Қазақтардың туыстық қарым қатынастары салықсыз өтеді

СhatGPT көмегімен жасалған сурет

Мемлекеттік кірістер комитеті (МКК) қазақстандықтардың жеке сипаттағы ақша аударымдарына және олардан салық төлеу мәселесіне қатысты сұрақтарына түсініктеме берді. Ведомствоның мәлімдеуінше, туыстар мен жақын адамдар арасындағы мұндай ақша аударымдарына салық салынбайды. Бұл туралы Uchet.kz хабарлады.

МКК түсіндіргендей, 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілген Салық кодексінің нормаларына сәйкес, жеке ақша аударымдары, сыйлықтар мен мұра жеке тұлғалар өз бетінше жеке табыс салығын (ЖТС) төлеуге міндетті кірістер тізіміне кірмейді.

Азаматтар қандай кірістерді өздері декларациялап, салық төлеуі керек?

ҚР Салық кодексінің 405-бабында жеке тұлға салықты өз бетінше есептеп, төлеуге міндетті кірістердің 18 түрінен тұратын толық тізбесі көрсетілген. Олардың қатарына мыналар кіреді:

Мүліктік кіріс (мысалы, жылжымайтын мүлікті немесе автокөлікті сатудан түскен табыс);

Жеке кәсіпкерлер мен жеке практикамен айналысатын адамдардың кірістері;

Жалақы, дивидендтер, ұтыстар, сыйақылар мен стипендиялар, егер олар салық агенті болып табылмайтын тұлғалар тарапынан төленсе.

Жақын адамдар мен туыстардан келіп түскен ақша аударымдары бұл тізімге кірмейді. Салық кодексінің 370-бабының 9) тармақшасына сәйкес, басқа жеке тұлғадан өтеусіз негізде алынған ақша мен мүлік, соның ішінде сыйға тартылған дүние-мүлік пен мұра, кіріс деп танылмайтын экономикалық пайда санатына жатады.

Жеке тұлғалар арасындағы ақша аударымдары қай кезде кіріс болып саналады?

Сонымен қатар мемлекеттік кірістер органдары ақша түсімдері кіріс ретінде танылатын маңызды ерекшеліктер бар екенін еске салды.

Кәсіпкерлік қызмет: егер өтеусіз алынған ақша немесе мүлік жеке кәсіпкер тарапынан коммерциялық мақсатта пайдаланылса.

Тауарлар мен қызметтер үшін төлем: егер банк картасына сатылған тауар, орындалған жұмыс немесе көрсетілген қызмет үшін ақша түссе, Салық кодексіне сәйкес, бұл өткізу кірісі болып есептеледі. Мұндай сомалардан азаматтар салықты өз бетінше төлеуге міндетті.

Бүгін, 11:16