Қазақстанға қайтарылған активтер есебінен салынған ауруханалар қандай шолу

Қайтарылған активтер туралы материалдар топтамасының алғашқы бөлімінде біз бұл механизм қалай жұмыс істейтінін, елден шығарылған қаражатты кім және қалай іздейтінін, сондай-ақ олардың кейін қайда бағытталатынын айтқан болатынбыз.

Төрт жыл ішінде Қазақстанға барлығы бір триллион теңгеден аса қаражат қайтарылды - оның 160 миллиарды 17 өңірдегі 189 денсаулық сақтау нысанын салуға, реконструкциялауға және күрделі жөндеуге жұмсалды. Қазіргі уақытта 159 нысанда жұмыс аяқталды, тағы 30-ында жұмыс жүріп жатыр.

Бүгін Tengri Health материалында осы қаражаттың арқасында қандай емханалар, жедел жәрдем станциялары мен ауылдық дәрігерлік амбулаториялардың бой көтергенін көрсетеміз.

Нысандар қалай таңдалды және қалай қаржыландырылды?

Қай жерде және қандай ауруханалар мен амбулаториялар салу керек екені туралы шешімнің қалай қабылданғанын түсінуге Turar Healthcare ұлттық операторының басқарма төрағасы Асқар Хорошаш көмектеседі.

Анықтама: Turar Healthcare - Денсаулық сақтау министрлігінің медициналық нысандар құрылысын жоспарлау және сүйемелдеумен айналысатын еншілес ұйымы. Компания инвестициялық жобаларды басқарады, медициналық инфрақұрылымды дамытады және жаңа ауруханалар салу үшін мемлекеттік-жекешелік әріптестік (МЖӘ) жобаларын жүргізеді.

Хорошаштың айтуынша, Арнайы мемлекеттік қордан (АМҚ) бөлінген қаражат кездейсоқ жобаларға жұмсалмаған. Сөз болып отырған нысандардың барлығы денсаулық сақтауды дамытудың мемлекеттік және өңірлік бағдарламаларына енгізілген, бірақ олардың көбі қаржыландырудың тапшылығынан жылдар бойы аяқталмай келген.

Анықтама: Арнайы мемлекеттік қор - 2023 жылғы 9 қазанда Қаржы министрлігінде ашылған қолма-қол ақшаны бақылау шоты. Республикалық бюджет комиссиясының шешімімен ол жердегі қаражат бүкіл ел бойынша әлеуметтік және экономикалық жобаларды қаржыландыруға бағытталады.

"Бұл қаражат жаңа жобаларды бастауға емес, халыққа қажет болғанымен, қаражат жетіспеушілігінен тоқтап тұрған нысандарды аяқтауға мүмкіндік берді. Қаржы бөліне салысымен, құрылыс жұмыстары бірден дерлік қайта жанданды".

Асқар Хорошаш

Turar Healthcare басқарма төрағасы

Ол бұл тәсілдің басты артықшылығы ретінде қаражатты жедел қайта бөлу мүмкіндігін атап өтті.

"Кейде құрылыс жұмыстары жергілікті бюджеттен қаржыландырылса, заманауи медициналық жабдықтар қордың ақшасына сатып алынды. Соның арқасында біз жұмыс немесе жабдық құнының өсуіне байланысты жобаларды тоқтатпай, әдеттегі бюджеттік қаржыландыру кезінде болатын көпжылдық кідірістерсіз құрылысты аяқтай алдық", - дейді спикер.

Қаражаттың жұмсалуын кім қадағалайды?

Асқар Хорошаштың айтуынша, шығындар бірнеше кезең бойынша бақыланған: қайтарылған активтер Арнайы мемлекеттік қорға түсті, содан кейін жобалар белгіленген критерийлерге сәйкестігіне тексерілді, кейін оларды Республикалық бюджет комиссиясы қарады. Сондай-ақ олар іске асыру кезеңінде де бақылауда болған.

Қайтарудың бүкіл процесін Бас прокуратура іске асырады және қадағалайды.

"Әрбір нысанға прокуратура қызметкері бекітілді, ол ақшаның тиісті жерге жетіп, мақсаты бойынша пайдаланылуын қадағалады. Негізінде, Бас прокуратура барлық кезеңге қатысты", - деді Turar Healthcare басшысы.

Енді өңірлерде қайтарылған активтер арқасында нақты қандай жобалар жүзеге асқанына тоқталайық. Бұл - нысандардың бір бөлігі ғана, бірақ олар атқарылған жұмыстың ауқымын көрсетеді деп есептейміз.

