адам құқықтары жөніндегі ақпарат агенттігінің (HRANA) хабарлауынша, наразылықтар кезінде 5 459 адам қаза тауып, 40 887 адам ұсталған.

21 қаңтарда Иранның Шахидтер мен ардагерлер қорының Сот-медициналық институты жариялаған мәлімдемеде демонстрациялар кезіндегі тәртіпсіздіктер барысында 3 117 адам қаза тапқаны, олардың ішінде қауіпсіздік күштерінің қызметкерлері мен бейбіт азаматтар бар екені көрсетілген.

Олардың 2 427-сі «қарулы террористік топтар» қолынан қаза тапқан қауіпсіздік қызметкерлері мен азаматтар ретінде сипатталған, ал 690 адам туралы ешқандай ақпарат берілмеген.

Осыдан бұрын Ирандағы наразылық акциялары кезінде қаза тапқандар саны 5 137 адамға жеткенін жазған едік.