“Қазақстандық теннистің прайм дәуірі“: Омарханов сынған ракеткалар, Рыбакина және Еуропадағы өмір туралы айтты

Қазақстандық теннисші Әмір Омарханов осыдан бірнеше жыл бұрын еліміздің осы спорт түріндегі басты үміттерінің біріне айналды.

Tengri Sport спортшымен жасөспірімдер деңгейінен ересектер арасындағы әлемдік турға өту қалай жүріп жатқаны, Александр Бубликтен не үйренгені және Елена Рыбакинамен жұптасып өнер көрсету туралы ойы жайлы әңгімелесті.

18 жастағы Қарағанды тумасы 2024 жылдың басында жасөспірімдер арасындағы Үлкен дулыға турнирінің 1/4 финалына шыққан алғашқы қазақстандық атанды. 2025 жылы Әмір 18 жасқа дейінгілер арасында әлемнің төртінші ракеткасы болды және Қазақстанның негізгі құрамасына Дэвис Кубогы матчтеріне шақырту алды.

2026 жылы ол ATP деңгейіндегі алғашқы толыққанды маусымын өткізіп жатыр. Қазір Әмір әлемдік рейтингте 619-орында және Тунистегі М15 сериялы турнирінде жеңімпаз атанып үлгерді.

Ересектер деңгейіндегі алғашқы маусым қалай өтіп жатыр?

Ересектер деңгейіне бейімделу оңай емес - наурыздан шілдеге дейін Әмір жарақатына байланысты ойнамады, ал оралғаннан кейін Шымкент пен Астанадағы өз елімізде өткен турнирлердің алғашқы айналымында өкінішті жеңіліске ұшырады.

- Меніңше, қарқыным жаман емес. Қазір рейтингте нешінші орында тұрғаныма қатты мән бермеймін. Рейтинг - бұл сенің қазіргі деңгейіңнің көрінісі ғана екенін түсінемін.

Қазір жарақатыма байланысты сәл төмендеп кеткен деңгейімді қайта көтеріп жатырмын. Шағын жарақатыма байланысты ойнай алмадым. Бұл қалыпты жағдай деп есептеймін.

Әр ойыншыда, тіпті қазіргі Алькарастың өзінде де дулыға турнирлерін өткізіп алатын кездер болады. Кейбір турнирлерді өткізіп алғаным болашақта денсаулығымның жақсы болуына септігін тигізеді деп ойлаймын. Біз асықпауды жөн көрдік, жылдың қалған бөлігі қалай өтетінін көреміз. Бірақ мен барымды салып жатырмын, ал рейтингтегі нәтижеге келер болсақ... Мен бұған қатты назар аудармауға тырысамын, өйткені барынша жоғары тұру үшін қолымнан келгеннің бәрін жасап жатқанымды білемін, қалғаны сәттілікке байланысты.

Әмір Омарханов. Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

- Қазақстандағы соңғы екі турнирде отандастарыңыздан жеңілдіңіз. Басқа біреуден жеңілгенге қарағанда, бұл ауыр тие ме, әлде жеңілірек пе?

- Оның ешқандай айырмашылығы жоқ деп ойлаймын. Әрине, жеңілгенім үшін ешкімге агрессия танытпаймын немесе жамандық тілемеймін. Яғни, олар мен үшін еліміздің намысын қорғап жүрген адамдар болып қала береді.

Сонымен қатар, кіммен ойнасам да, менде жеңіске деген құлшыныс болады. Қарсыласым жақын досым ба, әлде басқа елдің өкілі ме - бұл менің жеңіске деген ниетіме әсер етпейді. Басқалардың жетістікке жеткеніне қуаныштымын, бірақ тікелей менімен кездескенде олардың басым түскенін қаламаймын.

- Денистен де, Бейбіттен де дереу реванш алғыңыз келе ме? (сөз қазақстандық теннисшілер Денис Евсеев пен Бейбіт Жұқаев туралы - ред. ескертпесі)

- Әрине, әрине. Мен мұнда Дамирге де (Жалғасбай - ред. ескертпесі) есе жібердім. Менде есе қайтаруға деген спорттық құлшыныс, жеңіске деген талпыныс сөнген емес. Жеңілу - бұл да спорттың бір бөлігі, бүгін сенің нашар ойнағаныңды, жеңілгеніңді мойындау керек. Матчтен кейін де, бір аптадан кейін де мен ойнауға және соңына дейін күресуге дайынмын.

Екі жылдан кейін Олимпиадада Рыбакинамен микст ойнау мүмкін бе?

Әмір жақын жылдардағы мақсаттарының бірі ретінде Қазақстан құрамасы сапында Олимпиада ойындарына қатысуды атады. Былтыр ол Елена Рыбакинамен микст (аралас жұп) ойнағысы келетінін мәлімдеген болатын, қазір де бұл мақсат өзекті болып қала береді.