Шығыс Қазақстан: ескі корпустардың орнына - заманауи медициналық кешен

Шығыс Қазақстан облысындағы ең ірі жобалардың бірі - Риддердегі жаңа медициналық кешен.

Асқар Хорошаштың айтуынша, бұрын қала тұрғындары сонау кеңес заманында салынған аурухана корпустарында емделуге мәжбүр болатын - олардың ең ескісі Риддерде 1938 жылы салынған.

Жаңа кешеннің құрылысы 2021 жылы басталды, бірақ екі жылдан кейін қаражат тапшылығына байланысты жұмыс тоқтап қалды. Арнайы мемлекеттік қордан 28,1 миллиард теңге бөлінгеннен кейін құрылыс қайта жанданды. Нәтижесінде жаңа кешен құрылысының жалпы құны 34 миллиард теңге болды.

Риддердегі медициналық кешен құрылысы қайта басталғанға дейін және одан кейін. Фото: Turar Healthcare баспасөз қызметі

2025 жылдың аяғында аурухана кешені пайдалануға берілді.

Қазір мұнда реанимация және қарқынды терапия бөлімшесі бар 200 төсектік заманауи стационар, төрт операциялық залы бар хирургиялық блок жұмыс істейді. Сондай-ақ күніне 500 адамды қабылдайтын емхана, қабылдау-диагностикалық бөлімшесі, инсульт орталығы және компьютерлік томограф, маммограф және эндоскопиялық жабдықтармен жарақталған диагностикалық бөлімше бар.

"Әрине, Риддерде бұрын да стационар болған, бірақ қазір бұл медициналық көмек көрсетудің мүлдем басқа деңгейі, сондай-ақ пациенттер мен медицина қызметкерлері үшін жасалған жаңа жағдай", - деді Turar Healthcare басшысы.

Риддердегі аурухана кешеніндегі емхана. Фото: Денсаулық сақтау министрлігі

Риддер қалалық ауруханасы бас дәрігерінің орынбасары Хорлан Хисамитова 1988 жылдан бері осы қалада тұратынын және өмір бойы осында жұмыс істеп келе жатқанын айтты.

"Осындай аурухана салынғанына өте қуаныштымын. Бұрын емхана мен стационар бөлек жерде орналасқан еді, бәрі шашыраңқы болатын. Ал қазір бәрі бір аурухана кешенінде, жағдай да өте жақсы", - деді ол.

Мәселен, ескі ғимараттарда лифт болмаған. Егер арбаға таңылған адам өздігінен көтеріле алмаса, дәрігерлерге бірінші қабаттағы дәрігерге дейінгі қаралу кабинетіне түсуге тура келетін. Енді бәрі өзгерді.

"Кең әрі жарық, жақсы жабдықталған, дәрігерлер мен медбикелерге арналған кабинеттер де өте ыңғайлы. Бәріміз балаша қуандық: ақыры жаңа ауруханаға қол жеткіздік!"

Хорлан Хисамитова

бас дәрігердің орынбасары

Өзгерістерді бұрын ескі корпустарда емделген емделушілер де байқап отыр. Емхана жұмысы тексеруден өту және қажетті маманға қаралу оңай болатындай ұйымдастырылған. Бір қанатта - профилактикалық тексеру, екінші қабатта - жалпы практика дәрігерлерінің қабылдауы, одан әрі - бейінді мамандар орналасқан.

"Ғимарат өте үлкен, әзірге кейде адасып, бір-бірімізді іздеп қаламыз. Бірақ бұған тез үйреніп кетесің", - дейді Хисамитова алған әсерін бөлісіп.

Риддердегі жаңа стационар палаталары. Денсаулық сақтау министрлігі сайтынан алынған фото

Аурухананың басты игіліктерінің бірі - компьютерлік томограф (КТ). Бұрын КТ-ға түсу үшін пациенттерді Өскеменге тасуға тура келетін. Қазір диагностика Риддерде жүргізіледі, бұл уақытты айтарлықтай үнемдеп, емді тезірек бастауға мүмкіндік береді.

Травматологтар да жаңа жабдықтарға ие болды. Ауруханада операция кезінде қолдануға болатын мобильді рентген қондырғысы пайда болды.

Батыс Қазақстан: әр минут шешуші рөл атқарады

Ақтауда жаңа облыстық жедел медициналық жәрдем станциясы салынды. Жобаны аяқтау үшін Арнайы мемлекеттік қордан 4,6 миллиард теңге бөлінді. Станция 2026 жылдың басында жұмысын бастады.

