Мектептерде ЖИ көмегімен оқытудың пилоттық жобасы енгізілді

Мектептерде жасанды интеллект элементтері кезең-кезеңімен енгізіліп жатыр.

Мамандардың айтуынша, бұл технологиялар тек өндіріс пен компанияларға емес, білім беру жүйесіне де айтарлықтай пайда әкеледі. Енді жасанды интеллект арнайы пәндерде оқытылады. Ұстаздар түрлі бағдарламаларды меңгеріп, оқушыларға заманауи білім беруде. 

Иә, бұрын ұстаздарымыз «телефонды ұстама!» деп ұрсушы еді, қазір керісінше, ұялы телефонсыз сабақ оқу мүмкін емес. Жаһанда жаппай дамыған бұл ақылды жүйелер талайдың қолын сөзсіз ұзартты. Өзіміз қолданатын жасанды интеллект элементтері мектептерге енді. Сабақтар арнайы цифрлық бағдарламалар арқылы өтіп, оқушыларға заманауи әдіспен білім берілуде. Бұл мұғалімдердің уақытын үнемдеп, ұстаздардың жүктемесін едәуір азайтып жатыр.

Айгерім Зейнолла – физиканы формуламен ғана емес, заманауи тәсілмен оқытып жүрген ұстаз. Ол оқушының тапсырмасын QR-код арқылы тексеріп, әділ бағасын автоматты түрде қояды. Қызығы сол баға – қағазда емес, оқушының ұялы телефонына түседі. Ұстаз үшін бұл – жай технология емес, сабақтың тынысын ашатын құрал. Заман талабын таныған мұғалім жаңа әдісті жатсынбайды. Оқушылардың қызығушылығын арттыру үшін интерактивті ойындар ұйымдастырады. Тіпті ұлы ғалымдарды да жасанды интелектінің көмегімен «сөйлетеді». Ньютон заңын Ньютонның өз аузымен айтқызады. Мұндай тәсілдер уақытты үнемдеп, білім сапасын арттырады.

Айгерім Зейнолла, Ілияс Жансүгіров атындағы 58 мектеп-гимназиясының физика пәні мұғалімі:

- Үй тапсырмасын орындауға келгенде өзіңіз тексеріп отыратын болсаңыз, ол сіздің едәуір уақытыңызды алады. Ал платформаны пайдаланған кезде бала өзін нақты белгілейді де өзі тексеріп ала қояды. Сол жерде ғана пайдаланасыз. Оны үйге алып кетіп, келесі сабақ тексеріп алып келем десеңіз, ол ұзақ процес болады. Ал қазіргі кезде ол жасанды интеллектпен сол жерде ғана көріп ала қояды.

Бүгінде №58 мектеп-гимназиясында 140-тан астам ұстаз жасанды интеллект бойынша арнайы курс тәмамдады. Курс тек жүйені қолдануды ғана емес, оған дұрыс нұсқаулық беруді де үйретеді. Мектеп басшылығының айтуынша, осы тәсілмен-ақ әр пәннің мұғалімі сабақты заманауи форматқа көшіріп отыр. Ақылды жүйе – енді қағазбастылықты қысқартып, сабаққа жаңа тыныс береді.

Сапарай Ердеханова, Ілияс Жансүгіров атындағы 58 мектеп-гимназиясының директордың оқу-ісі жөніндегі орынбасары:

- Жасанды интеллект курсын аяқтағаннан кейін көптеген пән мұғалімдері сабақтарында жасанды интеллекттің элеиенттерін пайдаланады.  ЖИ-дің мысалы, сабақтың барысында бағалауға, топқа бөлуде, тапсырма беруде, тапсырманы тексеруде пайдалануда әрине, оқу үдерісінде ЖИ пен сабақ деру арқылы балалардың қызығушылығы артады. Ал оқушылардың қызығушылығы артқаннан кейін олардың әрбір жасаған жұмысы нәтижесі болары сөзсіз.