Тарихи сәт! Рыбакина Олимпиада чемпионын жеңіп, әлемнің бірінші ракеткасы атанды

- Сіз Елена Рыбакинамен микст ойнағыңыз келетінін айттыңыз, ал ол бірнеше ай бұрын бұған: "Иә, негізі қарсы емеспін", - деп жауап берді. Олимпиада ойындарына дейін мұндай жұптың болашағын қалай бағалайсыз?

- Еленаның деңгейі әлемдік топ-деңгей екенін түсінемін, сондықтан мұндай мүмкіндіктің жүзеге асуы қазір менің қолымда. Әрине, егер мен тиісті деңгейге жетіп, онымен бірге кортта тұруға лайықты болсам, үлкен ықыласпен ойнаймын және мұндай ірі жарыстарда ел намысын қорғаймын. Бұл мен үшін үлкен бақыт болар еді, - дейді Әмір.

- Ал қалай ойлайсыз, 2028 жылы Америкада өтетін келесі жазғы Олимпиадада мұндай нұсқа болуы мүмкін бе?

- Әбден мүмкін. Мен мұны жоққа шығармаймын. Яғни, бұл тым ерте деп ойламаймын. Ол жаққа баруға мүмкіндігім бар деп есептеймін, сондықтан 2028 жылғы Олимпиадада Елена Рыбакинамен микст ойнауды мақсат етіп қоямын.

Бубликтің мастер-классы және қазақстандық теннистің шарықтау кезеңі туралы

- Биылғы маусымдағы қазақстандық теннисшілердің прогресі туралы не ойлайсыз? Әйелдер құрамасы Билли Джин Кинг Кубогының финалдық кезеңіне шықты. Александр Бублик алғаш рет үздік 10-дыққа кірді. Қазақстан теннисінің нағыз шарықтау кезеңі. Болашақта осы жетістіктерді қайталай аласыз ба немесе кем дегенде соған жақындай аласыз ба?

- Иә, қазіргі деңгейімізге шексіз қуаныштымын. Бұл үлкен қызығушылық тудырады, адамдар Қазақстанда спорттың шынымен дамып жатқанын көріп отыр.

Елена бізде - жалпы әйелдер теннисіндегі ең үздік спортшылардың бірі. Александр тұрақты ойнайды, турнирлерде жақсы нәтиже көрсетіп жүр, алғашқы ондыққа жақын.

Өзіме келер болсам - мақсатым тек осы дәуірді жалғастыру ғана емес, сонымен қатар жаңа рекордтар орнату. Мен осы бағытта жұмыс істеп, қолдан келгеннің бәрін жасап жатырмын. Бұл - менің асқақ арманым.

- Былтыр өміріңізде бірде-бір ракетканы сындырмағаныңызды айтқан едіңіз. Қазір бірдеңе өзгерді ме? 

- Біраз уақыт бұрын бір жағдай болып, Александрдың "шеберлік сағатын" еске түсіруге тура келді. Іс жүзінде көрсеттім.

- Неге бұлай болды?

- Өте қарапайым. Кішкене ашуға бой алдырып, эмоциямды тізгіндей алмадым, сөйтіп бір ракетка қирады.

- Қазір бұған өкінесіз бе, әлде "болды, бітті" деп қабылдайсыз ба?

- "Болды, бітті" дейтін шығармын. Бұған дейін осындай жағдай болса, эмоциямды басқара алмағаныма өкінетінмін. Бірақ қазір мұның да кейде қажет екенін түсінемін. 

Айта кетейік, ерлер теннисінен Қазақстанның бірінші ракеткасы Александр Бублик кортта жиі эмоцияға беріліп, ракеткаларын сындырып жатады. Бірнеше жыл бұрын ол тіпті өз құрал-сайманын қалай дұрыс сындыру керек екені туралы әзіл-шыны аралас шеберлік сағатын да өткізген болатын.

Қазақстан теннисінің үміті неге елде емес, Италияда жаттығады

Әмір 13 жасынан бастап Еуропада тұрады және жаттығады. Алдымен Сербиядағы Типсаревич академиясында, кейін Италиядағы Рикардо Пиатти академиясында болды. 

- Өте ыңғайлы жер, әлемнің әртүрлі елдеріне ұшу оңай, оның үстіне дәл сол Бублик жаттығатын Монако да тиіп тұр. Қазіргі уақытта бұл - мен болғым келетін және кәсіби тұрғыда өскім келетін жер.

- Жылына қанша уақытыңды осы базада өткізесің?

