Кілттерді берудің кешігуі құрылыс салушыға миллиондаған шығын әкелді: кассациялық сот маңызды шешім шығарды

Алматы тұрғыны сот арқылы өз талаптарының дұрыстығын дәлелдеп, жылжымайтын мүлікті уақытында тапсырмағаны үшін құрылыс салушыдан миллиондаған теңге көлемінде тұрақсыздық айыбын өндіріп алды. Бұған дейін аудандық және қалалық соттар сатып алушының талабын қанағаттандырудан бас тартқан.

Оқиға сонау 2021 жылы басталған. Алматы тұрғыны құрылыс салушымен үш алдын ала шарт жасасқан — пәтер, тұрғын емес үй-жай және автотұрақ орнын сатып алу туралы. Ер адам барлық соманы толық әрі белгіленген мерзімде төлеген. Құрылыс компаниясы жұмыстарды аяқтап, нысанның кілттерін 2023 жылдың соңына дейін беруге міндеттенген.

Алайда қоныс тойы кейінге шегеріле берді: нысан пайдалануға тек 2024 жылдың қазан айында берілді. Тараптар қабылдау-тапсыру актілеріне 2025 жылдың қаңтарында қол қойған, ал негізгі сатып алу-сату шарттарын тек наурыз айында рәсімдеген.

Мерзімдердің үнемі кейінге шегерілуінен шаршаған алматылық сотқа жүгініп, тұрақсыздық айыбын төлеуді талап етті.

Соттағы тартыс

Бірінші және апелляциялық инстанциялар құрылыс салушының жағына шықты. Соттар негізгі шарттарға түптеп келгенде қол қойылғанын негізге алып, алдын ала келісімдер бойынша міндеттемелер тоқтатылды, сондықтан мерзімнің өтіп кеткені үшін ақша талап етуге болмайды деген тұжырымға келген.

Алайда кассациялық сот бұл уәжбен үзілді-кесілді келіспей, төменгі соттардың шешімдерінің күшін жойды.

«Негізгі шарттың жасалуы құрылыс салушыны оған дейін жіберілген бұзушылықтар үшін жауапкершіліктен босатпайды. Сатып алушы төлем бойынша өз міндеттемелерін толық орындаған, ал құрылыс компаниясы белгіленген мерзімдерді бұзған. Шарттарда жауапкершілік нақты көрсетілген: мерзімі өткен әр күн үшін жылжымайтын мүлік құнының 0,1 пайызы мөлшерінде, бірақ 10 пайыздан аспайтын тұрақсыздық айыбы қарастырылған», — деп түсіндірді кассациялық сот.

Сот алқасы тұрақсыздық айыбы мерзімдерді бұзғаны үшін заңда көзделген жауапкершілік түрі екенін атап өтті. Ал қорытынды құжаттарға қол қою азаматтың өтемақы талап ету құқығынан айырмайды.

Нәтижесінде жоғарғы сот инстанциясы жаңа шешім шығарып, құрылыс салушыдан Алматы тұрғынының пайдасына 10,5 миллион теңге тұрақсыздық айыбын өндіріп алу туралы шешім қабылдады.

Кеше, 09:56