Қазақстандағы білім беру жүйесі: партиялар қандай ұсыныс айтты?

Тиісті бастамалар телевизиялық дебат барысында және сайлаушылармен өткен кездесуде көтерілді.

Сайлауалды науқан аясындағы партиялардың қызметі

«Әділет» партиясының өкілдері мен Құрылтай депутаттығына үміткерлері Қызылорда облысы жұртшылығымен кездесу өткізді. Басқосуға энергетика, ауыл шаруашылығы, кәсіпкерлік, білім беру, өнер және мәдениет салаларының өкілдері қатысты.

ЖСДП өкілдері Ақмола және Қарағанды облыстарында сайлаушылармен кездесті. Көкшетауда №19 орта мектептің педагогикалық ұжымымен өткен кездесуде білім беру жүйесін дамыту, мұғалімдердің еңбек жағдайы, мектептерді кадрмен қамтамасыз ету, білім саласы қызметкерлерін әлеуметтік қолдау және білім беру инфрақұрылымын жетілдіру мәселесі талқыланды.

«Байтақ» партиясының өкілдері Жамбыл, Ақтөбе және Маңғыстау облысында, сондай-ақ Алматы қаласында бірқатар іс-шара өткізді. Тұрғындармен, жастармен және еңбек ұжымдарымен кездесуде экология, қалдықтарды басқару, ауа сапасы, табиғи ресурстарды пайдалану, коммуналдық инфрақұрылымды дамыту, елді мекендерді абаттандыру және қаланың жай-күйі сөз болды. Кездесулердің бірінде сайлауалды науқанды өткізу, халықаралық байқау және сайлау процесін ұйымдастыру мәселесі де талқыланды.

Қазақстанның Халық партиясының өкілдері Атырау облысындағы Karabatan Utility Solutions LLC, Ұлытау облысындағы «Марал Нұр» ЖШС, Түркістандағы Southern Light Transit институтының еңбек ұжымдарымен, сондай-ақ «Жансая» әлеуметтік орталығының қызметкерлерімен кездесті. Кездесу барысында әлеуметтік-экономикалық даму, жұмыспен қамту, халықты әлеуметтік қолдау, білім беру, денсаулық сақтау, әлеуметтік сала, тұрғын үй саясаты, еңбек жағдайы және өңірлік даму мәселесі көтерілді.

Павлодарда кәсіподақ белсенділерімен өткен кездесуде Құрылтай депутаттығына үміткер Евгений Миронов ЖСДП-ның кәсіподақтардың еңбек құқықтарын қорғаудағы рөліне қатысты бастамасына сын айтты. Оның пікірінше, еңбек дауы келіссөздер, сот талқылауы және еңбек төрелігі арқылы шешілуі тиіс.

«Ауыл» партиясының өкілдері «Есіл су» филиалының ұжымымен кездесіп, сумен жабдықтау, инженерлік инфрақұрылымды жаңғырту, су ресурстарын пайдалану және коммуналдық саланы дамыту мәселесін талқылады.

«Ақ жол» демократиялық партиясының өкілдері Жезқазған қаласында, сондай-ақ Ұлытау, Маңғыстау, Түркістан және Қарағанды облысында сайлаушылармен кездесті. Сонымен қатар Еңбекшіқазақ көпсалалы аудандық ауруханасының медицина қызметкерлерімен жеке кездесу өтті.

Партия өкілі Бек-Мұхамед Жаукебаев Respublica партиясының бағдарламасы мен кандидаттар тізіміне қатысты сын пікір білдіріп, оның салық саясаты мен шағын және орта бизнесті қолдау жөніндегі ұстанымы жеткілікті деңгейде нақтыланбағанын айтты. Бұған дейін «Ақ жол» партиясы да Салық кодексінің кәсіпкерлікке қолайсыз деп санайтын жекелеген нормаларына қатысты өз сынын білдірген болатын.

Respublica партиясының өкілдері Жамбыл облысындағы «Запчасть» АҚ, Тараз металлургия зауыты және «Алель Агро» ЖШС қызметкерлерімен кездесті. Кездесуде міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру, зейнетақымен қамсыздандыру, өнеркәсіпті дамыту, отандық өндірушілерді қолдау, электр энергиясының тарифтері, теміржол логистикасы, өнім өткізу, экспорт, импортты алмастыру және салық саясаты мәселесі қаралды.

