Отандық ғалым сенсорлы ұлтарақ ойлап тапты

Ғылым саласындағы ынтымақтастықтың арқасында қазақстандық ғалымдар Жапонияда білім-біліктілігін арттыруға мүмкіндік алды.

Күншығыс елінде жинаған тәжірибесінің арқасында олардың ғылымға деген құштарлығы арта түсті. Мәселен, Жапонияда білім алған ғалымдарымыздың бірі бүгінде ерекше ортопедиялық ұлтарақ ойлап тапты. Ол адамның жүріс-тұрысын зерттеп, ағзаның жай-күйіне диагностика жүргізеді. Қазіргі таңда бұл технологияны футболшылар кеңінен қолданып жүр. 

Гүлнұр Калимулдина Жапонияда білім алған ғалым. PhD докторант. Ол инженерлік бағыттағы үздік жоғары оқу орындарының бірі Токио технология институтында оқыған. Сенсорлық технологиялардың сырына көңілі ауып, саланы терең зерттейді. Алғашында қозғалыс кезінде электр энергиясын өндіретін материал жасап, оны дамытқан. Соның негізінде Mirai Tech стартапы пайда болды.

Гүлнұр Калимулдина, Mirai Tech стартапының негізін қалаушы:

- Жапонияда ғылымға деген құштарлығым ашылды. Ғылымды қалай дұрыс жолмен жасау керегін, сонымен қатар оны өте тиянақты зерттеу қажет екенін үйрендім. Жапониядағы ғылымның басты айырмашылығы — олар ең алдымен фундаменталды зерттеулер жүргізіп, содан кейін ғана оны қолданбалы технологияға айналдырады. Соның арқасында Қазақстанда алғашқы сенсорлық технологияны өзіміз жасап, отандық ғылыми өнім ретінде ұсындық.

Ұлтараққа ақылды деген ұғымды таңу оғаш естілсе де, расы сол. Ондағы сенсор табанға түсетін күшті, қозғалыс динамикасын, тепе-теңдікті және қадам жиілігін анықтайды. Яғни небәрі 2 минутта ұлтарақ 20 000-нан астам дерек жинап 17 түрлі диагноз қоя алады. Деректер жасанды интеллект көмегімен өңделіп, кесте мен статистикалық көрсеткіш түрінде ұсынылады. Қазір бұл нано технологияны кей реаблитациялық орталықтар диагноз қоюға қолданып жүр.

Гүлнұр Калимулдина, Mirai Tech стартапының негізін қалаушы:

- Наноұлтарақты аяқ киімге киесіз. Екі минут жүргеннен кейін біз толық талдау жасап береміз: майтабандық бар ма, асимметрия анықтала ма, салмақ қай аяққа көбірек түсіп жатқанын көрсетеміз. Жүріске қатысты барлық мәліметтер математикалық түрде бірден есептеледі.

Инновациялық ұлтарақтың басты артықшылығы — оның иілгіштігінде, дейді маман. Көбіне қазіргі ұлтарақтар қатты болғандықтан, қозғалыс кезінде сенсорлардың зақымдану қаупі жоғары. Ал бұл ұлтарақ оңай майысып, аяқтың табиғи қимылына кедергі келтірмейді. 

Нұрасыл Нұрмағанбет, Mirai Tech стартапының электроника инженері: 

- Қазіргі ұлтарақтардың көбінде мыңдаған сенсор болады. Бірақ егер бір сенсор істен шықса, барлық жүйе қате ақпарат беруі мүмкін және ақаудың нақты орнын анықтау қиын. Ал біздің технологияда мұндай мәселе туындамайды. 

Университет қабырғасында жасалған стартап бүгінде халықаралық деңгейде қызығушылық тудырып отыр. Бұл технология жарақаттан кейінгі оңалту кезінде, әсіресе спортшылар үшін тиімді. Енді Гүлнұр Калимулдина бастаған топ Еуропаның футбол клубтарымен бірлесе сынама жобаны жүзеге асырмақ.

Асылжан Құрманғали, Мерей Талап