Бұл да жаңа станцияның қажеттілігі бұрыннан пісіп-жетілген жағдай еді. Асқар Хорошаш бұрын жедел жәрдем қызметі бейімделмеген ғимаратта орналасқанын айтады.

Бұл Маңғыстау облысы халқының қарқынды өсіп жатқанына қарамастан болған жайт. Қазір өңірде 825 мыңға жуық адам тұрады, ал жедел жәрдем бригадалары жыл сайын 300 мыңнан аса шақыртуға шығады.

Суретті Turar Healthcare баспасөз қызметі ұсынған

Жаңа станция заманауи стандарттарға сай салынған.

"Мұнда қызметкерлердің демалуына арналған бөлмелер, біліктілікті үнемі арттырып отыруға арналған симуляциялық оқу орталығы, автокөліктерді жарамды күйде ұстауға мүмкіндік беретін жөндеу-жуу базасы бар", - деді Хорошаш.

Сонымен қатар автопарк те жаңартылды: қызмет 72 жаңа автокөлікке ие болып, қазір заманауи көлікпен толық қамтамасыз етілген.

Ақтаудағы жаңа жедел жәрдем станциясы. Сурет Маңғыстау облысы әкімдігі баспасөз қызметінен

Асқар Хорошаш жаңартулардың жедел жәрдем жұмысын небәрі бірнеше айдың ішінде өзгерткенін түсіндірді: 2026 жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындысы бойынша бригадалардың кешігіп келу жағдайлары азайған.

Орталық Қазақстан: "ақылды" операциялық бөлмелер және емдеу мүмкіндіктері

Қарағандыда облыстық онкологиялық орталықтың операциялық-реанимациялық корпусының құрылысы жалғасып жатыр. Жобаның жалпы құны - 10,2 миллиард теңге, оның 6,7 миллиарды - қайтарылған активтер.

Хорошаштың айтуынша, қордың қаражаты негізінен заманауи жоғары технологиялық жабдықтар сатып алуға бағытталған, ал құрылыс-монтаждау жұмыстары дерлік толығымен жергілікті бюджеттен қаржыландырылды.

Қарағандыдағы онкологиялық орталықтың жаңа корпусы. Суретті Turar Healthcare баспасөз қызметі ұсынды

Жаңа корпустың ерекшелігі - "ақылды" операциялық бөлмелер. Операция кезінде хирург экраннан компьютерлік немесе магниттік-резонанстық томография нәтижелерін, талдауларды және емделушінің басқа да мәліметтерін көре алады.

Суретті Turar Healthcare баспасөз қызметі ұсынған

Мұнда телекөрсетілім жүйесі де болады.

"Онкоорталық - бұл Қарағанды медицина университетінің клиникалық базасы. Жаңа жабдықтар мен технологиялардың арқасында студенттер мен резидент-дәрігерлер операцияларды нақты уақыт режимінде бақылай алады. Күрделі жағдайларда хирургтар қашықтан басқа елдердегі әріптестерінен кеңес ала алады", - деп толықтырды Хорошаш.

Жаңа корпустың құрылысы аяқталды, ол іске қосылған бойда операциялар саны жылына шамамен бес мыңнан жеті мыңға дейін артуы тиіс. Бұл - енді басқа өңірлерге барудың қажеті болмайтын екі мыңға жуық пациент деген сөз.

Оңтүстік Қазақстан: заманауи медицина емделушілерге жақындай түспек

Қызылорда облысында елге қайтарылған бес миллиард теңгеге Арал, Жаңақорған, Қазалы және Шиелі аудандарындағы көпбейінді орталық аудандық ауруханалар реконструкцияланды.

Шиелі ауданындағы аурухана. Суретті Turar Healthcare баспасөз қызметі ұсынған

Мұнда жаңа корпустар мен қосалқы ғимараттар, қабылдау бөлімшелері, инсульт және кардиология бөлімшелері бой көтерді. Ауруханалар заманауи жабдықтармен жарақтандырылды.

Арал ауданындағы аурухана. Суретті Turar Healthcare баспасөз қызметі ұсынған

Бұл жобаның негізгі мақсаты - бір ірі медициналық орталық салу емес, керісінше, аудан тұрғындарының қажетті көмекті үйіне барынша жақын жерден алуына жағдай жасау.

Арал аудандық ауруханасындағы палаталар мен демалыс және оңалту орны. Суретті Turar Healthcare баспасөз қызметі ұсынған

Төрт аурухананың төртеуі де пайдалануға берілді.

