Қазақстан ғылымға бөлінген миллиардтардан не алды депутат жауап талап етті

Ғылым және жоғары білім министрлігінен ғылыми зерттеулерге жұмсалған бюджет қаржысының нақты экономикалық қайтарымы қандай екенін ашу сұралды. Мұндай депутаттық сауалды Құрылтай депутаты Тілектес Адамбеков министр Саясат Нұрбекке жолдады, - деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі.

Депутаттың сөзінше, соңғы 6 жылда республикалық бюджеттен ғылымды қаржыландыру алты есеге артқан. Оның айтуынша, 2023 жылдан бастап ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарға жұмсалатын ішкі шығыстар екі еседен астам өсіп, 121,5 миллиардтан 2026 жылға қарай 260 миллиард теңгеге дейін жеткен.

Бұл ретте Адамбековтің сөзіне қарағанда, зерттеу жұмыстарының шамамен 80 пайызы мемлекеттік бюджет есебінен қаржыландырылады.

"Бюджет тапшылығы жағдайында қаржыландыру көлемі мен іске асырылған жобалардың саны ғана емес, мемлекет салған инвестициялардың нақты қайтарымын бағалау маңызды", - деді депутат.

Адамбеков Қазақстандағы ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарды қаржыландырудан келетін экономикалық тиімділік туралы ақпараттың қолжетімсіз екеніне назар аударды.

Осыған байланысты ол Ғылым және жоғары білім министрлігінен ғылыми зерттеулерге бағытталған бюджет қаражатының әрбір теңгесі қандай экономикалық тиімділік беретінін хабарлауды сұрады. Атап айтқанда, депутатты жасалған қосылған құн, салық түсімдері және экспорттық түсім мөлшері қызықтырады.

Сонымен қатар, министрліктен нәтижелері өндіріске енгізілген немесе коммерцияландырылған, сондай-ақ жеке инвестицияларды тартуға мүмкіндік берген ғылыми жобалардың үлесін ашуды сұрады.

Депутат көтерген тағы бір мәселе жекелеген ғылыми бағыттардың тиімділігіне қатысты болды.

Адамбеков мемлекет ғылым мен технологияның әртүрлі бағыттарына салыстырмалы талдау жүргізе ме және олардың қайсысы ең жоғары экономикалық қайтарымды қамтамасыз ететінін хабарлауды сұрады.

Сонымен қатар, депутат практикалық нәтиже көрсетпейтін бағыттар болса, оларды атап өтуді және тиімділігі төмен болу себептерін түсіндіруді сұрады.

Депутаттық сауалда келтірілген мәліметтерге сәйкес, 2025 жылы Қазақстанда 241 инновациялық жоба іске асырылып, 1 200-ден астам зерттеу аяқталған. Сондай-ақ ғылыми әзірлемелерді коммерцияландыру бағдарламалары кеңейтілді.

Тағы оқыңыз: Ғылым, білім және инновация: Тоқаев Қазақстанның негізгі басымдықтарын айқындады

Бізді Google-дың негізгі дереккөздер тізіміне қосыңыз