Қазақстандағы жаңа Конституция жобасы: халықаралық ақпарат кеңістігіндегі пікірлер

Қазақстанда ұсынылған жаңа Конституция жобасы шетелдік бұқаралық ақпарат құралдарының назарын бірден аударды. Әзербайжан, Орталық Азия елдері мен Батыс медиасы бұл реформаны мемлекеттік басқару жүйесін түбегейлі жаңартуға бағытталған тарихи қадам деп бағалап отыр. Сарапшылар мен журналистердің пікірінше, Қазақстан бұл жолы жекелеген түзетулермен шектелмей, толыққанды жаңа қоғамдық келісімге бет алған, деп хабарлайды Arasha.kz.

Report: "Бұл – болашаққа бағдарланған жаңа құндылықтар жүйесі"

Әзербайжанның Report агенттігі Қазақстанда ұсынылған Конституция жобасын құндылықтық тұрғыдан толық жаңарған құжат деп сипаттайды. Басылым Конституция преамбуласының түгелдей қайта жазылғанына ерекше назар аударады.

Журналистер Конституциялық сот төрағасының орынбасары Бақыт Нұрмұхановтың сөзін келтіре отырып, жаңа Негізгі заңда жалпыұлттық құндылықтар, адам капиталы, білім, ғылым және инновация мемлекеттің стратегиялық басымдығы ретінде бекітілгенін атап өтеді. Report мұны Қазақстанның ұзақмерзімді даму бағытын айқындайтын маңызды қадам деп бағалайды.

Oxu.az: "80 пайыздан астам өзгеріс – жаңа Конституцияның дәлелі"

Oxu.az порталы Қазақстандағы реформаны құқықтық тұрғыдан мәжбүрлі әрі логикалық шешім деп есептейді. Басылымның жазуынша, комиссия мүшелері қолданыстағы Конституцияның 80 пайыздан астамына өзгеріс қажет екенін анықтаған соң, жаңа Негізгі заң қабылдау жөнінде ортақ тоқтамға келген.

Oxu.az мына жаңалықтарға ерекше тоқталады:

екіпалаталы парламенттің орнына бірпалаталы Құрылтай құру; вице-президент институтын енгізу; президент өкілеттіктерін нақтылау; референдум арқылы шешім қабылдау тетігінің күшеюі.

Басылым бұл реформаларды билік архитектурасын қайта құру деп сипаттайды.

Cronos.Asia: "Бұл – мемлекеттің толық жаңғыруы"

Орталық Азияға арналған Cronos.Asia аналитикалық платформасы реформаға терең саяси баға береді. Басылым сарапшысы, MIND MNU зерттеу орталығының ғылыми қызметкері Әмірлан Нұрғазиннің пікірін келтіреді.

Сарапшының айтуынша, жаңа Конституция билік пен қоғам арасындағы қатынасты қайта форматтайды. Азаматтық бастамалар мен волонтерлік қозғалыстар мемлекеттік басқарудың бір бөлігіне айналады. Сондай-ақ "Қазақстанның Халық Кеңесі" қоғамның заң шығару процесіне қатысуын арттырады.

Cronos.Asia бұл өзгерістерді "мемлекеттік матрицаның түбегейлі жаңаруы" деп атайды.

EU Today: "Қазақстан адам құқығын Конституцияның өзегіне айналдырды"

Еуропалық EU Today басылымы Қазақстандағы реформаны демократиялық жаңғырудың үлгісі ретінде көрсетеді. Басылым Еуропа Кеңесі Парламенттік Ассамблеясында қабылданған декларацияға сілтеме жасап, Қазақстанның адам құқықтары мен бостандықтарын Конституцияның негізгі мәні ретінде бекіткенін, өлім жазасына толық тыйым салғанын, билік тармақтары арасындағы тепе-теңдікті күшейткенін жоғары бағалайды. EU Today пікірінше, бұл қадамдар Қазақстанды аймақтағы демократиялық реформалардың көшбасшысы ретінде танытады.