Қысқы шиналар қоймада үш жыл жатты оларды жеңілдікпен сатып алуға тұра ма?

Tengrinews.KZ парақшасынан алынған деректерге сүйене отырып, Qazaq24.com жаңалық жариялайды..

Күз келе дүкендер өткен маусымдардан қалған қысқы шиналарды жаппай сата бастайды. Жеңілдік айтарлықтай қомақты болуы мүмкін, бірақ шинаның бүйірінде өндірілген күні екі, үш, тіпті төрт жыл бұрынғы деп көрсетіліп тұрады. Бұл ретте шиналар жаңа, затбелгілері бар және көлікке ешқашан орнатылмаған.

Мұндай дөңгелекті жаңа деп санауға бола ма, ол қоймада ескіре ме және тиімді сауда қай кезде күмәнді үнемге айналады? Tengri Auto бұл мәселені клиенттерге техникалық қолдау көрсету және шиналарды сынау жөніндегі сарапшы Александр Пархомчукпен бірге анықтап көрді.

Жаңа шинаның да жасы болады

Шинаның жасы ол көлікке алғаш орнатылған күннен басталмайды. Резеңке қоспалары сақтау кезінде де өз қасиеттерін біртіндеп өзгертеді. Бірақ бұл процестердің жылдамдығы жағдайларға: температураға, ылғалдылыққа, күн сәулесінің әсеріне және шиналардың нақты қалай сақталғанына тікелей байланысты.

Сондықтан 2026 жылы сатылатын жиынтықтағы "2023" немесе "2021" деген жазудың өзі оны сатып алу керек пе деген сұраққа әлі нақты жауап бермейді.

"Иә, шиналардың өндіруші жауапкершілік көтеретін белгілі бір мерзімі болады. Әдетте, ол өндірілген сәттен бастап 5 жылды құрайды, бірақ әр өндірушіден бөлек нақтылап алған жөн. Сонымен қатар шинаның қалай және қандай жағдайда сақталғаны да маңызды. Егер ірі дистрибьюторлық желілер туралы айтатын болсақ, онда әдетте сақтау процесі оңтайлы ұйымдастырылған және екі-үш жыл бұрын шығарылған шиналарға қатысты сұрақ туындамайды. Ал шағын қоймалар мен жеке тұлғаларға шиналарды тасымалдау мен сақтауды ұйымдастыру бойынша мүлдем басқа талаптар қойылады", - дейді Александр Пархомчук.

Бұл шинаның әлі де барлық құрамдас бөліктері емес – резеңке қоспасының кез келген жерінде өз "жарамдылық мерзімі" болады. Фото: Елена Никитенко

Шинаға неше жыл болғанын қалай білуге болады?

Өндірілген күні шинаның бүйіріндегі таңбада кодталған. DOT-кодтың соңғы төрт цифры шығарылған апта мен жылды көрсетеді.

Мысалы, 2323 коды шинаның 2023 жылдың 23-аптасында шығарылғанын білдіреді.

Шибердің бүйіріндегі дайындалған күні (34 23) және басқа да параметрлері осылай көрінеді.

Сондықтан қысқы жиынтықты сатып алмас бұрын, тек бағасына, брендіне және протектор тереңдігіне ғана емес, сонымен қатар төрт шинаның да өндірілген күніне назар аударған жөн. Әсіресе, егер сатушы айтарлықтай маусымдық жеңілдік ұсынып тұрса.

"Егер шиналар ашық аспан астында, күн мен жауын-шашынның астында сақталса, бұл олардың сапасына кері әсер етеді, өйткені шина іс жүзінде "жұмыс істей" бастайды және "ескіреді". Ашық ауада немесе қандай да бір әсер астында сақтау белгілері анық көрінеді: кір, шаң, бөгде қақ... нашар жағдайда резеңке қоспасында ескіру торы пайда болуы мүмкін", - дейді сарапшы.

Ал егер шиналар осы уақыт бойы қоймада жатса ше?

Ең қызығы осы жерден басталады. Мынаны анық түсіну керек: мамандандырылған қоймада үш жыл сақталу және және қолайсыз жағдайда үш жыл сақталу - екеуі мүлдем бөлек әңгіме.

Резеңке үшін мыналар қолайсыз:

тікелей күн сәулесі; жоғары температура; ылғалдылық; кейбір химиялық заттармен жанасу.

Бұл ретте сатып алушы нақты бір жиынтықтың бүкіл тарихын ешқашан біле алмайды. Сондықтан жасы шинаның жай-күйімен қатар бағалау параметрлерінің біріне ғана айналады.

Бүйірлері мен протекторды мұқият тексеру керек: жарықтар, деформациялар немесе дұрыс сақталмағандықтың басқа да көрінетін іздері бар-жоғын қараңыз.

Шина қоймасы. Фото: depositphotos.com

Ал жеңілдік болуы керек пе?

Бұл қауіпсіздіктен бұрын, қисынға көбірек қатысты мәселе. Егер қатар екі бірдей жиынтық тұрса - бірі бірнеше ай бұрын, екіншісі үш жыл бұрын шығарылған болса, оларды бірдей бағаға сатып алудың мағынасы жоқ.