Сонымен қатар Таразда партия өкілдерінің қатысуымен форум өтіп, онда өңірлік даму, әлеуметтік инфрақұрылым, туризм, инклюзия және Шақпақ-Баба асуында тоннель салу мәселелері талқыланды.

Теледебат: білім, еңбек және даму мәселелері бойынша партиялардың ұсынысы

«Әділет» партиясының өкілі Рауан Кенжеханұлы OpenAI компаниясымен бірлескен бастама аясында Қазақстандағы 160 мың мұғалімнің ChatGPT Edu білім беру сервисіне тегін қол жеткізгенін мәлімдеді. Оның айтуынша, сервис оқу жоспарын, есептер мен басқа да жұмыс материалдарын әзірлеуге, сондай-ақ білім беру саласын басқарудағы талдау жұмыстарына пайдаланылуы мүмкін.

Сондай-ақ дебат барысында ол ғылым мен экономиканың өзара байланысына тоқталып, жоғары оқу орындарында технологиялар трансфертінің тетіктерін дамытудың маңызын атап өтті. Оның айтуынша, бұл бастама ғылым мен экономиканың ықпалдастығын күшейтуге бағытталған.

ЖСДП өкілі Мақсұт Насибулов Қазақстанда жоғары білімнің қолжетімділігі мәселесіне тоқталды. Оның айтуынша, мұндай модель бірқатар дамыған елдерде қолданылады. Дебат барысында модератор ұсынған бастамада оны іске асырудың мерзімі, құны және нақты тетіктері көрсетілмегеніне назар аударды. Сондай-ақ Мақсұт Насибулов жоғары білімнің қолжетімділігіне қатысты партияның ұстанымын таныстырды.

Бұдан бөлек, ол мектептегі білім сапасы мәселесін көтеріп, білімді бағалау тәсілдерін жетілдірудің және жоғары сынып оқушылары үшін бейіндік оқыту мүмкіндіктерін кеңейтудің маңызын атап өтті.

«Байтақ» Қазақстан жасылдар партиясының өкілі Аслан Байзаханов әлеуметтік желілер арқылы түскен көрермен сауалына жауап бере отырып, экологиялық үдерістерді зерттеуде, қоршаған ортаның жай-күйін бағалауда және экологиялық деректерді талдауда математикалық талдау мен есептеулердің қолданылуы туралы айтты.

«Ауыл» партиясының өкілі Шахмардан Байманов ауылды жерлерге жас мамандарды тартуға қатысты ұсынысын жариялады. Оның айтуынша, бастама ауылдық грантпен білім алған түлектерді өздерін оқуға жіберген елді мекендерге жұмысқа орналастыруды көздейді. Сонымен қатар ол қолданыстағы бағдарламалар аясында жас мамандарға көтерме жәрдемақы мен жеңілдетілген тұрғын үй несиелері берілетінін атап өтті.

«Ақ жол» партиясының өкілі Дулат Тәстекей Құрылтай жұмысы мен білім беру саласына қатысты ұсыныстарын таныстырды. Ол сөзінде бюджет қаражатының жұмсалуына парламенттік бақылауды күшейту, педагогтердің еңбекақысын арттыру және ғылыми-инновациялық жобаларды қолдау мәселелеріне тоқталып, бұл бағыттың білім мен ғылымды дамытудағы маңызын атап өтті.

Respublica партиясының өкілі Мейрамгүл Мәдәлі жасанды интеллектінің дамуына байланысты Мамандықтар атласын тұрақты түрде жаңартып отырудың маңызын айтты. Оның сөзінше, бұл өзгерістер 562 мамандыққа әсер етуі мүмкін, ал олардың бір бөлігі уақыт өте келе сұраныстан шығуы ықтимал.

Ұсынылған бастамалардың қатарында экономика қажеттіліктерін, жұмыс берушілердің сұранысын және түлектерді жұмыспен қамту мүмкіндіктерін ескере отырып, жасанды интеллектке қатысты жаңа бағыттарды енгізу мәселесі де көтерілді.

Сондай-ақ дебат барысында партия өкілдері өңірлердегі білім беру жүйесін дамыту, ауыл мұғалімдерін қолдау, мектеп пен балабақша құрылысына инвестиция тарту, IT бағытын, жасанды интеллектіні және ғылымның өндіріспен байланысын дамыту жөніндегі ұсыныстарын айтты.