Қазақстандықтар 2026 жылы қандай инфляция күтеді

Көрсеткіш әлі де екі таңбалы болып қала бергенімен соңғы айлардағы динамика күтулердің біртіндеп төмендеп жатқанын көрсетеді. Бағалардың бірнеше жыл бойы күрт өсуінен кейін болашақ инфляцияға берілетін бағалар баяу түрде түзетіле бастады.

Бағалар төмендеп жатыр, бірақ өте баяу

Ұлттық банк деректері бір қызық ерекшелікті көрсетеді: халықтың болашақ инфляцияға берген бағасы мен бағаның өсуін сезінуі айтарлықтай айырмашылыққа ие.

Ақпанда соңғы 12 айдағы қабылданған инфляцияның медианалық бағасы 12,5% болды. Ал бір ай бұрын ол 12,1% деп бағаланған.

Осылайша бір қарағанда парадоксалды жағдай қалыптасады. Бір жағынан, алдағы бір жылға арналған инфляциялық күтулер біртіндеп төмендеп келеді. Екінші жағынан, адамдар бағаның өсуін әлі де сезінуде.

Экономистер мұны инфляцияны қабылдау ең алдымен күнделікті шығындарға негізделіп қалыптасатынымен түсіндіреді.

Үй шаруашылықтары ең жиі сатып алатын тауарлар мен қызметтерге қаттырақ назар аударады. Сондықтан осы санаттардағы бағаның аз ғана өзгеруі де өмір сүру құны өсіп жатыр деген жалпы сезімді тез қалыптастырады.

Инфляцияның негізгі көзі – азық-түлік

Сауалнама деректері инфляцияны қабылдауға қай тауар санаттары көбірек әсер ететінін көрсетеді. Инфляцияның ең айқын көрсеткіші – азық-түлік бағасы. Дегенмен мұнда оң өзгерістер де бар.

Ақпанда респонденттердің 79%-ы азық-түлік бағасының өскенін айтқан. Бір ай бұрын бұл көрсеткіш 81,7% болған.

Басқа санаттар бойынша бағаның өскенін қазақстандықтар әлдеқайда сирек сезеді.

Сауалнамаға қатысқандардың 10,7%-ы азық-түлік емес тауарлардың қымбаттағанын көрсеткен (қаңтарда – 8,4%). Ал 7,6%-ы ақылы қызметтердің бағасы артқанын айтқан (қаңтарда – 6,3%).

Сонымен қатар респонденттер болашақта бағаның өсуіне әсер етуі мүмкін факторлар ретінде жиі коммуналдық қызметтерді, бензин мен дизель отынын атайды. Бұл шығындар отбасылық бюджетке және тасымал құнына тікелей әсер етеді.

Сурет: Zakon.kz

Долларға қызығушылық азайып келеді

Сауалнамадағы тағы бір үрдіс – валюта факторының рөлінің біртіндеп төмендеуі.

Алдыңғы жылдары көптеген респонденттер инфляцияны теңге бағамының ауытқуымен байланыстыратын. Алайда ақпан айындағы деректер ұлттық валютаның номиналды айырбас бағамының нығаюы аясында бағамдық фактордың әлсірей бастағанын көрсетеді.

Бұл халық бағаның өсуін бұрынғыдай валюта ауытқуларымен емес, көбіне ел ішіндегі тауарлар мен қызметтердің бағасымен байланыстыра бастағанын білдіреді.

Бұған дейін тұрғын үй бағдарламалары үйдің құнына қалай әсер ететіндігін жазғанбыз.