Басқа мәселе, егер ескі жиынтық айтарлықтай арзан ұсынылса және маман сақтау жағдайлары оның күйіне әсер етпегенін растаса.

Бірақ бұл жерде тағы бір маңызды сұрақ туындайды: мұндай жиынтық сатып алғаннан кейін қанша маусым нақты қызмет ете алады? Егер алдағы пайдалану мерзімін анықтау кезінде жасын ескеру қажет болса, үлкен жеңілдік көрінгендей тиімді болмай шығуы мүмкін.

"Егер бұл ірі дистрибьютор болса және шинаның сыртқы түрінде күмәнді белгілер болмаса, онда әрине, бұл тиімді ұсыныс. Өндірушінің шина үшін бес жылдық жауапкершілік мерзімі ол аяқталғанның ертесіне шина міндетті түрде жарамсыз болады дегенді білдірмейді. Негізінде, әр маусымнан кейін шиналарды тозу, зақымдану және ескіру белгілеріне тексеріп отыру қажет. Егер бәрі дұрыс болса, шиналарды өте ұзақ уақыт пайдалануға болады", - деп кеңес береді Александр Пархомчук.

Қысқы дөңгелектің шыққан жылы әсіресе маңызды

Қысқы шина үшін резеңке қоспасының жай-күйі ерекше маңызға ие. Оның жұмысы тек протектор тереңдігіне немесе тікенектердің бар-жоғына ғана емес, сонымен қатар төмен температурада қажетті қасиеттерін сақтай алу қабілетіне де байланысты.

Сондықтан тек "протекторы әлі жақсы, демек жүре беруге болады" деген қағидаға сүйенуге болмайды.

Қысқы шина. Фото: Елена Никитенко

Ал Жапония мен Кореядан келетін ескі шиналар ше?

Қазақстанға Жапониядан, Кореядан және басқа елдерден әкелінетін ескі шиналардың жыры бөлек. Аз жүрілгені мен протектордың жақсы сақталуы тартымды көрінгенімен, мұндай жиынтықты тек сыртқы түріне қарап бағалауға болмайды.

Теңіз арқылы тасымалдау кезінде ескі шиналарды көбіне бірінің ішіне бірін салып тиейді - осылайша контейнерге әлдеқайда көп шина сыйғызуға болады. Мұндай әдіс халықаралық саудада қолданылғанымен, қатты немесе ұзақ уақыт бойы сығылу ернеулер мен бүйірлердің деформациялануына әкелуі мүмкін. Шиналарды сақтау және тасымалдау жөніндегі халықаралық ұсыныстар тұрақты деформация тудыруы мүмкін жүктемелерден аулақ болуды талап етеді.

Сондықтан мұндай тасымалдан кейін тіпті протекторы жап-жаңа көрінетін шинаның өзін мұқият тексеру қажет. Ернеуінің қисаюы, бүйір пішінінің өзгеруі, жарықтар, ішкі бетінің зақымдануы немесе монтаждап, үрлегеннен кейін шинаның қалыпты пішінге келмеуі күмән тудыруы тиіс.

Даладағы шина қоймасы, шиналарды дұрыс сақтамау. Фото: depositphotos.com

Ескі резеңкенің тағы бір мәселесі - оның қалай пайдаланылғаны белгісіз. Еуропалық шиналар мен дөңгелек дискілері жөніндегі техникалық ұйым (ETRTO) пайдаланылған шинаның кейбір қауіпті зақымдануларын сыртынан көру мүмкін емес екенін ескертеді, сондықтан орнатпас бұрын білікті маманға сыртқы және ішкі бетін тексертуге кеңес береді.

Сондықтан "шыққан жылы жаңа + протекторы жақсы" деген үйлесім әлі сапаға кепілдік бермейді. Сырттан әкелінген ескі шина үшін шығарылған күні мен протектордың қалдығын білу ғана емес, сонымен қатар орнатар алдында оның геометриясын, ернеуін, бүйірлерін және ішкі бөлігін тексеру маңызды.

Сонымен, үш жыл бұрын шыққан шиналарды сатып алуға тұра ма?

Егер шиналар дұрыс сақталып, тозу немесе зақымдану белгілері болмаса, екі-үш жылдық мерзім қысқы шинадан бас тартуға себеп емес. Бірақ жиынтық неғұрлым ескі болса, оның жай-күйін соғұрлым мұқият бағалау керек және жеңілдік те соғұрлым қомақты болуы тиіс.

Үш жылдық шиналарды жаңа жиынтықтың бағасымен сатып алудың еш мәні жоқ. Ал егер резеңкенің шыққанына бірнеше жыл болып, оның қайда және қалай сақталғаны белгісіз болса, тіпті тартымды бағаның өзі таңдау жасауға басты себеп болмауы керек.

Сондықтан сатып алар алдында төрт шинаның да шыққан күнін тексеріп, протекторы мен бүйірлерін қарап шығу керек. Бұл ретте тек протектордың қалдық тереңдігін ғана емес, резеңкенің жасын да ескерген жөн.