Қазақстанда шетелдіктерге суррогат ана болуға тыйым салынуы мүмкін

Қазақстанда шетелдіктерге суррогат ана болуға тыйым салу мәселесі көтерілді. Бұл туралы Мәжіліс депутаты Гүлдара Нұрымова айтып, елдегі суррогат аналық институтын қатаң бақылауға алу қажеттігін мәлімдеді, деп жазады nege.kz. 

Депутаттың сөзінше, қолданыстағы заңнамада елеулі олқылықтар бар. Соның салдарынан әйелдер мен балаларды коммерциялық мақсатта пайдалану қаупі артып, заңсыз донорлық тетіктердің пайда болуына жол ашылып отыр. Сонымен қатар талаптардың салыстырмалы түрде жеңіл болуы Қазақстанды репродуктивті туризм үшін тартымды елге айналдырған.

Гүлдара Нұрымованың айтуынша, халықаралық суррогат аналық жағдайында балалардың құқықтық мәртебесі, азаматтығы және ата-анасын анықтау мәселелері жиі туындайды. Осы себепті кейбір шетел азаматтары репродуктивтік қызмет алу үшін Қазақстанға арнайы келіп жүр. Ол әсіресе шетелдік агенттіктердің қазақстандық ЭКО клиникаларымен белсенді жұмыс істеуін сынға алып, бұл балалардың тауарға айналуына және адам саудасының жаңа түрінің қалыптасуына әкелуі мүмкін екенін ескертті. Депутат бұл саладағы қаржы айналымының өте жоғары екенін де атап өтті.

Осыған байланысты Нұрымова суррогат аналармен жұмыс істейтін клиникаларды міндетті түрде лицензиялауды, нотариалдық келісімдерді цифрлық есепке алуды және мұндай қызметті тек Қазақстан азаматтарына ғана көрсету мүмкіндігін қарастыруды ұсынды. Оның айтуынша, бұл әйелдердің денсаулығын қорғауға және заңсыз әрекеттердің алдын алуға мүмкіндік береді.

Соңғы уақытта әлеуметтік желілер мен түрлі қосымшаларда суррогат ана іздеуге немесе осындай қызмет ұсынуға арналған жарнамалар көбейген. Бұл платформаларда тіркелгендердің басым бөлігі 18 бен 27 жас аралығындағы қыз-келіншектер. Олар өз қызметінің бағасы мен шарттарын ашық жариялап, бала көтеріп беру үшін шамамен 10 миллион теңге көлемінде ақы сұрайтынын көрсетіп отыр.

Жастардың мұндай қадамға бару себептерін депутат Екатерина Смолякова экономикалық жағдаймен байланыстырады. Оның айтуынша, қаржылық қиындықтар мен осындай қызмет ұсынатын қосымшалардың көбеюі жастарды тәуекелге итермелейді. Депутат бақылаусыз қалған, ұлттық құндылықтарға кері әсер ететін платформаларды реттеу және тазарту бағытында жұмыс жүргізілетінін айтты.

Ресми деректерге сәйкес, Қазақстанда жыл сайын 17 мыңнан астам экстракорпоральді ұрықтандыру бағдарламасы жүзеге асырылады. Соның шамамен 1 пайызы ғана суррогат аналыққа қатысты. Репродуктивті медицина қауымдастығының мәліметінше, жылына 300-ге жуық суррогат аналық процедурасы жасалады, алайда олардың тек үштен бірі ғана сәтті аяқталып, бала дүниеге келеді.

Қауымдастық төрағасы Вячеслав Локшиннің айтуынша, суррогат аналықтың арқасында жыл сайын шамамен 60–70 бала өмірге келеді. Бұл қызмет көбіне қазақстандық отбасыларға көрсетілгенімен, тапсырыс берушілер арасында шетел азаматтары да бар. Оның сөзінше, Қазақстанда суррогат аналық қызметінің құны АҚШ пен Еуропа елдерімен салыстырғанда әлдеқайда төмен, ал бұл фактор да шетелдіктердің қызығушылығын арттырып отыр.

Бүгін, 17:59