Қазақстандықтардың несиелері бір цифрмен шектеледі Ұлттық банк шарттарды атады

Қазақстанның Ұлттық банкі 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап қарыз алушының кірісіне қатысты борыш коэффициентінің (КБК) шекті мәнін белгілеуді жоспарлап отыр, ол азаматтардың рұқсат етілген кредиттік жүктемесін шектейді, деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі.

Қазақстанның Ұлттық банкі 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап қарыз алушының кірісіне қатысты борыш коэффициентінің (КБК) шекті мәнін белгілеуді жоспарлап отыр, ол азаматтардың рұқсат етілген кредиттік жүктемесін шектейді, деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі.

КБК дегеніміз не

Кіріске қатысты борыш коэффициенті (КБК) қарыз алушының барлық кредиттері мен микрокредиттері, оның ішінде жаңа қарызды қоса алғандағы жалпы берешегінің оның жылдық табысына қатынасын көрсетеді.

"КБК реттеушілік практикаға 2024 жылғы тамызда енгізіліп, қазірге дейін мониторингтік кезеңде қолданылып келеді. Көрсеткіш қарыз алушының өтелмеген барлық қарызы мен микрокредиті, оның ішінде жоспарланып отырған жаңа қарыз бойынша жиынтық берешегінің оның жылдық кірісіне қатынасын білдіреді. Аталған құрал қарыз алушының өз міндеттемелеріне уақытылы қызмет көрсету қабілетін бағалауға мүмкіндік береді", - деп хабарлады Ұлттық банк.

КБК-ның жаңа лимиті

Ұлттық банк КБК-ның шекті мәнін қарыз алушының 8 жылдық табысы деңгейінде белгілеуді жоспарлап отыр. Бұл ретте реттеуші кредит түрлері бойынша жекелеген лимиттер белгілемей, автокредиттеу, ипотекалық және тұтынушылық қарыздар сегменттеріне мониторинг жүргізуді жалғастырады.

Тәуекелдер нашарлаған жағдайда Ұлттық банк сараланған шектеулер енгізе алады немесе КБК-ның жалпы деңгейін өзгерте алады.

КБК қалай есептеледі?

Қарыз бен табыс коэффициенті қарыз алушының жиынтық міндеттемелері оның жылдық табысынан неше есе асатынын көрсетеді. Есептеу формуласы келесідей:

КБК = (ЖБЖҚ+ЖҚ)/ЖЖТ)

мұндағы:

ЖБЖҚ - барлық қолданыстағы қарыздар мен микрокредиттер бойынша берешектің жалпы сомасы, оның ішінде мерзімі өткен міндеттемелер;

ЖҚ - өтінім беріліп жатқан жаңа кредиттің сомасы;

ЖЖТ - қарыз алушының жиынтық жылдық табысы, ол орташа айлық табысты 12 айға көбейту арқылы анықталады.

8 мәні нені білдіреді?

Егер КБК 8-ге тең болса, бұл қарыз алушының жаңа кредитті қоса алғандағы жалпы қарызы оның сегіз жылдық табысына дейінгі соманы құрай алатынын білдіреді.

Көрсеткіш не үшін енгізіледі?

Ұлттық банк атап өткендей, бұл шара халықтың шамадан тыс кредит алуын азайтуға, қаржылық тұрақтылықты нығайтуға және неғұрлым теңгерімді кредиттік жүйені қалыптастыруға бағытталған.

Қазақстанда кредит берудің жаңа ережелері

Еске салсақ, 1 шілдеден бастап Қазақстанда кредит беру ережелері өзгереді. Банктер қарыз алушылардың табысы мен қарыз жүктемесін қатаңірек бағалай бастайды. Ұлттық банктің мәліметінше, қарыз жүктемесінің коэффициенті (ҚЖК) мен кіріске қатысты борыш коэффициенті (КБК) бойынша есептеулер күшейтіледі.

Негізгі басымдық ресми табысқа түседі - банктер зейнетақы аударымдары мен медициналық сақтандыру жүйесінің деректерін ескереді. Расталған табыссыз кредит алу қиындай түседі.

Өзгерістер бірінші кезекте ресми емес немесе тұрақсыз табысы бар азаматтарға әсер етеді.

Еске сала кетейік, Қазақстанда тұтынушылық кредиттер мен бөліп төлеу бойынша жаңа шектеулер енгізу жоспарланып жатқанын туралы бұған дейін Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің басшысы Мәдина Әбілқасымова айтқан болатын. Оның сөзінше, қарыз алушының жалпы берешегінің шекті мөлшерін белгілеу, табысты растау талаптарын қатаңдату және маркетплейстердегі бөліп төлеуді жеке реттеу сияқты нұсқалар талқыланған.

Google News арқылы жаңалықтарымызды қадағалаңыз

Жазылу