“Көңіл күй жақсы“. Қазақстан Парламенті қалай тарих қойнауына енді?

Астанада Қазақстан тарихындағы Парламент палаталарының - Мәжіліс пен Сенаттың соңғы бірлескен отырысы өтті.

Астанада Қазақстан тарихындағы Парламент палаталарының - Мәжіліс пен Сенаттың соңғы бірлескен отырысы өтті.

Бұл ақпарат қаншалықты маңызды естілгенімен, байбалам салуға әлі ерте. Заңдар бұрынғыша қабылдана береді, тек енді онымен басқа адамдар және өзге өкілді орган айналысады. Күзде жаңа бір палаталы Парламент - Құрылтай өз жұмысын бастайды. Ал маусымның соңғы күні елордада ел тарихының 31 жылға созылған тағы бір тарауы аяқталды. Tengrinews.kz тілшілері осынау маңызды оқиғаға куә болды.

Күні кеше Мәжіліс спикері Ерлан Қошанов сейсенбі, 30 маусымда палаталардың бірлескен отырысын шақыру туралы өкімге қол қойды. Өткен жылдары бұл Парламент сессиясы жабылып, депутаттар қыркүйекте жұмысқа қайта оралатынын білдіретін. Бірақ бұл жолы бәрі басқаша - депутаттар біржолата кетіп барады. Қазіргі шақырылым 2023 жылдан бері жұмыс істеп, заңдар қабылдап келді.

Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Қос палаталы Парламенттің тарихы сонау 1995 жылы, біз білетін Қазақстан Конституциясы қабылданған кезде басталған еді. Міне, енді ол аяқталды. Осы уақыт ішінде жоғарғы өкілді органда барлығы сегіз шақырылым болды.

Президенттің қатысуымен өтетін отырыс таңғы сағат 11-ге белгіленгенімен, журналистер ертерек - сағат 8-ге шақырылды. Осы уақыттан бастап іс-шара басталғанға дейін үкімет дәліздері (бірнеше жылдан бері "бірлескен отырыстар" дәл осы ғимаратта өтеді) жанданғаны байқалды.

ҚАЗІР ТАЛҚЫЛАНЫП ЖАТЫР

“Қазақстан тарихының жаңа дәуірі басталады“: Тоқаев халыққа үндеу жасады

Бүгін 08:02 1

Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Осы жылдар ішінде Мәжіліс пен Сенаттың жалпы отырыстарын жариялау апталық дағдысына айналған елордалық журналистер жиналып, күтіп тұрды. Депутаттармен соңғы рет тілдесуді, сұрақтарға жауап алуды және жаңалық естуді асыға күтті.

Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Халық қалаулылары таңғы сағат 10-ға қарай жинала бастады. Көпшілік күткенге қарама-қайшы, олардың әрқайсы көтеріңкі көңіл-күйде болды.

Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Бәрі де журналистер "өлім дәлізі" деп атап кеткен ұзын дәлізден бейнебір подиумда жүргендей, жүздерінен күлкі кетпей өтіп жатты.

Бұл дәліз бен журналистер қыспағы туралы бөлек материалда: "Қос палаталы Парламенттің соңғы отырысы"

Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

"Жұмысқа мерекеге келгендей" - бүгін бұл сөз соларға арналғандай болды.

Бұл сұрақты журналистер бәрінен де жиі қойды. Ертең іс жүзінде жұмыссыз қалатын адамдар қандай сезімде екенін білгіміз келді. Олардың кейбірі мұнда үш жылдан аса уақыт өткізсе, кейбірі үшін бұл тіпті бірінші шақырылым емес.

Максим Рожин. Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Мәжіліс депутаты Максим Рожин көңіл-күйін "жұмыс бабында" деп сипаттағанымен, бәрімен бірге тарихи сәтті бастан өткеріп жатқанын мойындады.

"Өкініштісі сол - енді әріптестеріммен бір кабинетте дәл осы құрамда отырмаймыз. Комитетімізде жақсы әріптестер, тұлғалар көп болды, олармен қоштасу шынымен де оңай емес", - деді Рожин жымиып.

Азат Перуашев. Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Мәжілісмен Азат Перуашев көңіл-күйі туралы былай деді:

"Біз Мемлекет басшысы, қоғамымыз, халқымыз - біздің сегізінші шақырылым алдына қойған міндетті орындадық. Кем дегенде, атқарылған іс үшін ұялмаймыз. Сондықтан парызымызды өтеген сезіммен бара жатырмыз".

Оның досы әрі әріптесі Еділ Жаңбыршин қысқа қайырды:

- Бүгін көңіл-күйіңіз қалай?

- Нормально. Жақсы.

Еділ Жаңбыршин. Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Болашақ жоспарлары туралы сұраққа Мәжіліс депутаты Құрылтайға түспейтінін ашық айтты.

"Мен екі шақырылымда жұмыс істедім, бірақ толық емес: жетінші шақырылымда бар болғаны екі жыл, осы шақырылымда - үш жыл, үш ай және үш күн. Меніңше, осы жетеді", - деді Еділ Жаңбыршин математикалық дәлдікпен.

Айта кетейік, депутат Жаңбыршин қазақстандықтардың есінде заң жобаларына қатысты даулы пікірлерімен қалды. Оларды талқылау кезінде ол өзінің дұрыстығына сеніммен қарайтын.

Абзал Құспан. Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Парламент мүшелерінен жалпы өз есінде ерекше қалған заңдар туралы көп сұралды.