- Бұл турнир кестемнің қалай құрылғанына байланысты. Кішкене жарақат алған кезде академияда көбірек болып, емделдім. Жалпы алғанда, жылына шамамен 15–20 апта академияда боламын. 

- Менің білуімше, бұл академияда Синнер жаттыққан. Әлі күнге дейін оның рухы сезіле ме? Синнермен жұмыс істеп, қазір сені жаттықтырып жүрген бапкерлер бар ма?

- Иә, корттарда жиі көрінетін негізгі бапкер Рикардо Пьяттидің өзі Янниктің бапкері болған. Ол оны, менің білуімше, 12 жасынан бастап жасөспірім шағына дейін баптаған.

Ол жерге оның арнайы ракеткасын, жейделерін іліп қойған. Яғни, оның ізі сезіліп тұрады. Бұл - осы мектептің қазіргі таңдағы ең үздік үлгісі. Оның ойын мәнері мен базасы бұл академияда жұмыстың қаншалықты жүйелі екенін көрсетеді.

- Неге дәл Италия? Орналасқан жері мен бапкерлерден бөлек, қазіргі теннисші үшін Италияда болу, мысалы, Шымкентте жаттығудан несімен артық?

- Біріншіден, бұл қолжетімділік пен локацияға байланысты. Жоғары деңгейдегі турнирлердің көпшілігі бәрібір Еуропада өтеді. Қазіргі уақытта Еуропада жылдың әр аптасында дерлік турнир бар. Тиісінше, ұшу шығындары мен көлік қатынасы әлдеқайда арзан. Әрі жаттығулар мен қолжетімді турнирлерді табу оңайырақ.

Сондай-ақ климаттың да әсері бар - Италияда жыл бойы далада жаттыға аласың. Салыстырмалы түрде айтсақ, мен бұрын жаттыққан Қарағандыда жылына бар болғаны 4–4,5 ай ғана далада ойнауға болады, бұл белгілі бір қиындықтар туғызады.

Сәттілік пе, әлде заңдылық па? Қарағандылық бала әлемдік теннистің үздік 1000 ойыншысы қатарына қалай енді?

- Сіз Қарағандыда туып-өстіңіз және бес жасыңыздан бастап Петр Владимирович Нестеровтың қол астында тенниспен айналыса бастадыңыз. Тенниспен байланысты ең алғашқы естелігіңіз қандай?

- Менде бәрі тенниске бара бастағанға дейін-ақ басталды. Ағам да Петр Владимирович Нестеровта жаттықты. Әкем әуесқой деңгейде ойнайды. Сондықтан бәріміз бірге ойындарға баратынымыз есімде.

Мен үшін Қарағандыдағы теннис орталығы сол кезде екінші үйімдей болды. Маған ол жер қатты ұнайтын, сондықтан алғашқы естеліктерім теннисті нақты бастағанға дейінгі уақыттан басталады.

- Ең алдымен көз алдыңызға қандай көрініс келеді?

- Біздің теннис орталығында жоғарыда балкон бар. Менің есімде қалған көрініс: балконның ернеуінен төменде ағамның қалай жаттығып жатқанын тамашалап тұрмын.

- Жалпы, қарағандылық бала әлемнің үздік 1000 теннисшісінің қатарына қалай кіре алады? Бұл қаншалықты шынайы оқиға, әлде бұл тек бағың жанған сәт пе?

- Бәрі мен ойлағандай сәтімен келгендіктен, мұнда белгілі бір дәрежеде жолым болды деп айтуға болар. Айналамдағы адамдардан жолым болды, теннис негізін қалап, оған деген сүйіспеншілікті оятқан алғашқы жаттықтырушымнан жолым болды.

Эмоционалды тұрғыда да, қаржылай да қолдау көрсете білген ата-анамның да еңбегі зор - мұндай мүмкіндік бәрінде бірдей бола бермейтінін білемін. Осындай факторлардың жиынтығы мені осындай нәтижелерге алып келді.

Содан кейін Федерация тарапынан үлкен көмек көрсетілді. Басқа елдің өкіліне дәл осындай қабілеті мен еңбекқорлығы, таланты болса да, мұндай мүмкіндік берілмеуі мүмкін еді.

Әрине, туған жерімнің де бұған әсері бар, бұл тұрғыда да жолым болды десем қателеспеймін. Сондықтан мен өз қаламның нағыз патриотымын, бұл - маған күш беретін мекен. Болашақта Қарағандыда жоғары деңгейдегі турнирлер өтеді деп сенемін. Қарағандыда ATP 250 турнирін өткізу - менің арманым.