Жасанды интеллект информатика пәнінің қосымша құралы ретінде оқытылып жатыр. Бастауыш сыныптарда цифрлық сауаттылық пәні өтсе, жоғары сыныптарда оқушылар жасанды интеллектіні информатика аясында меңгереді.

Мерей Шахабаева, Ілияс Жансүгіров атындағы 58 мектеп-гимназиясының информатика пәні мұғалімі:

- 1-4 сыныптар аясында біз цифрлық сауаттылық пәні бойынша жасанды интеллекттің негізгі ұғымдарымен таныстырудамыз. Жалпы цифрлық сауаттылық сабағын өту барысында негізгі презентация жасау, және шағын жоба жасау, сонымен қатар мәтін теру сияқты бастапқы мәліметтер мен бастапқы білімді берудеміз. Келесі кезекте 5-11 сыныптар арасында алгоритм құру, программалау сияқты күрледі тақырыптарды өту барысында біз оқушылармен жасанды интеллект програмасын пайдалану арқылы жалпы сабақты түсіну барысында оқушыларға үлкен көмегін тигізуде.

Қазіргі оқушы үй тапсырмасын ақылына емес, ақылды жүйеге сүйеніп орындап жүргені алаңдатады. Сондықтан ұстаз баланың өз ойы мен жасанды интеллекттің жазғанын ажыратуға тиіс. Сарапшының айтуынша білім беру кеңістігінде жасанды интеллектке негізделген мыңдаған платформа бар. Осындай кезеңде мұғалім тек сабақ беруші емес, зерттеуші, талдаушы бола білуі қажет.

ГҮЛМИРА ҚОРҒАНБАЕВА, САРАПШЫ

- Математика, физика және химия – техникалық ойлауға негіз болатын базалық пәндер. Дәл осы бағыттарда жасанды интеллект есептеу, талдау және зерттеу жұмыстарында кеңінен қолданылады. Ал гуманитарлық ғылымдар саласында жасанды интеллект әрдайым шығармашылық шешім ұсына алмайды. Себебі креативті ойлау мен шешім қабылдау қабілеті – адамға тән қасиет. Бұл бағытта жасанды интеллект көмекші құрал ретінде ғана қолданылады. Ал шығармашылық пен жауапты шешім қабылдау әрдайым адамның, яғни ұстаз бен оқушының еншісінде қала береді.

Оқу ағарту министрлігі әр өңірде жауапты мамандарды бекітіп, әдістемелік орталықтарда арнайы бөлімдер ашты. Бұл бөлімдердің міндеті педагогтарды оқытып, жасанды интелектінің сауатты қолданудың нұсқаулығын әзірлейді. Сонымен бірге, құзырлы ведомство Цифрландыру министрлігімен бірлесе этикалық стандарттар мен академиялық адалдық ережелерін дайындап жатыр. Сараптамадан өткен соң бұл талаптар ұстаз бен оқушыға ұсынылады.

Асыл Түймебаев, ҚР ОМ Орта білім беру комитетінің басқарма басшысы:

- Педагогтарды оқыту мәселесі жөнінде Қазақстан бойынша министрліктің шаралары аясында тегін онлайн курс ұйымдастырдық. Онда Қазақстан бойынша  340 мың педагог оқудан өтті. Соның 75 пайызы, яғни бұл деген 265 мыңнан астам педагог өз куәліктерін алды. Бұл дегеніміз жасанды интеллектің тиімді және мұғалімдердің де белсенділігін көрсететін көрсеткіш.

Астанадағы келешек мектептерінде жасанды интеллектіні қолданудың пилоттық жобасы іске қосылған. Қазіргі уақытта жоба сынақ кезеңінен өтуде. Өз тиімділігін көрсеткен жағдайда, жасанды интеллект элементтері барлық мектепке кезең-кезеңімен енгізіледі. Бұл технологиялар келер оқу жылдары білім бағдарламасына қосылады деген жоспар бар.

Авторлары: Асылжан Құрманғали, Самат Қазанбаев