Қазалы ауданындағы аурухана. Суретті Turar Healthcare баспасөз қызметі ұсынған

"Бұрын облыс орталығына баруға тура келетін"

Жаңғыртудан өткен ауруханалардың бірі - бүгінде ауданның 75 мыңға жуық тұрғынына қызмет көрсететін Қызылорда облысындағы Жаңақорған көпбейінді орталық аудандық ауруханасы.

Жаңақорған ауданындағы аурухана. Суретті Turar Healthcare баспасөз қызметі ұсынған

Аурухананың бас дәрігері Марат Рышымбетов бұрын аудан тұрғындарына күрделі тексерулерден өту және мамандандырылған медициналық көмектің кейбір түрлерін алу үшін Қызылордаға баруға тура келгенін айтты.

"Жаңа ғимарат ашылғанда диагностикалық және емдеу мүмкіндіктері айтарлықтай кеңейді. Көмек көрсету сапасы мен жеделдігі жаңа деңгейге көтерілді".

Марат Рышымбетов

бас дәрігер

Оның айтуынша, жаңғырту жұмыстары тек орталық аудандық аурухананы ғана емес, сонымен қатар ауданның шалғай елді мекендерінде де жаңа дәрігерлік амбулаториялар мен медициналық пункттер салынды.

Солтүстік Қазақстан: шұғыл көмек қалай өзгеріп жатыр?

Биыл тамызда Солтүстік Қазақстан облысының Тайынша қаласындағы көпбейінді ауданаралық аурухананы реконструкциялауды аяқтау жоспарланған. Бірінші қабатты күрделі жөндеудің жалпы құны 1,3 миллиард теңге болған, оның басым бөлігі Арнайы мемлекеттік қордан бөлінген.

Суретті Turar Healthcare баспасөз қызметі ұсынған

Асқар Хорошаштың айтуынша, жобаның негізі - триаж-жүйесі принциптері бойынша ұйымдастырылған, толық жаңартылған қабылдау бөлімі.

"Мұнда шұғыл ота жасау бөлмесі, шокқа қарсы бөлімше және динамикалық бақылау палаталары пайда болады. Соның арқасында емдеуді пациент түскен бойда, алтын уақытты жоғалтпай бірден бастауға болады", - деді ол.

Анықтама: Триаж-жүйесі - бұл пациенттерді медициналық сұрыптау жүйесі, мұнда көмек өтініш беру кезегіне қарай емес, жағдайдың шұғылдығына қарай көрсетіледі. Ол дереу араласуды қажет ететін пациенттерді жылдам анықтауға және медициналық ұйымның ресурстарын ұтымды бөлуге мүмкіндік береді. Қазақстанда триаж стационарлардың қабылдау бөлімдерінде және шұғыл көмек көрсету бөлімшелерінде қолданылады.

Аурухананың тағы бір "ерекшелігі" - жедел жәрдем көліктеріне арналған жабық кіреберіс. Қыста көліктер тікелей ғимарат ішіне кіре алады, ал пациенттерді қабылдау бөліміне жылы жерде тасымалдайды. Бұл Солтүстік Қазақстан облысы үшін өте маңызды, өйткені мұнда қыс қатты болады.

Аудандық ауруханалардан ауылдық амбулаторияларға дейін

Елге қайтарылған қаражатқа тек ірі нысандар ғана емес, бүкіл ел бойынша 145 дәрігерлік амбулатория, фельдшерлік-акушерлік және медициналық пункттер салынып жатыр. Олардың көбі бұрын медициналық инфрақұрылым мүлдем болмаған ауылдарда бой көтерді. Бұрын тұрғындарға дәрігерлерге көріну үшін аудан және облыс орталықтарына баруға тура келетін.

Енді 180 мыңға жуық ауыл тұрғыны медициналық көмекке қол жеткізді.

Қызылорда облысы Шиелі ауданындағы аурухана палатасы. Суретті Turar Healthcare баспасөз қызметі ұсынған

Бұл медицина саласындағы жобалардың бір бөлігі ғана, оларды салуға және жаңғыртуға 160 миллиард теңге бөлінді.

Әрине, қайтарылған активтер тек денсаулық сақтау емес, басқа да салалардағы инфрақұрылымның жақсаруына әсер етті.

Олар туралы келесі материалдарымызда айтамыз.

Авторы: Алина Шашкина

Аударған: Дина Шәріпхан.

Google News арқылы жаңалықтарымызды қадағалаңыз

Жазылу

аурухана

емдеу

Денсаулық

Қайтарылған активтер