Иран: ешбір мемлекет бізді уран байыту құқығынан айыра алмайды

Иран Атом энергиясы ұйымының басшысы Мохаммад Эслами ешбір мемлекеттің Ислам Республикасын уран байыту құқығынан айыра алмайтынын мәлімдеді. Оның сөздері Оманның делдалдық қатысуымен Женевада өткен Иран мен АҚШ арасындағы жанама келіссөздердің екінші раунды аяқталғаннан кейін айтылды.

— Ядролық өнеркәсіптің негізі — уран байыту. Ядролық процесте қандай әрекет жасағыңыз келсе де, ядролық отын қажет, — деді Эслами Etemad газеті жариялаған видеода. — Иранның ядролық бағдарламасы Халықаралық атом энергиясы агенттігінің ережелеріне сәйкес жүзеге асырылады, және ешбір мемлекет Иранды бейбіт мақсатта осы технологияны пайдаланудан айыра алмайды.

Мәлімдеме АҚШ президенті Дональд Трамптың Иранға әскери іс-қимыл жүргізу мүмкіндігі туралы жаңа сигналдарының фонында жасалды. Женевадағы келіссөздерден кейін Трамп Иранға соққы жасау нұсқасын қайта қарастыратынын, келісім болмаса, АҚШ аймақтағы әскери инфрақұрылымды, оның ішінде Үнді мұхитындағы Диего-Гарсия базасын қолдануға дайын екенін атап өтті.

Вашингтон Тегераннан «уран байытуды нөлге» келтіруді талап етіп, Иранның зымыран бағдарламасы мен аймақтағы қарулы топтарды қолдау мәселелерін келіссөздер күн тәртібіне қосуға қысым көрсетіп отыр. Бұл сұрақтарды Израиль де белсенді түрде қозғайды.

Батыс елдері Иранды ядролық қару жасауға ұмтылуда деп айыптайды. Тегеран бұл айыптауларды жоққа шығарып, бағдарламаның тек бейбіт сипатта екенін мәлімдейді. Дегенмен, Батыс деректеріне сәйкес, Иран халықаралық инспекторларға кейбір нысандарға кіруге шектеу қойып, уранды кейбір деңгейлерге дейін байытқан, бұл деңгейлердің бейбіт мақсатта қолданылмайтыны айтылады.

Дипломатиялық күш-жігерге қарамастан, АҚШ аймақтағы әскери қатысуын күшейтуде. Бұған дейін Парсы шығанағына USS Abraham Lincoln авианосеці басқаратын ұшақ тасушы топ жіберілді, ал жақында USS Gerald R. Ford авианосецінің келуі жоспарланған. Трамп бұл күштерді «армадa» деп сипаттаған.

Сонымен қатар, бейсенбі күні мен әскери-теңіз күштері Оман шығанағы мен Үнді мұхитының солтүстік бөлігінде бірлескен жаттығулар өткізуде. Бұл ядролық мәселе мен аймақтық қауіпсіздікке байланысты шиеленістің күшеюін тағы да айқындайды. Келесі кезеңде Қытай әскери күштерінің де қатысуы мүмкін деп күтіледі. 

Женевада АҚШ пен Иран арасындағы ядролық келіссөздердің екінші раунды аяқталды.