Әмір Омарханов (сол жақта) және Петр Нестеров (оң жақта). Фото: Әмір Омархановтың мұрағатынан

Дастан Сәтпаевпен ұқсастық туралы

- Сіз Дастан Сәтпаевпен құрдассыз, ол қазір сіз басып өткен кезеңге енді аяқ басып жатыр, яғни үйден жырақта ұзақ уақыт өткізуі керек. Ол Англияға жаңа ғана көшіп барды. Дастанға туған үйін сағынып, мұңаймауы үшін қандай кеңес берер едіңіз?

- Меніңше, ол маған кеңес беретіндей адам. Сонымен қатар, оның спорты - футбол, бұл командалық ойын, сондықтан жалғыздықпен күресу немесе жаңа елге үйрену оған оңайырақ болады деп ойлаймын.

- Онда ішкі бәсекелестік бар, ол сияқты жетістікке жеткісі келетін серіктестері бар. Барлығы кәсіби маман, бәрі дамығысы келетін мұндай ортада қиындықтарды еңсеру оңайырақ сияқты көрінеді.

Тағы бір артықшылығы - ол Лондонда болғандықтан, тілді де жақсы біледі. Бұл да көмектесетін факторлардың бірі. Әрине, кейбір елдерде тіл білмей, айтылғанды түсінбесең немесе әңгімеге араласа алмасаң, қиын әрі жалғызсырап қалуың мүмкін. Бірақ тілді меңгеріп, айналаңдағылар да сол тілде сөйлесе, оның ешқандай мәселесі туындамайды деп ойлаймын.

Instagram-дағы бұл жарияланымды көру

Burnley Football Club (@burnleyofficial) жарияланымы

Айта кетейік, Қазақстан құрамасының 18 жасар вингері қазір Англия Чемпионшипіндегі "Бернли" сапында өнер көрсетеді. Бұл ретте оған иелік ету құқығы лондондық "Челсиге" тиесілі.

Мансаптағы мақсаттар мен сүйікті теннисшілер

- Мансабыңызда қол жеткізгіңіз келетін үш нәрсе?

- Дулығаны жеңіп алу, әлемнің бірінші ракеткасы атану және ұлттық турнирде - Дэвис кубогында немесе Олимпиадада алтын алу. Менің тіпті бала кезімде берген сұхбатым бар, онда Дэвис кубогында құрама сапында өнер көрсетуді армандайтынымды айтқанмын.

Қазір арманымның жақын екенін, жақын болашақта құрама үшін ойнайтынымды түсінемін. Енді тек құрама сапында ойнау ғана емес, біздің құраманы үлкен белестерге шығару мақсаты тұр. Бұл мен үшін өте үлкен жетістік болар еді.

Айта кетейік, Әмір Қазақстан құрамасының 18-19 қыркүйекте өтетін Дэвис кубогы аясындағы алдағы матчіне шақырту алды. Ол Таиландқа қарсы кездесуде алғаш рет кортқа шығуы мүмкін.

Фото: © Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

- Сіздің ең сүйікті 3 теннисшіңіз.

- Маған әрқашан Рафаэль Надаль қатты ұнайтын. Ол - бала кезгі кумирім. Жасым ұлғайған сайын маған Федерердің ойын мәнері көбірек ұнай бастады. Бала кезімде Надальды үлгі тұтсам, есейгенде оның өткендегі матчтерін көріп, Федерердің спорттағы қаншалықты ірі тұлға екенін түсіндім. Нағыз элита, ол сияқтылар мыңнан біреу ғана болар.

Ал анағұрлым "тар шеңбердегі" ойыншылардан Денис Шаповалов ұнайды. Кейде корттағы мінез-құлқын бақылай алмай қалатын кездері болады, бірақ бала кезімде оған қатты қызығатынмын.

Және төртіншісін де қосайын - Нисикори. Оның қалай ойнайтыны, корттағы қозғалысы, таланты мен допты меңгеруі маған шексіз ұнайды. "Ол сияқты ойнағым келеді" деу бәлкім ақымақтық болар, өйткені ол сияқты адам - тек өзі ғана. Бірақ мен үшін ол өте мықты теннисші.

- Алдағы үш жылға өзіңізге қойған және нәтижесін тексере алатындай бір мақсатыңыз?

- Алдағы үш жылда мен 21 жасқа толамын. Мен 21 жасымда Үлкен дулыға турнирлерінің іріктеуіне қатысқым келеді. Бұл өте шынайы мақсат деп есептеймін.

Мен үшін бұл үлкен мақсат. Дегенмен, білесіз бе, егер мен екі жылдан кейін Рыбакинамен бірге миксте Олимпиадаға барғым келсе және үш жылдан кейін Дулыға іріктеуіне қатысқым келсе... Онда былай дейік: мен үш жылдан кейін Үлкен дулығаның негізгі кезеңіне өткім келеді. Бұл орындырақ болар.

Бізді Google-дың негізгі дереккөздер тізіміне қосыңыз

Қосу