Нипах вирусын жұқтырмау үшін не істеу керек маман кеңесі

АЛМАТЫ, 3 ақпан – Sputnik. Нипах вирусы таралып жатқанын естіп, дүрлігіп жатқандар көп. Бұл қандай вирус, одан қалай сақтану керек? Бұл туралы Sputnik Қазақстанға Денсаулық сақтау министрлігі санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау комитетінің басқарма басшысы Жасұлан Алпысбаев айтып берді.

Нипах – бұл аса қауіпті инфекция. Нипах вирусының ошағы Қазақстанда жоқ.

Нипах вирусының емі табылмаған

Нипах вирусының ошағы – Оңтүстік Шығыс елдері: Малайзия, Үндістан, Бангладеш. Бұған дейін Үндістанда бес жағдай тіркелді. Бұл індет алғаш рет 1998-1999 жылдары Малайзияда тіркеліп, 250 адам жұқтырып, 40%-і өлген.

"Өйткені әлемде бұл вирустың әлі күнге емі, вакцинасы жоқ. Науқасты симптоматикалық еммен ғана емдейді. Індет жаппай таралмағандықтан да вакцина жасалмаған болуы мүмкін", - дейді Жасұлан Алпысбаев.

Қауіпті індет қалай жұғады

Нипах ауа арқылы таралмайды, көбіне дене арқылы байланысқа түскенде жұғады. Негізгі резервуары – жарқанат. Адамның денесіне жарқанаттың зәрі, сілекейі арқылы жұғады.

"Жарқанаттың сілекейі, сұйықтығы жеміс-жидекке тиіп, оны дұрыс жумай пайдаланғанда жұғуы мүмкін. Өте сирек кездесетін фактор - нипахпен ауырған адам басқа адаммен қол алысып, құшақтасып немесе ауырған адамның ыдыс-аяғын пайдаланғанда жұғуы мүмкін. Жаппай таралып кететіндей ауа арқылы берілетін инфекция емес. Бастысы жеке гигиенаны сақтау керек", - дейді маман.

Саяхатшылар сақ болсын

Ауа арқылы бірден таралып кететін вирус болмаса да нипахтан қауіптену керек.

"Нипах бір жұқса, емдеу өте қиын. Біздің азаматтар Оңтүстік Шығыс мемлекеттерге саяхаттап барса, аса мұқият болу керек. Адамдар жарқанаттар мекен ететін үңгірлерді қызық көріп, тамашалап барып жатады. Мүмкін болса ондай саяхаттан түбегейлі бас тарту керек. Үңгірлерге, жабайы аңдарды тамашалауға барудың керегі жоқ. Тропикалық жеміс-жидектерді тұтынғанда да өте сақ болу керек. Нипах содан да жұғуы мүмкін", - дейді басқарма басшысы.

Мемлекеттік шекарада бақылау күшейтілді

Шетелде саяхаттап жүргенде көше тағамын жеуден аулақ болу керек. Өйткені ол тағамдарда нипах вирусын тасымалдаушы жануарлардың сілекейі немесе сұйықтығы болуы мүмкін, дейді маман. Мүмкіндігінше қайнатылған, не болмаса құтыдағы суды ішу керек.

"Қазақстандағы мемлекеттік шекарадан өткізу пункттерінде, темір жол, теңіз порты, әуежайларда бақылау күшейтілді. Барлық өткізу пунктінде термометрлік бақылау құрылғылары орнатылған. Адамның ыстығы көтерілгенде бірден дабыл жүйесі қосылады. Ол адам оқшаулау бөлмесіне өткізіледі", - дейді Жасұлан Алпысбаев.

Нипахтың белгілері қандай

Нипах вирусын жұқтырған адамның дене қызуы көтеріліп, әлсіреп, басы ауырады. 3-4 күнде ұмытшақтық пайда болып, тіпті сандырақтай бастайды. Салдары адамның ми жүйесінің зақымдануына әкеп соғады. Кей жағдайларда өкпесі қабынады. Мұндай жолаушы анықталса, бірден оқшауланып, қатаң медициналық бақылауға алынады.

"Өткен аптада Алматы қаласының әуежайында Нипах вирусына қарсы оқу-жаттығу өткізілді. Негізі мұндай шара жылда өтеді. Мақсат - шетелден қауіпті вирус кіргізбеу", - дейді маман.

Бір жылда дене қызуы көтерілген 25 мың жолаушы тіркелді

Аса қауіпті инфекция Қазақстанда тіркелген жоқ. Бірақ Африка, Тайван, Оңтүстік Шығыс Азия, Вьетнам елдерінен қауіпті вирус көп келеді.

"Әсіресе масасы көп елдерден вирус көп келеді. Маса, кенеден жұғатын ауру көп. Саяхаттап барып ауырып келетіндер бар. Өткен жылы 25 мыңнан астам жолаушының дене қызуы көтеріліп келген. Бірақ қауіпті вирус анықталған жоқ", - дейді Алпысбаев.

Қазақстан қауіпті індетке дайын ба

Десе де, арқаны кеңге салмай, сақтану керек. Санитарлық-эпидемиологиялық мамандар жаппай ақпараттандыру жұмысын жүргізіп жатыр. Әсіресе шетелге шығатындарға ерекше ескерту жасалып отыр.

"Нипах вирусы келіп қалған жағдайда денсаулық сақтау жүйесі сақадай сай, дезинфекциялау жабдықтары, дәрі-дәрмек қоры бар. Былтыр Африка елдерінде маймыл шешегі көп тарады. Оны біраз адам Еуропа елдеріне тасылмалдады. Біздің барлық сала оны шекарадан кіргізбеу бойынша өте күрделі қызмет атқарды. Нәтижесінде қауіпті індеттен аман қалдық", - дейді Жасұлан Алпысбаев.