Мұнай нарығы қалай өзгеруі мүмкін?

Бұл екі арада нарықта мұнай бағасы құбылып тұр. Бірер күн бұрын ғана қара алтын 8 пайызға қымбаттаған еді. Бұл маусым айынан бергі рекордтық өсім.

Алайда кейінгі саудада Brent маркасының бағасы сәл ғана, яғни 0,67 пайызға төмендеді. Сөйтіп баррелі 65,5 доллардан сатылған. Ал америкалық WTI 0,7 пайыз арзандап, баррелі 61 долларға саудаланды.

Бұған АҚШ-тың ресейлік «Роснефть» пен «Лукойл» компанияларына санкция жариялауы себеп дейді сарапшылар. Мұнай  бағасы енді қалай қалай өзгеруі мүмкін? Халықаралық шолушымыз Зайнұр Байжігіттен білейік. Зайнұр, қайырлы таң! Қазір жаһан жұрты АҚШ пен Қытай басшыларының кездесуіне баса назар аударып отыр. Апта аяғында Оңтүстік Кореяда өтетін бұл келіссөз мұнай нарығына қалай әсер етуі мүмкін? Сарапшылар не дейді?

Мұнай нарығы қалай өзгеруі мүмкін?

Әлем экономикасы алпауыттарының, яғни АҚШ пен Қытайдың сауда бойынша текетіресі осымен тоқтаса, жаһандық нарыққа үлкен серпін береді, - дейді сарапшылар. Дональд Трамп пен Си Цзинпинь келісімді ресми бекітсе, Вашингтон Бейжіңге қарсы 100 пайыз тариф енгізбейді. Демек әлемдік сауда қалпына келеді. Өндіріс пен тасымал жанданады. Бұл бір есептен мұнайға сұранысты  арттырады. Яғни оның бағасы да қымбаттайды деген сөз. Алайда қара алтын құны уақытша ғана тұрақталып, қайта төмендеуі мүмкін, - дейді Халықаралық энергетикалық агенттіктің  атқарушы директоры Фатих Бироль.

Фатих Бироль, Халықаралық энергетикалық агенттіктің атқарушы директоры:

- АҚШ пен Қытай осы аптада сауда келісімін жасаса, мұнай бағасы қатты өзгермейді. Сәл ғана қымбаттайды. Кейін қайта арзандауы мүмкін. Өйткені қазір нарықта ұсыныс көп. Мәселен, АҚШ, Канада, Бразилия, Гайана және Аргентинада ұсыныс сұраныстан әлдеқайда жоғары. Бағаның тұрақсыздығына Қытайдың іштен жанатын қозғалтқышы бар көліктерден біртіндеп бас тартуы және ОПЕК елдерінің өндірісті ұлғайтуының да әсері бар.

Тақауда Құрама Штаттардың Қаржы министрі Скотт Бессетт АҚШ пен Қытай сауда бойынша алдын ала келісімге келгенін жариялады.  Дональд Трамп пен Си Цзиньпин осы бейсенбі күні, яғни 30 қазанда  Оңтүстік Кореяда Азия-Тынық мұхиты экономикалық серіктестігінің саммиті аясында кездесіп, құжатқа қол қояды деген жоспар бар.

Қытай ресейлік мұнайдан бас тарта ма?

Президент Трамп мүмкіндікті қалт жібермей, Қытай төрағасымен басқосуында Украина мәселесін де талқыламақ. Сондай-ақ Бейжіңнен ресейлік мұнайдан бас тартуын және Мәскеуге ықпал етуін сұрамақшы. Ақ үй басшысы мұны Украинадағы қарулы қақтығысты тоқтатудың қосымша тетігі ретінде қарастырып отыр.

Дональд Трамп, АҚШ президенті:

- Біздің кездесуіміз керемет өтеді деп ойлаймын. Талқылайтын тақырыптың бірі бұл - Украина мен Ресей мәселесі. Бұл жайлы міндетті түрде сөз қозғаймыз. Менің ойымша, Си Цзинпинь де соғыстың аяқталғанын қалайды.

«АҚШ Ресейден энергетикалық шикізат сатып алатын елдерге экономикалық қыспақты күшейтпек. Ал Бейжің - ресейлік мұнайдың ірі тұтынушысы саналады. Кей деректерге қарағанда, биыл 9 айда солтүстіктегі көршіміз өндірілген қара алтынның 39 пайызын дәл осы Қытайға жөнелтті. Егер Бейжің ресейлік мұнайдан бас тартса, өзге мұнайлы елдердің тасы өрге домалары анық. Бұл әлемдегі қара алтын бағасының өсуіне әсер етеді», - дейді сарапшылар.

Дмитрий Жданников, Reuters агенттігінің сарапшысы:

- Әлемдегі мұнай нарығының 10 пайызы Ресейге тиесілі. Егер сол нарықтан Мәскеу толықтай ығыстырылса, баға қымбаттайды әрине. Қазір Ресейден қара алтын экспорты азаюы мүмкін. Бірақ толық тоқтамайды. Делдал компаниялар арқылы саудасын жалғастыра береді.

Трамп пен Цзинпиньнің кездесуінен не күтеміз?

Өткен аптада мұнайдың қымбаттауына АҚШ-тың Ресейлік екі ірі мұнай компаниясы - Роснефть пен Лукойлға санкция жариялауы себеп болды. Осыған дейін мұндай шектеу Газпромнефть пен Сургутнефтегазға енгізілген еді. Бірақ бұл санкциялар Ресейдің мұнай экспортын тежей алған жоқ. Алайда Мәскеу оны арзан сатуға мәжбүр болды. Сөйтіп биыл 9 айда Ресей бюджет кірісінің 20 пайызынан айырылды.

Дмитрий Жданников, Reuters сарапшысы:

- Лукойлдың Еуропада активтері бар. Болгария мен Румынияда мұнай өңдеу зауыттары, Бельгияда үлестік қатысы бар кәсіпорындары шоғырланған. Сондай-ақ компания Венгрия мен Словакияға мұнай жеткізеді. Егер алдағы уақытта оңтайлы шешім  таппаса, экспорт тоқтайды. Яғни Кремльдің бюджет кірісі тағы азаяды. Ал Еуропа елдері отын дағдарысына ұшырауы мүмкін.

Кремль АҚШ-тың санкцияларын достыққа жат қадамға теңеді. Президенттің баспасөз хатшысы Дмитрий Песков Ресей әрі қарай өз мүддесін ескере отырып шешім қабылдайтынын жеткізді.

«Сөйтіп президент Трамп Қытай төрағасын дегеніне көндіре ала ма? Бейжің Ресей мұнайынан бас тарта ма, жоқ па? Осы аптада мұнай бағасының, яғни нарықтағы жағдайдың қалай өзгеретіні осы мәселеге байланысты болмақ. Өйткені бұл бір есептен әлемдік экономикаға, соның ішінде мұнай экспорттаушы елдердің табысына да әсер етері сөзсіз», - дейді сарапшылар.