Абзал Құспан Қылмыстық кодекске енгізілген түзетулерді әзірлеушілердің бірі болғанын және Қазақстанда сталкинг пен қыз алып қашу үшін жаза қолдануға ықпал еткенін мақтанышпен айтты.

Сергей Пономарев. Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Сергей Пономаревке сауал тастадық: "Парламенттің соңғы отырысы қарсаңында қандай сезімдесіз?"

"Шыны керек, біз 112 заң қабылдадық, сондықтан атқарылған іске деген ризашылық сезімімен кетіп барамыз. Өте маңызды заңдар қабылдадық: лудомания, берешектік жүктеме, киберқылмыс туралы заңдар мен бес кодекс. Әрине, қимайсың, бір-бірімізбен достасып, бір отбасыдай болып кеттік. Біздің комитет ең тату комитет болды деп есептеймін", - деп бөлісті Пономарев. 

Бұл күннің бір ерекшелігі болды - депутаттар журналистермен ерекше ықыласпен тілдесті, мұндай көлемдегі назарға енді қайта ілігуі екіталай екенін түсінгендей болды. Сондықтан көкейде жүрген дүниелерді айтып қалу мүмкіндігін пайдалануға тырысты. 

Қарақат Әбден. Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Бұл қарым-қатынас тек ресми сұрақтармен шектелген жоқ. Депутаттар әзілдесіп, ақжарқын күліп, баспасөз өкілдерімен және бір-бірімен суретке түсіп жатты. 

Альберт Рау. Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Бұл көтеріңкі көңіл-күйдің айқын дәлелі емес пе? 

Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Депутаттар үйреншікті өмірлеріне деген еш өкінішсіз, мұңсыз кетіп бара жатқандай көрінді. Мүмкін, олардың кейбірі болашақ Құрылтайдағы жұмысын жоспарлап та қойған болар?

Ирина Смирнова. Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Кейінірек Қасым-Жомарт Тоқаев өз сөзінде "кетіп бара жатқан" парламентарийлердің кейбірі жаңа өкілді органда бола алатынын айтты. Ал өзгелері Халық Кеңесінің мүшесі атануы мүмкін.

Асхат Аймағамбетов. Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Депутат Асхат Аймағамбетовке "Парламент сізді неге үйретті?" деген қызықты сұрақ қойылды. Ол мұнда келгенге дейін кейіннен алған тәжірибесінің маңыздылығын жете бағаламағанын мойындады:

"Мұнда шешімді жалғыз қабылдамайсың. Мұнда 98 адам бар (Мәжілісте - ред. ескертпесі). Барлық әріптесіңді шешімнің дұрыстығына сендіруің керек. Үкіметпен, басқа да органдармен, азаматтық қоғаммен байланыс орната білу қажет. Бұл мені жақсырақ қарым-қатынас орнатуға, икемді, жан-жақты болуға және егер қандай да бір норма бүгін өтпесе, ертең міндетті түрде қабылданатынын түсінуге үйретті. Өзім автор болған 20 заң жобасы, қазір олар заңға айналды. Мыңнан аса түзету енгіздім. Мұны мақтан тұтамын. Егер осыдан 3,5 жыл бұрын менен осындай жоспарлар туралы сұраса, менің күткенім бұдан сәл қарапайымдау болар еді". 

Юлия Кучинская. Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Сенатор Юлия Кучинская да осы шақырылым депутаттары әзірлеген, өзінің пайымынша маңызды бірқатар заңды атап өтті. Солардың қатарында әскери-патриоттық тәрбие туралы заң да бар.

"Біз алғашқы әскери дайындықты қайтардық, алғашқы әскери дайындық пәні мұғалімдерінің мәртебесін қалпына келтірдік, жастар арасында әскерге шақыруға дейінгі дайындықты күшейттік. Мен бұл халық пен жастар арасында патриотизм сезімін дамыту тұрғысынан өте маңызды деп санаймын. Халықаралық істер, қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің мүшесі ретінде бұл заңды мақтан тұтатынымды ашық айтамын", - деді Кучинская.

Мұндай ағынан жарылулар аз болған жоқ. Барлығы да атқарылған іске қорытынды жасап, мақтанарлықтай тұстарды тапқысы келгендей болды.

Пленарлық отырыста Қасым-Жомарт Тоқаев депутаттарға атқарған жұмыстары үшін жеке ризашылығын білдіріп, биыл күзде жұмысын бастауы мүмкін болашақ Құрылтайға міндеттер жүктеді. 

Бұл міндеттерді кім атқаратынын қазақстандықтар жақын арада біледі. Бүгін жаңа Конституция өз күшіне енді, содан кейін Президент жаңа Парламент сайлауын өткізу туралы жарлық шығарады.

Әзірге... Әзірге депутаттарды демалыс, ал кейбірін сайлауалды науқан күтіп тұр. 

Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

- Енді немен айналысасыз? - деп сұрадық біз олардан соңында.

- Көреміз. Әуелі демалып алу керек, - деп жауап берді олар.

Сегізінші шақырылымдағы Парламенттің төртінші сессиясы жабық деп жарияланды. Шапалақ үні басылды. Бірақ, кім біледі, бәлкім жақын арада қайта жүздесерміз. 

Мәтін авторы: Алина Шашкина

Фото: Нұрлан Алжабаев

Аударған: Дина Шәріпхан