Қазақстанның теңгерімді сыртқы саясаты стратегиялық ресурсқа айналуда Андрей Казанцев

Бұл саясат елге түрлі күш орталықтарымен сындарлы қарым-қатынасты сақтауға және жаңа экономикалық мүмкіндіктерді пайдалануға мүмкіндік береді. Бұл туралы Нархоз университетінің профессоры Андрей Казанцев Астанада өткен «Болашақ проекциясы: нәтижелерді пайымдаудан жаңа күн тәртібіне дейін» атты National Think Tank Forum-да мәлімдеді, – деп хабарлайды Aikyn.kz.
Сарапшының айтуынша, қазіргі әлем қалыптасқан халықаралық институттар жүйесінің терең дағдарысын бастан өткеруде. Өңірлік қақтығыстар саны артып, санкциялық саясат пен протекционизм күшейіп, сауда, қаржы және көлік байланыстарының фрагментациясы жүріп жатыр. Қазақстан үшін бұл үдерістер елеулі тәуекелдер туғызғанымен, сонымен бірге халықаралық диалогты және бәсекелес күш орталықтарымен сындарлы қарым-қатынасты сақтай алатын мемлекеттердің маңызын арттырады.
1991 жылдан бастап Қазақстан Қытаймен, Ресеймен, АҚШ-пен, Еуропалық одақпен, Орталық Азия мемлекеттерімен, түркі елдерімен және Парсы шығанағы мемлекеттерімен тұрақты әрі кең ауқымды қарым-қатынастар желісін қалыптастырды.
Сарапшы Қазақстанның географиялық орналасуы да бір мезгілде тәуекелдер мен жаңа мүмкіндіктердің көзіне айналып отырғанын атап өтті. Өңірлік қақтығыстар елдің сыртқы экономикалық байланыстарының барлық дерлік ықтимал бағыттарына әсер етеді. Осы жағдайда Қазақстан негізгі буыны болып табылатын Транскаспий халықаралық көлік бағыты – Орта дәліздің стратегиялық маңызы арта түсуде.
Андрей Казанцевтыңпікірінше, жаһандық трансформацияның тағы бір факторы – жасанды интеллектінің қарқынды дамуы. Жаңа технологиялық шынайылық жағдайында басқару жүйесін, экономиканы және білім беруді уақытылы бейімдей алатын мемлекеттер артықшылыққа ие болады.

«Мемлекеттік қызметтерді, банк және коммерциялық салаларды цифрландыруды қоса алғанда, бірқатар бағыттарда Қазақстан көптеген ауқатты мемлекеттерге қарағанда неғұрлым дамыған практикалық цифрлық инфрақұрылымға ие», – деп атап өтті сарапшы.

Осы жағдайларда Қазақстанның алдында қосарлы жаңғырту міндеті тұр. Бір жағынан, экономиканы әртараптандыру, шикізатқа тәуелділікті азайту және заманауи институттарды дамыту арқылы классикалық жаңғыртуды жалғастыру қажет. Екінші жағынан, цифрлық трансформацияға, жасанды интеллектіге, білім экономикасына және мамандықтар мен технологиялардың жылдам өзгеруіне білім беру жүйесін бейімдеуге байланысты постиндустриялық жаңғыртуды жүзеге асыру маңызды.
Бұл бағыттағы ең маңызды ресурстардың бірі – адами капитал. Қазақстан халқының шамамен 30%-ын жастар құрайды. Ал білім беруге, академиялық ұтқырлыққа және жаңа құзыреттерді дамытуға салынатын инвестициялар елдің ұзақ мерзімді бәсекеге қабілеттілігінің негізін қалыптастырады.

«Қазіргі әлем жан-жақты әрі жедел трансформациялар дәуіріне қадам басты. Қазақстанда бұл өзгерістерге тиімді бейімделу үшін елеулі ресурстар бар – теңгерімді дипломатия, стратегиялық географиялық орналасу, табиғи ресурстар, цифрлық инфрақұрылым, ашықтық мәдениеті және жас әрі мобильді адами капитал», – деп атап өтті Андрей Казанцев.

Оның айтуынша, конституциялық реформа мен Құрылтай сайлауы осы әлеуетті неғұрлым толық іске асыруға және елді әлемнің жаңа конфигурациясына бейімдеуге институционалдық мүмкіндіктер қалыптастырады.

Сараптама, зерттеу мақала, күнделікті өзекті ақпаратты «Айқынның»   TELEGRAM арнасынан табасыз.