Орталық Азия минералдық шикізат ресурсы бойынша келешегі мол өңірге айналды геологиялық форум

Министрдің айтуынша, бүгінде геология тек салалық мәселе шеңберінен шығып, экономикалық және технологиялық дамудың маңызды құрамдас бөлігіне айналған. Осы тұрғыда Орталық Азия минералдық-шикізат ресурстары тұрғысынан болашағы зор өңірлердің бірі ретінде айқын қалыптасып келеді.

— Бүгін біз жер қойнауын игерудің дәстүрлі моделі түбегейлі қайта қарауды қажет ететін кезеңде тұрмыз. Сұраныс құрылымы өзгеріп жатыр, перспективалы ресурстар күннен-күнге тереңде орналасуда, ал тұрақтылық пен экологиялық жауапкершілікке қойылатын талаптар артып келеді. Осындай жағдайда геология тек шикізат көзі ғана емес, технологиялық және инвестициялық дамудың маңызды құралына айналып отыр, — деп атап өтті сала министрі.

Осы тұрғыда Қазақстан өзінің минералдық-шикізат базасын анағұрлым кеңірек, тұтас өңірлік экожүйенің бір бөлігі ретінде қарастырып отыр.

Бүгінде елде шамамен 10 мың кен орны есепке алынған, олардың ішінде 1 мыңнан астам қатты пайдалы қазбалар кен орны, 359 көмірсутек кен орны, 3700-ден астам кең таралған пайдалы қазбалар нысаны және шамамен 4 900 жер асты су көздері бар.

— Әлеуеті жоғары болғанына қарамастан, басты міндет — қолда бар ресурстарды ұтымды әрі тиімді пайдалану болып қала береді. Осы мақсатта Қазақстанда саладағы алғашқы ауқымды реформа 2018 жылы Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы кодекс қабылдануынан басталды. Бұл ашық әрі икемді жер қойнауын пайдалану жүйесін қалыптастыруға мүмкіндік берді. Реформа басталғалы бері геологиялық барлау жұмыстарына Қазақстан мен шетелдік инвесторлар тарапынан шамамен 1 млрд доллар көлемінде жеке инвестиция тартылды, — деді Е. Нағаспаев.

Бүгінде салада қатты пайдалы қазбалар бойынша шамамен 3 мың лицензия берілген және барлау мен өндіруді қамтитын 250-ден астам келісімшарт күшіне енген. Бұл нәтижелер инвесторлардың қызығушылығы артып келе жатқанын көрсетеді, сонымен қатар жаңа міндеттерді де алға тартады.

— Перспективалы ресурстар көбіне терең қабаттарда және геологиялық тұрғыдан күрделі аймақтарда шоғырланған, бұл заманауи технологиялар мен инновациялық тәсілдерді енгізуді талап етеді. Сондықтан бүгінгі таңда басты назар сандық өсімге емес, геологиялық зерттеудің сапасын арттыруға ауысып отыр, — деді Өнеркәсіп және құрылыс министрі.

Айта кетейік, Қазақстанның тұтас аумағы геологиялық барлау жұмыстарын жүргізуге ашық. Елде 2,3 мың тонна алтын, 4,3 млрд тонна мұнай, 3,8 трлн текше метр газ, 33,5 млрд тонна көмір және 26,7 млрд тонна темір қоры бар.