НАТО ның бұрынғы шенеуніктері: АҚШ тың альянстан шығуы екіталай

НАТО-ның бұрынғы шенеуніктері АҚШ президенті Дональд Трамптың Солтүстік Атлантикалық альянстан шығу туралы өткір мәлімдемелеріне қарамастан, мұндай қадамның ықтималдығы төмен деп санайды. Олардың пікірінше, бұл блок АҚШ үшін өте тиімді болып қала береді, өйткені ол жаһандық ықпал мен қауіпсіздікті қамтамасыз етеді.

НАТО бас хатшысының бұрынғы орынбасарлары Алессандро Минуто-Риццо (2001–2007 жж.) және Джейми Ши (2010–2018 жж.) өз пікірлерін білдірді.

Минуто-Риццо НАТО-ның құлдырауы туралы бұған дейін бірнеше рет жарияланғанын еске салды. Оның айтуынша, одақтың негізділігі қырғи қабақ соғыстан бері күмән тудырды.

Оның айтуынша, НАТО-ның Босния және Герцеговина, Косово, Ливия және Ауғанстандағы қауіпсіздік миссияларында тиімділігін дәлелдеген. 

— АҚШ НАТО-дан шықпайды, өйткені бұл ұйым оларға өте тиімді. Еуропалықтар тек АҚШ-тан пайда көреді деген пікір дұрыс емес. Еуропалық одақтастар әрдайым НАТО-ға өз үлесін қосып келеді, — деді ол.

Джейми Шидің пікірінше, АҚШ-тың еуропалық одақтастары «Иран мәселесінің» ушығуына жауапты емес, өйткені Трамп әкімшілігі негізгі шешімдерді НАТО-мен кеңеспей, өз бетінше қабылдаған.

— Иранға дейін НАТО жақсы жағдайда болды. Ол Украинаны қолдады, НАТО-ның «Жемчужина» бағдарламасы аясында Украина үшін америкалық қару сатып алды, 2035 жылға дейін қорғанысқа ЖІӨ-нің 5%-ын жұмсауды жоспарлады, армияларын жаңғыртып, қару-жарақ өндірісін арттырды және көп көлемде америкалық қару сатып алды, — деді ол.

Оның айтуынша, Иранға дейін альянс жоғары деңгейдегі бірлікті көрсеткен: Украинаны қолдап, өндірісті ұлғайтып, соның ішінде NATO Pearl бағдарламасы арқылы америкалық қару сатып алған. НАТО-ға мүше мемлекеттер 2035 жылға қарай жыл сайынғы қорғаныс шығындарын ЖІӨ-нің 5%-ына дейін жеткізуге келіскен.

Сонымен қатар, ол Солтүстік Атлантикалық келісімнің 13-бабына сәйкес, АҚШ бір жыл бұрын ескерту арқылы НАТО-дан шығу құқығына ие екенін атап өтті.

— Сондай-ақ, АҚШ Конституциясына сәйкес, халықаралық келісімдерді Сенат үштен екі дауысымен бекітеді. 2023 жылы АҚШ-тың НАТО-дан шығуы үшін де сенаторлардың дәл осындай көпшілік дауысын талап ететін заң жобасы ұсынылған, бұл президенттің біржақты шешім қабылдауын мүмкін емес етеді, — деді Ши.

Айта кетейік, Дональд Трамп НАТО Бас хатшысы Рюттемен кездесті.